Khúc tráng ca sóng phát thanh và bức tâm thư bám trụ của những người lính cầm micro mùa đông 1972

Mặt trận vô hình giữa không gian sóng điện

Tháng 12 năm 1972, đế quốc Mỹ mở chiến dịch Linebacker II, sử dụng siêu pháo đài bay B-52 rải thảm nhằm "đưa Hà Nội trở về thời kỳ đồ đá". Một trong những mục tiêu đánh phá ác liệt nhất của kẻ thù chính là hệ thống ăng-ten và phòng thu của Đài Tiếng nói Việt Nam. Chúng hiểu rằng, chỉ cần dập tắt được tiếng nói của Tổ quốc, ý chí của hàng triệu người dân và chiến sĩ cả nước sẽ bị lung lay.

Tại các cơ sở phát sóng như Mễ Trì, Đài phát tín Đồng Đế, một cuộc chiến đấu sinh tử đã diễn ra. Lực lượng ở đây không chỉ có bộ đội pháo phòng không bảo vệ đài, mà nòng cốt chính là tập thể những nhà báo, kỹ thuật viên, phát thanh viên tay không tấc sắt. Vũ khí duy nhất của họ là những chiếc micro và hệ thống máy phát sóng.

Bức tâm thư "Quyết tử để tiếng nói Tổ quốc quyết sinh"

Khi bom B-52 cày xới, phá sập đài phát sóng Mễ Trì vào rạng sáng 19/12/1972, chỉ sau 9 phút ngắt quãng, cánh sóng dự phòng đã lập tức được nối lại. Để có được 9 phút thần tốc ấy, một tập thể các kỹ thuật viên và biên tập viên đã chấp nhận đối mặt với cái chết.

Trước những đợt oanh tạc dữ dội, không ai có ý định rời bỏ vị trí. Rất nhiều cán bộ, nữ phát thanh viên đã lặng lẽ viết những bức "tâm thư" gửi lại gia đình, giấu dưới đáy ba lô để tình nguyện ở lại trực chiến. Trong những bức thư tuyệt mệnh ấy, lời thề của họ vô cùng giản dị mà sắt đá: "Nếu đài nổ, chúng tôi nguyện nổ theo đài. Tiếng nói Việt Nam không thể tắt dù chỉ một giây." Họ đã tự trói sinh mệnh mình vào hệ thống phát sóng, chấp nhận làm những cột thu lôi sống giữa tâm chấn của bom đạn.

Vần thơ Đại thi hào vang lên dõng dạc giữa mưa bom

Điều làm nên sự vĩ đại, lãng mạn và hào hoa bậc nhất của tập thể Đài Tiếng nói Việt Nam năm ấy, là những gì họ phát đi trên làn sóng điện.

Giữa tiếng còi hụ báo động phòng không nhức nhối, xen kẽ với những bản tin chiến sự nóng hổi, người dân cả nước và bạn bè quốc tế bất ngờ khi vẫn nghe thấy tiếng ngâm thơ mượt mà, sâu lắng. Tại các phòng thu dã chiến rung bần bật vì bom nổ, các nghệ sĩ vẫn bình tĩnh ngâm những đoạn trích trong Truyện Kiều của Đại thi hào Nguyễn Du.

Việc phát sóng di sản thơ ca cổ điển ngay trong thời khắc sinh tử ấy không phải là sự ngẫu nhiên. Đó là một bức thông điệp, một bản tuyên ngôn đanh thép gửi tới kẻ thù: Hà Nội vẫn bình tĩnh, dân tộc Việt Nam không hề run sợ. Cái Đẹp, sự lãng mạn và chiều sâu văn hóa của người Việt không một loại bom đạn nào có thể khuất phục được.

Khúc tráng ca để lại cho đời

Mười hai ngày đêm khói lửa đi qua, tiếng nói Việt Nam vẫn dõng dạc, kiêu hãnh cất lên, góp phần làm nên một "Điện Biên Phủ trên không" chấn động địa cầu. Sự hy sinh thầm lặng, những bức tâm thư nằm lại dưới đống đổ nát, và tinh thần dùng di sản văn hóa làm vũ khí chiến đấu của tập thể những "chiến sĩ cầm micro" mãi mãi là một khúc tráng ca tuyệt đẹp. Đây là bài học vô giá cho thế hệ trẻ hôm nay về cách gìn giữ, bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong mọi nghịch cảnh.