KHÚC TRÁNG CA TRÊN MÂM PHÁO: "NHẰM THẲNG QUÂN THÙ MÀ BẮN!

Dọc theo chiều dài lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước, có những câu nói đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một mệnh lệnh chiến đấu, trở thành lời thề non nước, thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Một trong số đó là tiếng hô vang dội giữa mưa bom bão đạn miền Tây Quảng Bình năm 1964: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!". Chủ nhân của câu nói bất hủ ấy là Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân.

Nguyễn Viết Xuân sinh ra ở vùng quê nghèo Ngũ Kiên, Vĩnh Tường, Vĩnh Phúc. Tuổi thơ cơ cực, từng phải đi ở đợ từ năm 7 tuổi, nếm trải đủ đắng cay tủi nhục đã hun đúc trong anh lòng căm thù giặc sâu sắc và ý chí sắt đá. Nhập ngũ năm 18 tuổi, anh nhanh chóng trưởng thành và trở thành Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14 pháo cao xạ. Đơn vị của anh được giao nhiệm vụ trấn giữ bầu trời miền Tây Quảng Bình, nơi được coi là "túi bom" vì máy bay Mỹ ngày đêm quần thảo, đánh phá ác liệt nhằm cắt đứt tuyến đường chi viện cho miền Nam.

Sáng ngày 18 tháng 11 năm 1964, bầu trời Cha Lo (Quảng Bình) rung chuyển bởi tiếng gầm rú của hàng đàn máy bay phản lực Mỹ. Chúng bổ nhào xuống trận địa của Đại đội 3 như những con diều hâu đói mồi. Bom nổ, đạn rốc-két cày xới mặt đất, khói bụi mù mịt che khuất tầm nhìn. Trong tình thế nguy nan ấy, tiếng hô chỉ huy của Chính trị viên Nguyễn Viết Xuân vẫn vang lên dõng dạc, rành rọt, truyền lửa cho các pháo thủ bình tĩnh giữ vững vị trí.

Cuộc chiến đấu diễn ra vô cùng ác liệt. Bất ngờ, một loạt đạn từ máy bay địch bắn trúng hầm chỉ huy. Nguyễn Viết Xuân bị thương nặng, đùi phải của anh bị đạn xé nát, máu chảy đầm đìa, lả đi vì đau đớn. Đồng đội vội vã chạy lại định băng bó và đưa anh về tuyến sau. Nhưng trong giây phút sinh tử ấy, người chính trị viên trẻ tuổi đã gạt phắt đi. Anh biết rằng nếu mình rời vị trí lúc này, tinh thần của anh em chiến sĩ sẽ bị dao động.

Nén cơn đau thấu xương, Nguyễn Viết Xuân yêu cầu y tá cắt bỏ phần chân đã dập nát, băng bó thật chặt để anh tiếp tục đứng vững. Nhưng vì điều kiện chiến trường không cho phép làm phẫu thuật ngay, anh lệnh cho đồng đội buộc chặt chân mình vào giá pháo để khỏi ngã. Từ trên mâm pháo, với khuôn mặt tái đi vì mất máu nhưng đôi mắt vẫn rực lửa căm hờn, anh chỉ tay về phía những chiếc máy bay đang lao tới và hô lớn: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!".

Tiếng hô ấy như một luồng điện chạy qua toàn trận địa, xua tan mọi sợ hãi, đau thương. Các pháo thủ, nước mắt lưng tròng nhìn người chỉ huy, đã biến đau thương thành hành động. Những nòng pháo đồng loạt vươn cao, nhả đạn chính xác, đan thành lưới lửa bủa vây quân thù. Máy bay địch bốc cháy, những chiếc còn lại hoảng loạn tháo chạy. Trận địa được giữ vững.

Nguyễn Viết Xuân đã hy sinh sau trận đánh ấy vì vết thương quá nặng, nhưng tiếng hô "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" của anh đã không tắt. Nó lan truyền đi khắp các chiến trường, từ Bắc vào Nam, trở thành khẩu hiệu hành động của lực lượng Phòng không - Không quân và của cả quân đội ta trong suốt những năm tháng đánh Mỹ.

Tấm gương của Nguyễn Viết Xuân là minh chứng hùng hồn cho bản lĩnh của con người Việt Nam: dù trong hoàn cảnh ngặt nghèo nhất, dù thể xác có bị hủy hoại, nhưng ý chí chiến đấu vì độc lập tự do thì không bom đạn nào có thể khuất phục. Hình ảnh anh đứng tựa vào giá pháo, chỉ tay lên trời xanh mãi mãi là một tượng đài bi tráng trong lòng dân tộc.