Kỳ 7: Cuộc chiến cuối cùng
Tháng 8 năm 1941, trong quá trình đưa cán bộ rút khỏi căn cứ Bắc Sơn – Võ Nhai, Phùng Chí Kiên cùng đồng đội liên tục chiến đấu với quân Pháp. Dù bị bao vây, ông vẫn ở lại chỉ huy để bảo vệ lực lượng. Cuối cùng, ông bị bắt và anh dũng hy sinh, trở thành một trong những lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng.
Mùa hè năm 1941.
Sau Hội nghị Trung ương lần thứ Tám, phong trào cách mạng ở Cao Bằng, Bắc Sơn và Võ Nhai từng bước được củng cố.
Tuy nhiên, thực dân Pháp cũng nhanh chóng nhận ra sự phát triển của phong trào Việt Minh.
Chúng mở nhiều cuộc càn quét lớn.
Hàng nghìn lính được huy động.
Các tuyến đường bị phong tỏa.
Những bản làng nghi có cán bộ cách mạng hoạt động đều bị kiểm soát chặt chẽ.
Khu căn cứ Bắc Sơn – Võ Nhai đứng trước thử thách vô cùng lớn.
Để bảo toàn lực lượng, Trung ương quyết định điều chuyển một số cán bộ sang địa bàn khác.
Phùng Chí Kiên được giao nhiệm vụ chỉ huy lực lượng bảo vệ đoàn cán bộ rút khỏi vòng vây.
Đó là một nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm.
Đường đi chủ yếu là rừng núi.
Lương thực rất ít.
Quân Pháp liên tục truy kích.
Trong nhiều ngày liền, đoàn cán bộ phải hành quân cả ngày lẫn đêm.
Có những lúc phải băng qua suối giữa mưa lớn.
Có khi phải trèo qua những dãy núi đá dựng đứng.
Để tránh bị phát hiện, mọi người hầu như không được đốt lửa.
Lương thực cạn dần.
Nhưng không ai bỏ cuộc.
Là người chỉ huy, Phùng Chí Kiên luôn đi cuối đoàn.
Ông kiểm tra từng tổ.
Động viên những đồng chí bị mệt.
Sắp xếp lực lượng cảnh giới ở những đoạn đường hiểm yếu.
Ông hiểu rằng chỉ cần một sơ suất nhỏ, cả đoàn có thể rơi vào ổ phục kích của địch.
Cuối tháng 8 năm 1941, khi đoàn cán bộ di chuyển qua khu vực giáp ranh giữa Bắc Sơn và Bắc Kạn, quân Pháp bất ngờ phát hiện dấu vết.
Một cuộc truy kích quyết liệt bắt đầu.
Để tạo điều kiện cho các đồng chí rút lui an toàn, Phùng Chí Kiên cùng một số chiến sĩ ở lại chặn địch.
Cuộc chiến diễn ra rất quyết liệt giữa núi rừng.
Lực lượng cách mạng ít hơn nhiều lần.
Đạn dược cũng dần cạn.
Sau nhiều giờ chiến đấu, Phùng Chí Kiên bị bắt.
Thực dân Pháp tìm mọi cách dụ dỗ, tra khảo nhằm khai thác thông tin về tổ chức cách mạng.
Nhưng ông vẫn giữ trọn khí tiết của người chiến sĩ cộng sản.
Không một bí mật nào của Đảng bị tiết lộ.
Ngày 22 tháng 8 năm 1941, thực dân Pháp xử tử Phùng Chí Kiên tại khu vực Ngân Sơn (nay thuộc tỉnh Bắc Kạn).
Ông hy sinh khi mới 40 tuổi.
Sự ra đi của Phùng Chí Kiên là tổn thất lớn đối với cách mạng Việt Nam.
Nhưng sự hy sinh ấy cũng trở thành nguồn động viên to lớn đối với các cán bộ, đảng viên và quần chúng cách mạng.
Nhiều đồng chí từng hoạt động cùng ông sau này tiếp tục chiến đấu, góp phần làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
