KỲ 36: TIẾNG GÕ CỬA LÚC NỬA ĐÊM

Đêm Sài Gòn.

Đồng hồ vừa điểm mười hai giờ.

Con phố trước nhà Phạm Xuân Ẩn gần như đã chìm vào yên tĩnh.

Chỉ còn ánh đèn đường hắt xuống mặt đường loang loáng sau cơn mưa.

Trong phòng làm việc, ông vẫn chưa ngủ.

Trên bàn là vài tờ báo nước ngoài, một cuốn sổ ghi chép và chiếc máy đánh chữ đã im tiếng từ lâu.

Ông đang đọc lại những ghi chú trong ngày.

Bỗng...

Cốc... cốc... cốc...

Ba tiếng gõ cửa vang lên.

Không nhanh.

Không chậm.

Đủ để phá tan sự tĩnh lặng của màn đêm.

Phạm Xuân Ẩn khẽ ngẩng đầu.

Ông nhìn đồng hồ.

Nửa đêm.

Không ai hẹn gặp ông vào giờ này.

Ông không vội đứng dậy.

Cũng không bước ngay ra cửa.

Ông tắt chiếc đèn bàn.

Đứng lặng vài giây để lắng nghe.

Bên ngoài không có tiếng nói.

Không có tiếng xe.

Chỉ có tiếng gió luồn qua hàng cây.

Rồi lại thêm ba tiếng gõ.

Lần này nhẹ hơn.

Ông bình tĩnh bước ra.

Mở hé cánh cửa.

Trước mặt ông là một người đàn ông trung niên mặc áo mưa.

Khuôn mặt lấm tấm nước.

Người ấy khẽ cúi đầu.

"Xin lỗi đã làm phiền..."

"Tôi đi ngang qua thì xe chết máy."

"Ông có thể cho tôi mượn ít dụng cụ được không?"

Phạm Xuân Ẩn nhìn về phía chiếc xe đạp dựng dưới gốc cây.

Sợi xích đã tuột.

Đúng là một người gặp sự cố.

Ông mỉm cười.

"Mời anh vào hiên nhà."

Ông mang hộp dụng cụ ra.

Hai người cùng sửa chiếc xe trong ánh đèn vàng.

Chỉ khoảng mười phút.

Người đàn ông cảm ơn rồi rời đi.

Con phố lại trở về yên tĩnh.

Một người hàng xóm vừa mở cửa nhìn sang.

"Có chuyện gì thế anh Ẩn?"

Ông cười:

"Chỉ là một người đi đường bị hỏng xe thôi."

Người hàng xóm gật đầu rồi đóng cửa.

Phạm Xuân Ẩn trở lại bàn làm việc.

Ông ngồi xuống.

Lật tiếp trang sổ đang đọc dở.

Mọi việc diễn ra như chưa từng có điều gì xảy ra.

Nhiều năm sau, khi kể về quãng đời hoạt động bí mật, một đồng đội từng nhận xét:

"Điều đáng khâm phục nhất ở anh Ẩn là khả năng giữ bình tĩnh."

Không phải vì ông không biết sợ.

Mà vì ông hiểu rằng, trong công việc của mình, chỉ một phản ứng bất thường cũng có thể khiến người khác sinh nghi.

Một ánh mắt hoảng hốt.

Một động tác vội vàng.

Hay một câu trả lời thiếu tự nhiên.

Đôi khi còn nguy hiểm hơn bất kỳ tài liệu mật nào.

Bởi vậy, Phạm Xuân Ẩn luôn rèn cho mình một nguyên tắc:

Dù trong hoàn cảnh nào cũng phải hành động như một người bình thường.

Đó không phải là sự lạnh lùng.

Mà là bản lĩnh được tôi luyện qua nhiều năm.

Đêm hôm ấy, tiếng gõ cửa chỉ là của một người khách lỡ đường.

Nhưng nó một lần nữa nhắc ông rằng...

Người làm tình báo không bao giờ được phép đánh mất sự bình tĩnh.

Ngay cả khi điều bất ngờ xuất hiện giữa lúc không ai ngờ tới.

Còn tiếp…

Kỳ sau: "Một bữa cơm với các phóng viên nước ngoài" – trên bàn ăn chỉ có những câu chuyện đời thường, nhưng chính từ đó, Phạm Xuân Ẩn nhận ra sự thay đổi trong cách nhìn của báo chí quốc tế về cuộc chiến ở Việt Nam.