KỲ 33: NGƯỜI PHÓNG VIÊN GIỮA HAI LÀN ĐẠN

Một buổi sáng năm 1968.

Bầu trời phía bắc Sài Gòn phủ một màu xám đục.

Từ sáng sớm, đoàn xe chở các phóng viên đã tập trung tại một căn cứ quân sự.

Theo thông báo, họ sẽ theo chân một đơn vị đến khu vực vừa xảy ra giao tranh.

Đây là cơ hội để các hãng thông tấn có những hình ảnh và thông tin mới nhất.

Phạm Xuân Ẩn kiểm tra lại chiếc máy ảnh.

Ông mang theo vài cuộn phim, cuốn sổ tay và cây bút chì đã ngắn đi quá nửa.

Đó là những vật dụng quen thuộc của một phóng viên chiến trường.

Chiếc trực thăng cất cánh.

Tiếng cánh quạt át cả tiếng nói chuyện.

Qua ô cửa nhỏ, những cánh rừng trải dài hiện ra phía dưới.

Không ai biết rằng, trong số những người có mặt trên chuyến bay hôm ấy, có một chiến sĩ tình báo đang lặng lẽ quan sát từng chi tiết.

Khi trực thăng vừa hạ xuống bãi đáp dã chiến, mọi người nhanh chóng tản ra.

Các sĩ quan triển khai đội hình.

Những người lính kiểm tra vũ khí.

Các phóng viên tìm vị trí ghi hình.

Đúng lúc ấy...

Một loạt tiếng súng vang lên từ phía rừng.

"Ẩn nấp!"

Một người lính hét lớn.

Tất cả lập tức lao xuống những hố đất ven đường.

Tiếng đạn rít qua không trung.

Khói bụi bốc lên mù mịt.

Một viên đạn găm vào thân cây chỉ cách nơi Phạm Xuân Ẩn đang nằm vài mét.

Ông siết chặt chiếc máy ảnh trong tay.

Không phải vì sợ làm hỏng nó.

Mà vì ông biết, những bức ảnh trong đó sẽ là tư liệu quý giá.

Khoảng mười lăm phút sau, tiếng súng thưa dần.

Đơn vị tiếp tục tiến lên.

Một phóng viên người nước ngoài thở phào:

"Tôi cứ nghĩ hôm nay mình không về được nữa."

Phạm Xuân Ẩn mỉm cười:

"Nghề của chúng ta đôi khi cũng giống người lính."

Người đồng nghiệp gật đầu.

Quả thật, phóng viên chiến trường luôn phải chấp nhận đối mặt với hiểm nguy để ghi lại sự thật.

Suốt buổi sáng, Phạm Xuân Ẩn không ngừng quan sát.

Ông ghi chép địa hình.

Vị trí các đơn vị.

Thời gian di chuyển.

Những khó khăn mà cả hai phía đều gặp phải.

Ông không chỉ ghi lại những gì dễ thấy.

Ông còn chú ý đến những điều rất nhỏ.

Một cây cầu bị hư hỏng.

Một con đường lầy lội sau mưa.

Một đoàn xe phải dừng lại lâu hơn dự kiến.

Đối với nhiều người, đó chỉ là những chi tiết vụn vặt.

Nhưng với ông, chúng góp phần lý giải vì sao một kế hoạch có thể thành công hoặc thất bại.

Cuối ngày, khi trở về Sài Gòn, một phóng viên trẻ hỏi:

"Anh Ẩn, điều gì quan trọng nhất khi ra chiến trường?"

Ông nhìn xa về phía ánh hoàng hôn đang phủ xuống thành phố rồi đáp:

"Đừng bao giờ để nỗi sợ làm mình mất đi khả năng quan sát."

Người phóng viên trẻ lặng im.

Nhiều năm sau, anh vẫn nhớ câu nói ấy.

Bởi anh hiểu rằng, điều làm nên một phóng viên giỏi không chỉ là lòng dũng cảm.

Mà còn là sự bình tĩnh giữa những thời khắc nguy hiểm nhất.

Đó cũng chính là phẩm chất đã giúp Phạm Xuân Ẩn hoàn thành xuất sắc cả hai sứ mệnh của cuộc đời mình.

Còn tiếp…

Kỳ sau: "Lá thư từ Washington" – một bức thư của người bạn cũ từ Hoa Kỳ mang theo những thông tin tưởng như rất bình thường, nhưng lại giúp Phạm Xuân Ẩn có thêm những góc nhìn quan trọng về cách nước Mỹ đang nhìn nhận cuộc chiến ở Việt Nam.