KHÚC TRÁNG CA HIM LAM VÀ KHOẢNH KHẮC BẤT TỬ NGÀY 13/03/1954
Đúng 17 giờ 05 phút ngày 13/03/1954, cả thung lũng Mường Thanh rung chuyển. Hàng chục ngàn quả đạn pháo của bộ đội ta đồng loạt trút xuống cứ điểm Him Lam – nơi được thực dân Pháp mệnh danh là 'cánh cửa thép' bất khả xâm phạm. Him Lam nằm trên ba quả đồi chỏm tiếp nối nhau, được bao bọc bởi nhiều tầng rào dây thép gai dày đặc và các lô cốt ngầm kiên cố. Trận đánh này không chỉ là phát súng mở màn cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, mà còn là một ván bài sinh tử nơi ta buộc phải thắng.
Bước vào trận đánh, Tiểu đội phó Phan Đình Giót (sinh năm 1922) cùng các đồng đội thuộc Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141 phải đối mặt với một cơn mưa hỏa lực. Đến khoảng 22 giờ 30 phút cùng ngày, khi bộ đội ta đánh đến cứ điểm thứ ba, hỏa lực từ lô cốt số 1 của địch bất ngờ bắn ra xối xả. Hàng loạt chiến sĩ ngã xuống. Lực lượng xung kích bị chặn lại. Đêm tối, pháo sáng rực trời, máu và bùn đất hòa vào nhau. Phan Đình Giót lúc này đã bị thương ở vai và đùi, máu thấm đẫm chiếc áo trấn thủ, nhưng anh vẫn nghiến răng chịu đựng, không rời rạng đông.
Trong giây phút sinh tử ấy, khi hỏa lực địch dồn dập quét sạch những nỗ lực tiến lên của đồng đội, Phan Đình Giót đã đưa ra một quyết định thay đổi cục diện trận đánh. Dùng chút sức lực cuối cùng, anh trườn lên ép mình sát vào vách lô cốt. Anh tung quả lựu đạn cuối cùng vào lỗ châu mai, nhưng địch vẫn ngoan cố chống trả. Vào đúng khoảnh khắc ấy – đêm ngày 13/03/1954 – người chiến sĩ 32 tuổi đã dồn hết sức rướn người lên, vươn vai lấp kín lỗ châu mai của địch. Hỏa lực bị dập tắt đột ngột. Cơ hội vàng đã đến, toàn đơn vị ào lên như vũ bão, tiêu diệt gọn cứ điểm Him Lam vào lúc 23 giờ 30 phút.
Chiến thắng Him Lam đã mở toang 'cánh cửa thép', tạo đà cho chuỗi ngày 56 ngày đêm khoét núi ngủ hầm chấn động địa cầu sau đó. Phan Đình Giót ngã xuống, nhưng thân thể anh đã trở thành ngọn đuốc soi đường cho đồng đội. Sự kiện ngày 13/03/1954 mãi mãi là một lời nhắc nhở chân thực nhất về cái giá của hòa bình. Nó không được mua bằng những lời hứa hẹn, mà được đổi bằng máu xương và tinh thần thép của những con người bằng xương bằng thịt.
