Kỳ 12: Cuộc đấu trí đầu tiên

Chiến thắng đầu tiên của bộ đội tên lửa chưa kịp nguội thì những bản báo cáo mới đã liên tiếp xuất hiện trên bàn làm việc của Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân.

Sáng nào cũng vậy.

Khi mặt trời còn chưa nhô khỏi những tán cây trên đường Hoàng Diệu, người liên lạc đã mang đến một chồng hồ sơ dày cộp.

Có bản chụp ảnh trinh sát.

Có báo cáo của các đài radar.

Có những dòng ghi chép của các đơn vị tên lửa vừa rút khỏi trận địa.

Thiếu tướng Phùng Thế Tài lặng lẽ đọc từng trang.

Ông dừng rất lâu trước tấm ảnh chụp xác một chiếc máy bay Mỹ rơi trên cánh đồng.

Không phải vì niềm vui chiến thắng.

Mà bởi ông hiểu, từ khoảnh khắc ấy, đối phương sẽ không bao giờ lặp lại cách đánh cũ.

Ở bên kia Thái Bình Dương, các nhà hoạch định quân sự Hoa Kỳ cũng đang làm đúng điều tương tự.

Họ phân tích từng mảnh vỡ.

Từng tín hiệu radar.

Từng báo cáo của phi công sống sót.

Một kết luận nhanh chóng được đưa ra:

Miền Bắc Việt Nam đã có tên lửa phòng không.

Điều đó đồng nghĩa với việc những đường bay vốn được xem là an toàn giờ đây trở thành những hành lang đầy nguy hiểm.

Ít ngày sau, các trắc thủ radar của Việt Nam nhận thấy những điều bất thường.

Máy bay Mỹ không còn bay theo đội hình quen thuộc.

Chúng liên tục đổi hướng.

Thay đổi độ cao.

Tăng tốc rồi giảm tốc bất ngờ.

Có tốp còn bay vòng rất xa trước khi tiến vào mục tiêu.

Trong phòng trực radar, một chiến sĩ trẻ cau mày nhìn màn hiện sóng.

Những chấm sáng xuất hiện rồi biến mất rất nhanh.

Anh quay sang người chỉ huy:

– Báo cáo!

– Chúng đang thay đổi đường bay.

Người chỉ huy gật đầu.

– Không phải chúng sợ.

– Chúng đang dò cách đánh của ta.

Buổi chiều hôm ấy, tại Sở chỉ huy Quân chủng, cuộc họp rút kinh nghiệm diễn ra khẩn trương.

Trên bảng lớn, các sĩ quan tham mưu dùng phấn màu vẽ lại toàn bộ diễn biến của trận đánh ngày 24 tháng 7.

Đường bay của máy bay Mỹ.

Vị trí trận địa tên lửa.

Thời điểm phóng đạn.

Hướng cơ động sau khi bắn.

Mỗi chi tiết đều được phân tích kỹ lưỡng.

Phùng Thế Tài lặng lẽ lắng nghe.

Đến khi mọi người kết thúc ý kiến, ông mới đứng dậy.

Ông cầm viên phấn trắng, khoanh tròn vị trí trận địa tên lửa.

– Các đồng chí có thấy điều gì không?

Mọi người nhìn lên bảng.

Không ai trả lời.

Ông tiếp tục:

– Sau khi bắn...

– Trận địa này đã bị máy bay Mỹ quay lại tìm kiếm.

Cả căn phòng im phăng phắc.

Ông gõ nhẹ đầu viên phấn xuống mép bảng.

– Nghĩa là...

– Từ nay, mỗi lần khai hỏa...

– Đối phương sẽ lập tức tìm cách tiêu diệt trận địa.

Ông quay lại nhìn mọi người.

– Vì vậy...

– Chúng ta không chỉ học cách bắn.

– Mà còn phải học cách biến mất.

Câu nói ấy nhanh chóng trở thành mệnh lệnh.

Ở các đơn vị tên lửa, một chế độ huấn luyện mới được triển khai.

Sau mỗi lần diễn tập phóng đạn, toàn bộ khí tài phải cơ động sang vị trí khác trong thời gian ngắn nhất.

Ban ngày luyện ngắm bắn.

Ban đêm luyện hành quân.

Những chiếc xe kéo bệ phóng nối nhau lăn bánh trên các con đường đất.

Có khi vừa dựng xong trận địa lúc chập tối.

Đến nửa đêm lại nhận lệnh di chuyển.

Các chiến sĩ không ai than mệt.

Họ hiểu rằng sự chậm trễ có thể phải trả giá bằng cả trận địa.

Một đêm đầu tháng Tám.

Mưa rừng đổ xuống như trút nước.

Đất đỏ nhão thành bùn.

Chiếc xe chở khí tài nặng hàng chục tấn bất ngờ sa lầy giữa con dốc.

Động cơ gầm lên.

Bánh xe quay tít.

Bùn đất bắn tung tóe.

Người chỉ huy hô lớn:

– Chèn gỗ!

Ngay lập tức, hàng chục chiến sĩ lao xuống.

Có người vai trần.

Có người còn chưa kịp mặc áo mưa.

Họ dùng xẻng xúc đất.

Đặt từng thân cây dưới bánh xe.

Mồ hôi hòa lẫn nước mưa chảy thành dòng trên gương mặt.

Sau gần một giờ vật lộn, chiếc xe mới từ từ vượt qua con dốc.

Không ai reo hò.

Họ chỉ nhìn nhau cười.

Bởi họ biết, đêm nay mình đã thắng thêm một trận.

Một trận đánh với thời gian.

Sáng hôm sau, khi nghe báo cáo về cuộc cơ động trong mưa, Phùng Thế Tài chỉ hỏi một câu:

– Có đồng chí nào bị thương không?

– Báo cáo, không có.

Ông khẽ gật đầu.

– Tốt.

Rồi ông nói tiếp:

– Các đồng chí hãy nhớ...

– Một trận địa còn nguyên vẹn sẽ còn bắn được nhiều trận nữa.

– Đó mới là chiến thắng lớn.

Người sĩ quan ghi chép lặng lẽ viết từng lời vào cuốn sổ công tác.

Nhiều năm sau, chính nguyên tắc "đánh xong phải cơ động ngay" đã trở thành một trong những bí quyết giúp bộ đội tên lửa bảo toàn lực lượng trong cuộc chiến đấu kéo dài với không quân Hoa Kỳ.

Mùa thu năm 1965 đang đến gần.

Những hàng cây trên đường phố Hà Nội bắt đầu ngả màu vàng.

Trên bầu trời, tiếng máy bay Mỹ xuất hiện ngày một nhiều.

Cuộc đấu trí đã thực sự bắt đầu.

Và cả hai bên đều hiểu rằng...

Người chiến thắng sẽ là người biết thay đổi nhanh hơn đối phương.