Kỳ 20: Đường bay trong màn nhiễu

Mùa hè năm 1967.

Nắng như đổ lửa xuống những cánh đồng trung du. Trên các đỉnh núi, những trạm radar vẫn lặng lẽ hoạt động ngày đêm. Chiếc ăng-ten thép không ngừng xoay, quét từng khoảng trời từ biển Đông vào sâu trong đất liền.

Những người lính radar đã quen với tiếng máy phát điện, quen với ánh sáng xanh của màn hiện sóng và cả những đêm thức trắng.

Nhưng rồi...

Một điều lạ xuất hiện.

Buổi sáng hôm ấy, màn hình radar bỗng phủ đầy những vệt sáng lấp lánh.

Các tín hiệu nhấp nháy liên tục.

Có lúc hiện kín cả màn hình.

Có lúc lại biến mất trong chớp mắt.

Người trắc thủ trẻ dụi mắt.

Anh tưởng máy bị hỏng.

Người chỉ huy lập tức kiểm tra toàn bộ hệ thống.

Nguồn điện vẫn ổn định.

Ăng-ten vẫn quay đều.

Không có dấu hiệu hỏng hóc.

Thế nhưng...

Màn hình vẫn rối như một mặt hồ bị ném hàng trăm viên sỏi.

Một cán bộ kỹ thuật khẽ nói:

– Đây không phải lỗi máy.

– Đây là nhiễu điện tử.

Cả căn hầm bỗng im lặng.

Thông tin nhanh chóng được chuyển về Sở chỉ huy Quân chủng.

Thiếu tướng Phùng Thế Tài chăm chú nghe báo cáo.

Một sĩ quan tham mưu chỉ lên bản đồ.

– Báo cáo đồng chí...

– Không chỉ một đài.

– Nhiều đài radar đều gặp hiện tượng giống nhau.

Ông trầm ngâm.

Đây không còn là một trận đánh bằng bom đạn.

Đây là cuộc đối đầu của công nghệ.

Nếu radar không nhìn thấy mục tiêu...

Tên lửa sẽ không thể khóa mục tiêu.

Không quân sẽ không có dữ liệu dẫn đường.

Cả hệ thống phòng không sẽ bị ảnh hưởng.

Chiều hôm đó, cuộc họp khẩn được tổ chức.

Các cán bộ kỹ thuật, sĩ quan radar và chỉ huy đơn vị cùng ngồi quanh tấm bản đồ.

Không khí rất căng thẳng.

Một cán bộ kỹ thuật trình bày:

– Đối phương dùng máy bay mang thiết bị gây nhiễu.

– Chúng tạo ra rất nhiều tín hiệu giả để che giấu đội hình thật.

Một sĩ quan khác bổ sung:

– Có lúc mục tiêu thật nằm ngay giữa vùng nhiễu.

– Rất khó phân biệt.

Phùng Thế Tài lắng nghe rồi chậm rãi nói:

– Máy móc có thể bị đánh lừa.

– Nhưng con người thì không được phép.

Ông yêu cầu các đơn vị:

– So sánh tín hiệu từ nhiều đài radar.

– Kết hợp quan sát trực quan khi có điều kiện.

– Không dựa vào một nguồn thông tin duy nhất.

Những chỉ đạo ấy nhanh chóng được triển khai xuống toàn Quân chủng.

Đêm xuống.

Tại một trạm radar trên đỉnh núi.

Màn hình lại xuất hiện những dải sáng loang lổ.

Người trắc thủ già ngồi cạnh chiến sĩ trẻ.

Ông không nhìn vào vùng nhiễu lớn nhất.

Ông chăm chú theo dõi mép ngoài của nó.

Bất chợt, ông đưa tay chỉ.

– Đấy!

Người chiến sĩ trẻ giật mình.

Một chấm sáng rất nhỏ đang di chuyển đều đặn.

Khác hẳn những tín hiệu giả nhấp nháy hỗn loạn.

Ông giải thích:

– Nhiễu thì nhảy lung tung.

– Máy bay thì phải bay theo quy luật.

Thông tin lập tức được báo về sở chỉ huy.

Ít phút sau, một đài radar khác xác nhận đúng vị trí ấy.

Mục tiêu đã được nhận dạng.

Ngay trong đêm, dữ liệu được chuyển tới đơn vị dẫn đường.

Một biên đội MiG-21 cất cánh.

Ở dưới mặt đất, các trắc thủ tiếp tục bám sát mục tiêu giữa màn nhiễu dày đặc.

Không ai nói lớn.

Chỉ có những mệnh lệnh ngắn gọn:

– Giữ hướng...

– Độ cao ổn định...

– Mục tiêu phía trước...

Cuộc đối đầu lần này không có những loạt pháo dồn dập.

Không có những cột lửa bốc cao.

Nhưng mỗi tín hiệu được giữ vững trên màn hình đều là một chiến thắng nhỏ.

Bởi khi còn giữ được mục tiêu...

Thế trận phòng không vẫn còn nguyên sức mạnh.

Sáng hôm sau, sau khi nghe báo cáo tổng hợp, Phùng Thế Tài nói với các cán bộ:

– Chiến tranh hiện đại thay đổi từng ngày.

– Chúng ta không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm của hôm qua.

Ông nhìn về phía tấm bản đồ phủ kín những ký hiệu radar.

– Muốn bảo vệ bầu trời...

– Phải học nhanh hơn đối phương.

Câu nói ấy nhanh chóng được phổ biến tới các đơn vị.

Những lớp bồi dưỡng về chống nhiễu được mở ngay tại trận địa.

Các trắc thủ luyện tập nhận dạng tín hiệu mỗi ngày.

Cuộc chiến trên màn hiện sóng tiếp tục âm thầm diễn ra.

Không tiếng súng.

Không khói lửa.

Nhưng lại là nền tảng cho những chiến thắng sẽ đến trong tương lai.