Kiều Công Tiễn – Bài học lịch sử về lòng trung nghĩa và tham vọng quyền lực

Kiều Công Tiễn (?–938) là hào trưởng vùng Phong Châu (nay thuộc Phú Thọ), ban đầu theo phò Dương Đình Nghệ và được tin dùng làm tướng, có tài liệu còn chép ông là con nuôi của vị Tiết độ sứ này. Năm 931, ông theo Dương Đình Nghệ tiến quân ra Bắc đánh đuổi quân Nam Hán. Nhưng đến tháng 3 năm 937, vì tham vọng quyền lực, Kiều Công Tiễn bất ngờ sát hại chủ tướng, tự xưng Tiết độ sứ Tĩnh Hải quân — vị Tiết độ sứ cuối cùng của thời kỳ tự chủ. Hành động phản trắc ấy khiến ông bị cô lập: nhiều thế lực địa phương phản đối, ngay trong họ Kiều cũng chia rẽ, khi con trai ông là Kiều Công Chuẩn cùng cháu nội Kiều Công Hãn bỏ đi theo phe Ngô Quyền. Thế cùng, Kiều Công Tiễn vội sai sứ sang cầu cứu vua Nam Hán Lưu Cung, tạo cớ cho ngoại bang đem quân sang xâm lược. Ngô Quyền từ Ái Châu kéo quân ra Bắc, nhanh chóng đánh bại và giết chết Kiều Công Tiễn vào mùa thu năm 938, trước khi quân Nam Hán kịp đặt chân tới. Sử sách đời sau đều lên án Kiều Công Tiễn là kẻ phản chủ, rước giặc vào nhà. Trớ trêu thay, hai người cháu của ông là Kiều Công Hãn và Kiều Thuận sau này lại trở thành hai trong số mười hai sứ quân cát cứ.