Kim Đồng
- Tên thật: Nông Văn Dền
- Năm sinh – mất: 1929 – 1943
- Quê quán: Làng Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng
- Thời kỳ hoạt động: Tiền khởi nghĩa, trước Cách mạng tháng Tám 1945
- Vai trò: Đội viên đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc, Là liên lạc viên bí mật cho cán bộ Việt Minh ở Cao Bằng
- Danh hiệu: Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (truy tặng)
- Câu chuyện tiêu biểu:
+ Những năm đầu thập niên 1940, vùng núi Cao Bằng là nơi cách mạng hoạt động mạnh nhưng cũng đầy nguy hiểm. Khi ấy, Nông Văn Dền – một cậu bé mới 13 tuổi, gầy gò nhưng nhanh nhẹn – đã được lựa chọn vào Đội Nhi đồng Cứu quốc. Từ ngày đó, cậu mang bí danh Kim Đồng.
+ Nhiệm vụ của Kim Đồng vô cùng nguy hiểm đối với một đứa trẻ: làm giao liên, chuyển thư mật giữa các cơ sở, dẫn đường cho cán bộ Việt Minh, canh gác khi có cuộc họp bí mật. Có những đêm đông rét cắt da, Kim Đồng vẫn lom khom trên con đường mòn xuyên rừng, ôm chặt mảnh giấy nhỏ trong ngực áo để gửi cho kịp giờ hẹn.
+ Một lần, khi Kim Đồng đang dẫn đường cho cán bộ cách mạng thì đột nhiên lính Pháp xuất hiện. Để bảo vệ các chú cán bộ, cậu bất chấp nguy hiểm, phóng lên phía trước thu hút sự chú ý của địch. Nhờ vậy, cán bộ kịp rẽ vào đường rừng an toàn.
+ Những hành động dũng cảm đó đã khiến giặc phát hiện và đuổi theo Kim Đồng. Trong lúc chạy, cậu vẫn cố quay lại cảnh báo đồng đội: “Các anh chạy đi! Chúng nó tới kìa!”
+ Ngay sau lời gọi ấy, Kim Đồng trúng đạn và ngã xuống ngay bên bìa rừng, khi mới 14 tuổi.
+ Cái chết của cậu khiến cả bản làng và các đội viên Nhi đồng Cứu quốc bật khóc. Nhưng hình ảnh cậu bé nhỏ bé mà gan dạ ấy mãi khắc sâu trong lòng đồng bào Cao Bằng và trở thành biểu tượng của sự hi sinh thầm lặng.
