Khúc Tráng Ca Hòn Hèo: Tàu Không Số 235 Và Lựa Chọn Sinh Tử Của Thuyền Trưởng Nguyễn Phan Vinh (01/03/1968)
Giữa những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, khi tuyến đường bộ Trường Sơn bị đánh phá ác liệt, một tuyến đường huyết mạch khác đã được mở ra giữa biển khơi: Đường Hồ Chí Minh trên biển. Những con tàu Không số nhỏ bé, không mang phù hiệu, thường lặng lẽ nhổ neo từ bến K15 Đồ Sơn, ngay tại vùng biển Hải Phòng hiên ngang nơi cửa sóng, rẽ nước hướng về miền Nam để chở vũ khí chi viện. Đó là những chuyến đi cảm tử. Dưới gầm tàu luôn được bố trí sẵn hàng tấn thuốc nổ để sẵn sàng hủy tàu, bảo vệ bí mật tuyệt đối.
Người được giao trọng trách lèo lái Tàu 235 trong chuyến đi định mệnh ấy là Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh. Sinh năm 1933 tại vùng quê cát trắng Điện Bàn, Quảng Nam, Nguyễn Phan Vinh sớm mang trong mình ngọn lửa cách mạng sục sôi. Trước khi chỉ huy Tàu 235, ông đã là một "rái cá" dạn dày sương gió, vào sinh ra tử qua nhiều chuyến vận tải vũ khí thành công. Ở người thuyền trưởng 35 tuổi ấy hội tụ sự điềm tĩnh lạ thường của một bộ óc chiến thuật sắc bén và trái tim bao dung của một người anh cả. Nhận nhiệm vụ, ông hiểu rõ đây là hành trình đi vào "cửa tử", nhưng ánh mắt kiên định của ông chính là chỗ dựa tinh thần vững chắc nhất cho toàn bộ thủy thủ đoàn.
Đêm 27/02/1968, Tàu 235 rời bến, mang theo 14 tấn vũ khí chi viện cho Nam Trung Bộ. Vượt qua những cơn sóng lừng và sự lùng sục gắt gao của Hạm đội 7 Mỹ, rạng sáng ngày 01/03/1968, tàu tiến gần vùng biển Hòn Hèo (Khánh Hòa). Bất ngờ, hệ thống trinh sát của địch phát hiện. Ngay lập tức, 7 tàu chiến lớn cùng nhiều ca nô và máy bay của địch bủa vây nhiều vòng. Bầu trời đêm rực sáng pháo sáng, mặt biển sôi sùng sục. Không nao núng, Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh quyết định tăng tốc, dũng mãnh cho Tàu 235 lao thẳng vào đội hình địch, vừa cơ động vừa dùng hỏa lực đánh trả quyết liệt.
Những loạt đạn pháo chát chúa xé toạc màn đêm. Trên boong tàu, nhiều chiến sĩ trúng đạn ngã xuống. Bản thân Thuyền trưởng Vinh bị mảnh pháo văng trúng đầu, máu chảy tràn xuống mặt, nhưng ông vẫn vững tay lái, lách qua những làn đạn xối xả. Đến khoảng 2 giờ sáng ngày 01/03/1968, nhận thấy tàu hỏng nặng, không thể thoát vòng vây, ông đưa ra quyết định cuối cùng: Phá vòng vây lao tàu về phía bờ, yêu cầu thương binh và anh em nhanh chóng bơi vào bờ, còn mình và Thợ máy Ngô Văn Thứ ở lại điểm hỏa khối thuốc nổ hủy tàu.
Khi những đồng đội cuối cùng bơi khuất vào bóng đêm, bọn địch hung hăng cho canô áp sát hòng cướp vũ khí. Nhưng đúng lúc ấy – 2 giờ 30 phút sáng ngày 01/03/1968 – một cột lửa khổng lồ bùng lên giữa biển. Tiếng nổ chấn động cả vùng biển Nha Trang hất tung những chiếc canô địch. Tàu 235 cùng Thuyền trưởng Nguyễn Phan Vinh đã hóa thân vào sóng nước, giữ trọn vẹn lời thề son sắt.
Ngày nay, quần đảo Trường Sa có một hòn đảo vinh dự mang tên Đảo Phan Vinh. Khi có dịp cùng những người bạn đồng hành đặt chân đến các khu di tích lịch sử, tận mắt chứng kiến những kỷ vật còn sót lại, ta mới thấu hiểu sâu sắc rằng hòa bình chưa bao giờ là điều hiển nhiên, mà được đánh đổi bằng máu xương của những con người quả cảm như thế.
