Kim Đồng – Người đội trưởng dân tộc Nùng tuổi 14 anh dũng hy sinh để bảo vệ cán bộ cách mạng và trở thành biểu tượng bất tử của tuổi trẻ Việt Nam
1. Tuổi thơ của Nông Văn Dền bên bản Nà Mạ
Nông Văn Dền sinh năm 1929 tại Nà Mạ, một địa bàn gắn liền với phong trào cách mạng ở Cao Bằng. Từ nhỏ, Dền đã sống trong hoàn cảnh quê hương có nhiều hoạt động đấu tranh và sớm tiếp xúc với những người hoạt động cách mạng.
2. Cậu bé Nùng tham gia hoạt động cách mạng
Nông Văn Dền cùng một số thiếu niên ở Nà Mạ được giao những công việc phù hợp với lứa tuổi như liên lạc, chuyển thư từ, tài liệu, đưa đón cán bộ và theo dõi tình hình địch. Những nhiệm vụ ấy đòi hỏi sự nhanh nhẹn và bí mật.
3. Năm đội viên đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc
Ngày 15/5/1941, tại Pò Đoi, Nà Mạ, Đội Nhi đồng Cứu quốc được thành lập với những đội viên đầu tiên. Nông Văn Dền mang bí danh Kim Đồng và được bầu làm đội trưởng. Đây là tổ chức tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.
4. Kim Đồng làm nhiệm vụ liên lạc
Trong thời gian hoạt động, Kim Đồng nhiều lần thực hiện nhiệm vụ đưa thư, chuyển tài liệu và đưa đón cán bộ. Công việc tưởng nhỏ nhưng trong hoàn cảnh bị địch kiểm soát rất nguy hiểm, đòi hỏi người liên lạc phải nhanh trí và cảnh giác.
5. Kim Đồng làm nhiệm vụ canh gác
Một trong những nhiệm vụ quan trọng của Kim Đồng là canh gác và bảo vệ các cuộc họp bí mật. Khi phát hiện dấu hiệu nguy hiểm, em phải tìm cách báo hiệu để cán bộ cách mạng kịp thời rút lui.
6. Kim Đồng gặp Bác Hồ
Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, đầu năm 1941, Kim Đồng có dịp gặp Bác Hồ tại khu vực hang Nộc Én. Cuộc gặp để lại dấu ấn sâu sắc đối với người đội trưởng thiếu niên đang làm nhiệm vụ cách mạng.
7. Nhiệm vụ nguy hiểm trước ngày hy sinh
Rạng sáng 15/2/1943, Kim Đồng đang làm nhiệm vụ bảo vệ một cuộc họp bí mật thì phát hiện quân địch đang lùng sục gần khu vực. Em nhanh chóng tìm cách báo động cho cán bộ và đánh lạc hướng quân địch.
8. Sự hy sinh của người đội trưởng tuổi 14
Khi tìm cách đánh lạc hướng để bảo vệ cán bộ, Kim Đồng bị quân địch bắn và hy sinh vào rạng sáng 15/2/1943, khi mới 14 tuổi. Hành động của em đã giúp các cán bộ cách mạng có thời gian rút lui an toàn.
9. Kim Đồng được truy tặng bằng “Có công với nước”
Ngày 2/9/1944, Tổng bộ Việt Minh truy tặng liệt sĩ Nông Văn Dền – Kim Đồng bằng “Có công với nước”. Đây là sự ghi nhận đối với những đóng góp và sự hy sinh của người đội trưởng thiếu niên.
10. Khu di tích Kim Đồng – nơi lưu giữ ký ức lịch sử
Sau này, quê hương Nà Mạ trở thành nơi tưởng niệm Kim Đồng. Khu di tích Kim Đồng gồm mộ, hang Nộc Én và những địa điểm gắn với cuộc đời ông; khu di tích được xây dựng, gìn giữ để các thế hệ sau tìm hiểu về người thiếu niên đã hy sinh trong thời kỳ cách mạng.


