KIM ĐỒNG – NGƯỜI ĐỘI TRƯỞNG ANH HÙNG VÀ LỜI THỀ DƯỚI CHÂN NÚI PÁC BÓ (1)
Kim Đồng, tên thật là Nông Văn Dền, sinh năm 1929 tại bản Ngần, xã Phù Ngọc, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Anh sinh ra trong một gia đình dân tộc Nùng giàu truyền thống cách mạng, tại nơi được xem là cái nôi của phong trào cứu nước thời bấy giờ. Cha của anh là một chiến sĩ cách mạng từng bị địch bắt và hy sinh trong tù, điều này đã gieo vào lòng Kim Đồng một lòng căm thù giặc sâu sắc ngay từ thuở ấu thơ.
Năm 1941, khi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng, phong trào tại Cao Bằng phát triển mạnh mẽ. Ngày 15 tháng 5 năm 1941, tại một lán nhỏ trong khe suối gần bản Ngần, Đội Nhi đồng Cứu quốc (nay là Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh) đã được thành lập. Kim Đồng cùng với các bạn như Cao Sơn, Thanh Minh, Thủy Tiên, Thanh Thủy đã vinh dự được đứng vào hàng ngũ của Đội. Với sự thông minh, nhanh nhẹn và quyết đoán, Kim Đồng được bầu làm Đội trưởng đầu tiên.
Nhiệm vụ của Kim Đồng và các đội viên là làm liên lạc, đưa thư, bảo vệ cán bộ và dẫn đường cho các chiến sĩ cách mạng. Trong bối cảnh quân Pháp và lính dõng gắt gao lùng sục căn cứ Pác Bó, vai trò của những đứa trẻ chăn nghé như Kim Đồng trở nên vô cùng quan trọng. Anh thoắt ẩn thoắt hiện như một bóng ma giữa rừng già, lúc thì hóa trang thành cậu bé đi bắt chim, lúc lại là người chăn ngựa để vượt qua các trạm kiểm soát của địch.
Kim Đồng không chỉ dũng cảm mà còn vô cùng mưu trí. Có lần khi đưa thư mật, bị quân địch chặn lại khám xét, anh đã nhanh trí giấu bức thư vào đáy chiếc giỏ đựng mồi chim, sau đó bình thản trò chuyện với quân địch như một đứa trẻ vô tư, khiến chúng không hề nghi ngờ. Những đóng góp thầm lặng của anh đã giúp cho mạch máu thông tin của cách mạng tại Cao Bằng luôn được thông suốt, bảo vệ an toàn cho nhiều cuộc họp quan trọng của Trung ương.
Khoảnh khắc bi tráng nhất trong cuộc đời người đội trưởng nhỏ tuổi diễn ra vào rạng sáng ngày 15 tháng 2 năm 1943. Khi ấy, Kim Đồng được giao nhiệm vụ canh gác cho một cuộc họp của cán bộ cách mạng tại bản. Từ phía xa, anh phát hiện một toán quân địch đang bí mật hành quân, định bao vây nơi diễn ra cuộc họp. Tình thế lúc đó vô cùng ngàn cân treo sợi tóc. Không kịp chạy về báo tin theo cách thông thường, Kim Đồng đã có một quyết định quả cảm.
Anh chạy vọt ra xa, hướng về phía suối Lê-nin và hét lớn, đồng thời tạo ra những tiếng động mạnh để thu hút sự chú ý của quân địch về phía mình. Đúng như dự đoán, toán lính tưởng gặp được cán bộ cách mạng nên đã dồn hỏa lực đuổi theo anh. Tiếng súng vang lên khô khốc giữa đại ngàn báo hiệu cho các đồng chí cán bộ biết có động để rút lui an toàn. Giữa loạt đạn bắn đuổi, Kim Đồng đã trúng đạn và ngã xuống ngay bên bờ suối.
Anh hy sinh khi mới vừa tròn 14 tuổi. Máu của người thiếu niên anh hùng đã hòa quyện cùng dòng nước trong xanh của suối Lê-nin, thấm vào đất mẹ Cao Bằng. Sự hy sinh của Kim Đồng không chỉ là một mất mát lớn cho phong trào thiếu niên lúc bấy giờ mà còn trở thành một khúc tráng ca bất tử về tinh thần "tuổi nhỏ chí lớn", ghi tên anh vào sử vàng của dân tộc như người chiến sĩ nhỏ tuổi kiên trung nhất.
