Kỳ 6: Ngày bầu trời nổi lửa

Rạng sáng ngày 5 tháng 8 năm 1964.

Bầu trời Hà Nội phủ một màu xám nhạt sau cơn mưa đêm. Những giọt nước còn đọng trên tán cây xà cừ trước cổng Bộ Tư lệnh. Không khí oi nồng của mùa hạ như báo hiệu một ngày chẳng lành.

Trong Sở chỉ huy Quân chủng Phòng không - Không quân, ánh đèn điện vẫn sáng suốt đêm.

Không một ai rời vị trí.

Những chiếc điện thoại quân sự đặt dọc bàn tác chiến liên tục đổ chuông. Máy điện báo gõ những nhịp lách cách không ngừng nghỉ. Trên bức tường lớn, tấm bản đồ miền Bắc đã ken dày những ký hiệu bằng bút màu đỏ và xanh.

Thiếu tướng Phùng Thế Tài đứng trước bản đồ.

Ông gần như thức trắng đêm.

Từ nhiều ngày trước, các nguồn tin trinh sát đã cho thấy hạm đội Mỹ ngoài Vịnh Bắc Bộ có những hoạt động bất thường. Kinh nghiệm của một người lính trận khiến ông hiểu rằng, sau mỗi khoảng lặng thường là một cơn bão.

Bảy giờ sáng.

Một sĩ quan thông tin bước nhanh vào phòng.

Giọng anh dứt khoát nhưng không giấu được vẻ căng thẳng.

– Báo cáo đồng chí!

– Radar ven biển phát hiện nhiều tốp máy bay cất cánh từ các tàu sân bay ngoài Vịnh Bắc Bộ.

Căn phòng như nén lại.

Không ai hỏi thêm.

Mọi ánh mắt đều hướng về người chỉ huy.

Phùng Thế Tài cầm bút chì đỏ, đánh dấu lên bản đồ.

Ông nói ngắn gọn:

– Báo động toàn Quân chủng.

– Chuyển các đơn vị vào cấp sẵn sàng chiến đấu cao nhất.

Mệnh lệnh lập tức được truyền đi.

Ở các trận địa phòng không ven biển, tiếng còi báo động vang lên xé tan không gian yên tĩnh.

Những chiến sĩ đang ăn sáng vội đặt bát xuống.

Người chạy về khẩu pháo.

Người lao vào hầm đạn.

Người ôm máy thông tin.

Không còn tiếng cười nói.

Chỉ còn tiếng chân người dồn dập trên nền đất.

Ở trận địa pháo gần Hòn Gai, một chiến sĩ trẻ vừa buộc lại quai mũ vừa ngước nhìn bầu trời.

Xa xa, từ phía biển, một âm thanh trầm đục bắt đầu vọng lại.

Lúc đầu rất nhỏ.

Rồi lớn dần.

Giống như tiếng sấm kéo dài giữa mùa hè.

Người chỉ huy khẩu đội quát lớn:

– Vào vị trí!

Những nòng pháo đồng loạt hướng lên trời.

Mồ hôi lăn trên gương mặt các pháo thủ dù buổi sáng vẫn còn khá sớm.

Không ai chớp mắt.

Trong Sở chỉ huy, từng báo cáo dồn dập truyền về.

– Mục tiêu đang vào vùng biển Quảng Ninh...

– Độ cao...

– Hướng bay...

Các sĩ quan tham mưu liên tục dùng thước gỗ dịch chuyển những ký hiệu nhỏ trên bản đồ.

Không khí căng như dây đàn.

Phùng Thế Tài chăm chú theo dõi từng diễn biến.

Ông biết đây không chỉ là trận đánh đầu tiên.

Đây còn là bài kiểm tra đầu tiên đối với Quân chủng vừa được thành lập chưa đầy một năm.

Nếu hệ thống chỉ huy hoạt động tốt, nếu radar phát hiện chính xác, nếu các đơn vị phối hợp nhịp nhàng...

Miền Bắc sẽ có cơ sở để tin rằng mình đủ sức đối đầu với một đối thủ mạnh hơn nhiều lần.

Đúng giữa buổi sáng, những loạt bom đầu tiên trút xuống các mục tiêu ven biển.

Mặt đất rung chuyển.

Khói đen bốc cao.

Tiếng nổ nối tiếp nhau dội vào vách núi rồi vọng ra biển lớn.

Nhưng gần như ngay lập tức, những khẩu pháo phòng không của Việt Nam đồng loạt khai hỏa.

Những vệt lửa đỏ rực lao thẳng lên nền trời xanh.

Tiếng pháo 37 mm, 57 mm hòa thành một bản hợp xướng dữ dội.

Các chiến sĩ vừa ngắm bắn vừa hô lớn thông số.

Vỏ đạn nóng đỏ liên tục rơi xuống nền đất.

Khói thuốc súng quện với mùi dầu mỡ tạo thành thứ mùi hăng nồng đặc trưng của chiến trường.

Một pháo thủ trẻ nghiến chặt răng.

Đôi mắt anh không rời khỏi mục tiêu.

Viên đạn vừa rời nòng.

Rồi viên thứ hai.

Rồi viên thứ ba...

Bất chợt, một tiếng reo vang lên từ trận địa:

– Trúng rồi!

Giữa bầu trời, một chiếc máy bay Mỹ chao mạnh.

Khói đen phụt ra từ phía sau.

Chiếc máy bay cố lấy lại độ cao rồi lao chếch về phía biển.

Tiếng hò reo bùng lên khắp trận địa.

Đó là khoảnh khắc mà nhiều người lính sẽ nhớ suốt cuộc đời.

Họ hiểu rằng đối phương không phải là không thể đánh bại.

Chiều muộn.

Những bản báo cáo đầu tiên được gửi về Hà Nội.

Các đơn vị đã chiến đấu kiên cường.

Nhiều mục tiêu được bảo vệ.

Không quân và pháo phòng không đã gây thiệt hại cho lực lượng tiến công của Mỹ.

Phùng Thế Tài lặng lẽ đọc từng dòng báo cáo.

Ông không biểu lộ nhiều cảm xúc.

Sau vài phút suy nghĩ, ông đặt tập hồ sơ xuống.

– Hôm nay...

– Chúng ta đã vượt qua cuộc thử lửa đầu tiên.

Ông nhìn quanh căn phòng.

Nhiều gương mặt còn rất trẻ.

Có người mới rời trường quân sự chưa đầy một năm.

Có người lần đầu tiên bước vào chiến đấu.

Ông chậm rãi nói:

– Nhưng đây mới chỉ là bắt đầu.

– Đối phương sẽ còn quay trở lại.

– Mạnh hơn.

– Đông hơn.

– Hiện đại hơn.

Ông dừng lại.

Ánh mắt hướng về bầu trời đang dần chuyển sang màu đỏ thẫm của hoàng hôn.

– Vì thế...

– Chúng ta cũng phải mạnh hơn từng ngày.

Ngoài cửa sổ, từng đàn chim vẫn bay về tổ.

Hà Nội lại chìm vào buổi chiều yên ả.

Nhưng từ ngày hôm ấy, mọi người đều hiểu rằng bầu trời miền Bắc đã bước vào một cuộc chiến dài, gian khổ và đầy hy sinh.

Tám năm sau, chính từ những kinh nghiệm của trận đánh đầu tiên này, Quân chủng Phòng không - Không quân sẽ trưởng thành vượt bậc để đập tan cuộc tập kích chiến lược bằng B-52 trong 12 ngày đêm cuối tháng Chạp năm 1972.