Sinh ra trong một gia đình nghèo có truyền thống yêu nước tại vùng núi rừng Quảng Uyên, Cao Bằng, chàng trai người dân tộc Tày Bế Văn Đàn tham gia cách mạng từ rất sớm và luôn thể hiện tinh thần dũng cảm, can trường trong mọi nhiệm vụ được giao. Mùa đông năm 1953, khi quân đội ta mở chiến dịch Đông Xuân nhằm bao vây và cô lập thực dân Pháp, đơn vị của ông nhận lệnh hành quân cấp tốc lên lòng chảo Điện Biên Phủ để chặn đánh một cánh quân tinh nhuệ của địch đang tìm cách rút lui sang Thượng Lào. Trận đánh diễn ra vô cùng khốc liệt tại thung lũng Mường Pồn, khi quân Pháp dựa vào hỏa lực không quân và pháo binh hạng nặng liên tục mở các đợt phản công điên cuồng nhằm nghiền nát trận địa non trẻ của bộ đội ta. Giữa làn mưa bom bão đạn dày đặc cày nát từng mét đất, lực lượng của ta bị tổn thất nặng nề, nhiều pháo thủ và chiến sĩ bị thương vong, khiến tình thế trên đồi cao trở nên vô cùng nguy ngập khi quân địch bắt đầu tràn lên như triều cường.
Lúc bấy giờ, Bế Văn Đàn đang đảm nhiệm vị trí chiến sĩ liên lạc của tiểu đoàn, dẫu vừa vượt qua chặng đường dài đầy hiểm nguy để truyền đạt mệnh lệnh giữ vững trận địa bằng mọi giá, ông đã không ngần ngại ở lại sát cánh chiến đấu cùng các đồng đội tại khẩu đội đại liên. Trong lúc trận chiến bước vào giai đoạn quyết định, khẩu đội trưởng hy sinh, chỉ còn lại một mình xạ thủ Chu Văn Pù đang ra sức bắn trả nhưng không thể chuẩn bị được vị trí đặt súng tối ưu do mặt đất đã bị bom cày xới xốp sụt, khiến khẩu súng đại liên liên tục bị lệch hướng và không thể nhả đạn chính xác. Nhìn thấy quân địch đang nghênh ngang áp sát và họng súng của đồng đội chao đảo, Bế Văn Đàn lao thẳng đến, không một chút do dự, ông quỳ rạp xuống bùn đất, dùng hai tay nhấc bổng hai chân súng đại liên nặng trĩu đặt lên hai bờ vai đẫm máu của mình và hét lớn giữa tiếng nổ định mệnh: "Đồng chí Pù! Nhằm thẳng quân thù mà bắn!".Xạ thủ Chu Văn Pù nhìn bờ vai của người đồng đội run lên bần bật vì sức nặng và hơi nóng tỏa ra từ nòng súng mà trào nước mắt không nỡ bóp cò, nhưng trước ánh mắt rực lửa và lời thúc giục đanh thép của Bế Văn Đàn, ông đã nghiến răng siết chặt tay ga. Luồng đạn đại liên từ trên đôi vai thép của Bế Văn Đàn quét thẳng vào đội hình quân Pháp, quật ngã hàng chục tên giặc và bẻ gãy hoàn toàn đợt phản công điên cuồng của chúng, tạo điều kiện cho đại quân ta từ các hướng đồng loạt xông lên làm chủ trận địa Mường Pồn. Người chiến sĩ trẻ Bế Văn Đàn đã ngã xuống ngay trên chiến hào khi cơ thể bị găm đầy mảnh pháo, nhưng hình ảnh lẫm liệt "lấy thân làm giá súng" của ông đã hóa thành một bức tượng đài bất tử về lòng quả cảm, trở thành nguồn động lực tinh thần to lớn cổ vũ toàn quân tiến lên giành chiến thắng vang dội "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu" tại Điện Biên Phủ.Nếu
