KỶ NIỆM 78 NĂM HIẾN PHÁP ĐẦU TIÊN CỦA VIỆT NAM RA ĐỜI. HƯỞNG ỨNG NGÀY PHÁP LUẬT NƯỚC CỘNG HÒA XHCN VIỆT NAM- 9 THÁNG 11.

Từ ngày 28/10 đến 09/11/1946, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa I đã thông qua Bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Bản Hiến pháp đó tuyên bố với thế giới nước Việt Nam đã độc lập, dân tộc Việt Nam đã có đủ mọi quyền tự do, phụ nữ Việt Nam đã được đứng ngang hàng với đàn ông để hưởng mọi quyền của công dân. Đó là “Bản Hiến pháp đầu tiên trong lịch sử nước nhà, là một vết tích lịch sử hiến pháp đầu tiên trong cõi Á Đông”, “Nêu một tinh thần đoàn kết chặt chẽ giữa các dân tộc Việt Nam và một tinh thần liêm khiết, công bằng của các giai cấp”. Ngày 09/11/1946, Quốc hội ban hành Nghị quyết ủy nhiệm Chính phủ và Ủy ban Thường trực Quốc hội thi hành; Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh công bố bản Hiến pháp. Hiến pháp 1946 gồm Lời nói đầu và 70 điều, phân bố trong 7 chương (Chính thể, Nghĩa vụ và quyền lợi công dân, Nghị viện nhân dân, Chính phủ, Hội đồng nhân dân và Ủy ban hành chính, Cơ quan tư pháp, Sửa đổi Hiến pháp); ngắn gọn, súc tích, nhưng đã điều chỉnh các quan hệ xã hội một cách hợp lý và rõ ràng; đặc biệt về vấn đề tổ chức quyền lực, bộ máy nhà nước phù hợp với bối cảnh và điều kiện lúc bấy giờ. Theo giới nghiên cứu chuyên môn: Hiến pháp 1946 theo khuynh hướng trường phái cổ điển, tập trung những các quy định về chính quyền, điều chỉnh những vấn đề căn bản giữa công quyền và dân quyền, chưa đề cập đến những vấn đề khác như xã hội, văn hóa... Tuy nhiên, là bản Hiến pháp dân chủ, tiến bộ, mẫu mực trên nhiều phương diện, cả về nội dung và kỹ thuật lập hiến. Những nguyên tắc cơ bản ghi nhận trong Hiến pháp vẫn còn nguyên giá trị và tiếp tục được ghi nhận, kế thừa và phát triển trong các bản Hiến pháp tiếp sau, phù hợp với ý nguyện của toàn dân Việt Nam.