Kim Đồng
Kim Đồng (1929–1943), tên thật là Nông Văn Dền, là thiếu niên dân tộc Nùng ở Cao Bằng, được xem là biểu tượng dũng cảm của thiếu nhi Việt Nam trong buổi đầu Cách mạng. Anh là đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc – tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, và đã hy sinh khi mới 14 tuổi để bảo vệ cán bộ cách mạng tại Pác Bó.
Key facts
Tên thật: Nông Văn Dền (có tài liệu ghi Nông Văn Dèn)
Năm sinh – mất: 1929 – 1943
Quê quán: Bản Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, Cao Bằng
Dân tộc: Nùng
Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (1997)
Tuổi thơ và giác ngộ cách mạng
Sinh ra trong gia đình người Nùng nghèo nhưng giàu truyền thống yêu nước, Kim Đồng sớm tiếp xúc với phong trào Việt Minh khi các cán bộ hoạt động ở vùng Pác Bó. Được anh trai và các cán bộ cách mạng giác ngộ, cậu đảm nhiệm những công việc như canh gác, đưa thư, dẫn đường cho cán bộ qua vùng địch kiểm soát, trở thành liên lạc viên nhỏ tuổi nhanh nhẹn, mưu trí.
Vai trò trong Đội Nhi đồng Cứu quốc
Tháng 5 năm 1941, khi Hồ Chí Minh về nước gây dựng căn cứ Pác Bó, tổ chức Đội Nhi đồng Cứu quốc được thành lập, và Kim Đồng được bầu làm đội trưởng đầu tiên. Cậu tổ chức các bạn nhỏ trong bản làm nhiệm vụ liên lạc, cảnh giới, đảm bảo an toàn cho các cuộc họp bí mật của Việt Minh.
Hy sinh anh dũng
Ngày 15 tháng 2 năm 1943, khi phát hiện quân Pháp phục kích gần nơi họp của cán bộ, Kim Đồng chủ động xuất hiện đánh lạc hướng địch để báo hiệu cho đồng đội rút lui. Anh bị trúng đạn hy sinh bên suối Lê-nin, khi vừa tròn mười bốn tuổi. Hành động quả cảm ấy giúp bảo toàn lực lượng cách mạng và trở thành biểu tượng bất diệt của tinh thần vì nước quên thân.
Tôn vinh và di sản
Mộ Kim Đồng được xây tại nơi anh ngã xuống, nay là Khu di tích Kim Đồng, điểm đến giáo dục truyền thống cho thiếu nhi. Nhiều trường học, liên đội, con đường và ca khúc như bài “Kim Đồng” của nhạc sĩ Phong Nhã đã tôn vinh tấm gương anh hùng nhỏ tuổi. Ngày 23 tháng 9 năm 1997, Nhà nước truy tặng anh danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.


