KHÚC TRÁNG CA DƯỚI DỐC CHUỐI

Trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp gian khổ, để chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ, quân và dân ta đã làm nên một kỳ tích chưa từng có: dùng sức người để kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn qua những dãy núi cao vút của Tây Bắc. Giữa những đêm tối mịt mùng của núi rừng năm 1954 ấy, cái tên Tô Vĩnh Diện đã trở thành một huyền thoại bất tử.

Đó là đêm ngày 1 tháng 2, đơn vị của Tô Vĩnh Diện nhận lệnh kéo pháo ra khỏi trận địa để bảo đảm bí mật cho chiến thuật mới. Đường rừng lúc bấy giờ chỉ là những lối mòn nhỏ hẹp, một bên là vách đá dựng đứng, bên kia là vực thẳm sâu hun hút. Trời mưa phùn khiến con đường trở nên trơn như mỡ, mỗi bước chân của các chiến sĩ đều phải gồng mình chống chọi với sức nặng nghìn cân của khối thép khổng lồ.

Khi đoàn quân đang di chuyển qua Dốc Chuối – một con dốc cực kỳ hiểm trở – một sự cố kinh hoàng đã xảy ra. Bất ngờ, chiếc dây tời chịu lực chính bị đứt phựt. Khẩu pháo cao xạ nặng hơn hai tấn bắt đầu mất đà, lao vun vút xuống vực thẳm. Trong giây phút "ngàn cân treo sợi tóc" ấy, mọi người chỉ kịp nghe thấy tiếng hô hoán thất thanh xé toạc màn đêm.

Không một giây do dự, không một chút tính toán cho bản thân, Tô Vĩnh Diện đã lao vút ra. Anh không dùng tay đẩy pháo, vì anh hiểu sức người không thể cản nổi khối thép đang lao đi điên cuồng. Anh đã thực hiện một hành động phi thường: Lấy chính thân mình lao vào bánh xe pháo. Anh chấp nhận dùng xương thịt của mình làm một chiếc "chèn sống" để cứu lấy báu vật của quân đội.

Tiếng động trầm đục vang lên, khẩu pháo khựng lại khi đè lên người anh. Một bánh xe dựa vào vách núi, nhờ đó mà đồng đội kịp thời cố định lại được khẩu pháo. Khi anh em lao đến cứu anh ra khỏi bánh xe thép, Tô Vĩnh Diện đã bị thương rất nặng, hơi thở chỉ còn thoi thóp. Nhưng trong giây phút lâm chung, giữa những cơn đau xé lòng, anh vẫn thều thào hỏi một câu khiến ai nấy đều bật khóc:

"Pháo có việc gì không các đồng chí?"

Nghe câu trả lời rằng pháo vẫn an toàn, anh mới khẽ mỉm cười và thanh thản trút hơi thở cuối cùng. Anh ra đi khi vừa tròn 30 tuổi, để lại một tấm gương sáng ngời về lòng tận tụy và sự hy sinh quên mình vì Tổ quốc.

Hành động của anh không chỉ cứu được một khẩu pháo, mà còn tiếp thêm ngọn lửa ý chí cho hàng vạn chiến sĩ khác vượt qua mọi gian khổ để làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu". Tấm thân của anh đã hòa vào đất mẹ, nhưng tinh thần của anh vẫn mãi là một "khoảng trời" rực cháy trong trái tim các thế hệ sau này.