Ký sự Đắc Tô - Tân Cảnh

Ký sự Đắc Tô - Tân Cảnh

(Hồi ức của một người lính Tây Nguyên, mùa Xuân - Hè 1972)

Tôi còn nhớ rất rõ, suốt đời không quên được cái tháng Tư năm 1972 ấy. Đó là lần đầu tiên tôi chứng kiến một trận đánh lớn đến như vậy trên đất Tây Nguyên - trận Đắc Tô - Tân Cảnh.

1. Dưới tán rừng Kon Tum trước giờ nổ súng

Đêm Tây Nguyên tháng Tư mát lạnh. Đơn vị tôi - một đại đội thuộc Trung đoàn 66 – ém quân trong khu rừng già phía Bắc Tân Cảnh. Mùi lá mục, mùi đất ẩm, mùi khói từ bếp dã chiến tắt vội… tất cả trộn vào nhau thành thứ hương khó tả.

Trung đội trưởng Lực thì thầm:

– Đêm nay ta mở màn, chiếm điểm cao 1015 trước rồi sẽ phối hợp đánh thẳng xuống Tân Cảnh – Đắc Tô 2. Anh em cố giữ vững đội hình, khi pháo ta chuyển làn là xung phong.

Tôi nhìn quanh, thấy ánh mắt từng người trong trung đội – đỏ ngầu vì thức nhiều đêm, nhưng sáng lên quyết tâm kỳ lạ.

Ở Tây Nguyên, trước mỗi trận đánh lớn, trời luôn đặc sương. Sương phủ kín cả tầm mắt. Nhờ thế chúng tôi ẩn mình tốt hơn.

2. Những quả pháo đầu tiên

Khoảng 4 giờ sáng.

Ầm… ầm… ầm!!!
Những loạt pháo của ta từ phía sau rền vang, ánh lửa đỏ chớp lóe phía triền núi. Cả cánh rừng rung lên bần bật.

Chúng tôi lao lên dốc 1015, đất đá trượt dưới chân. Địch chống trả bằng M79, đại liên và đạn cối từ trên cao. Trời còn tối, chỉ thấy những vệt lửa xé qua đầu.

Tôi bò sát đất, nghe rõ tiếng đạn quạt vào thân cây đoàng đoàng. Lực chạy trước tôi mấy mét, vừa bắn vừa hét:

– Nghiêng sang trái! Nó có ổ đại liên bên sườn!

Chúng tôi đánh vòng, áp sát mục tiêu. Một quả B40 của anh Kiên bắn trúng ổ đại liên, lửa bùng lên sáng rực. Tiếng thét thất thanh vọng xuống.

Khi mặt trời ló rạng, điểm cao 1015 đã nằm trong tay ta.

Nhưng trận đánh mới chỉ bắt đầu.

3. Tân Cảnh – “chiếc lô cốt khổng lồ”

Ngày 23/4/1972, toàn mặt trận nổ súng đánh vào tuyến phòng thủ Tân Cảnh. Địch cố thủ trong lô cốt, hầm ngầm, xe tăng M41 và pháo binh từ Đắc Tô 2 bắn chi viện dữ dội.

Chúng tôi áp sát từng mét. Áo quần ai cũng nhuốm đỏ vì đất bazan lẫn mồ hôi.

Khoảng gần trưa, Trung đoàn trưởng ra mệnh lệnh qua hữu tuyến:

– Cho xe tăng vào!

Cả trung đội im lặng trong vài giây. Rồi từ phía sau rừng, tiếng động cơ quen thuộc vang lên – xe tăng T-54 của ta.

Tôi chưa bao giờ quên khoảnh khắc ấy: thân xe thép màu xanh thẫm lao qua bụi rừng, đại bác hướng thẳng vào tuyến phòng thủ Tân Cảnh.

ĐOÀNG!
Một phát bắn trúng tháp chỉ huy của địch. Cả khu căn cứ rung lên. Lính ngụy hoảng loạn bắn loạn xạ, pháo sáng bắn lên trời, khói mù mịt.

Chúng tôi men theo sau xe tăng, đánh chiếm từng hố cá nhân, từng đoạn chiến hào.

4. Dưới tầng hầm chỉ huy Tân Cảnh

Chiều 24/4. Căn cứ đã rệu rã. Địch thối lui vào khu hầm chỉ huy cuối cùng.

Trời đổ mưa rào. Mưa Tây Nguyên ào xuống trắng trời, lạnh ngắt. Bùn đất nhão ra, nhưng cũng giúp chúng tôi áp sát hơn mà ít bị phát hiện.

Khi chỉ còn cách hầm chỉ huy vài chục mét, địch bắn M72 vào xe tăng ta. Một chiếc T-54 bị cháy, khói cuộn lên đen đặc.

Tôi và Lực áp sát cửa hầm. Từ bên trong vọng ra tiếng la hét, tiếng radio lẫn tiếng pháo rơi.

Bất ngờ cửa hầm bật mở – vài tên lính ngụy chạy ra, tay giơ lên. Phía sau, một sĩ quan cao cấp lảo đảo bước ra, đầu đội mũ sắt, mặt tái mét.

Đó là viên Trung tá chỉ huy căn cứ Tân Cảnh.

Hắn run lẩy bẩy, vừa giơ tay đầu hàng vừa lắp bắp:

– Tôi… tôi xin… xin đầu hàng! Đừng bắn!

Lực quay sang tôi, thở dài:

– Hết rồi, Tân Cảnh mất rồi…

5. Lá cờ chiến thắng trên nóc hầm

17 giờ chiều.

Cả khu căn cứ Tân Cảnh chìm trong khói đạn nhưng im tiếng súng. Lá cờ giải phóng được kéo lên trên nóc hầm chỉ huy.

Tôi đứng bên triền dốc, nhìn xuống cảnh xe tăng ta tiến vào theo đội hình, lính địch lũ lượt ra trình diện, những căn lô cốt đổ nát nằm im như những vỏ hộp rỗng.

Trong lòng tôi vừa mừng vừa buồn.

Mừng vì một trong những thành trì mạnh nhất của địch ở Tây Nguyên đã sụp đổ. Buồn vì quá nhiều đồng đội đã nằm lại trên các điểm cao 1015, 1049 và bìa rừng Tân Cảnh – những người như anh Kiên, như Tư Bình, như Hòa “gầy”…

Những gương mặt ấy, tôi mang theo suốt cuộc đời.

6. Sau cùng…

Chiến dịch Đắc Tô – Tân Cảnh kết thúc với thắng lợi lớn, mở đường cho ta giải phóng hoàn toàn Tây Nguyên năm 1975. Nhưng đối với tôi – một người lính trẻ năm ấy – thắng lợi đó được đánh đổi bằng máu, bằng tuổi trẻ và bằng cả những người bạn không bao giờ trở lại.

Đến bây giờ, mỗi lần nhớ về Tây Nguyên tháng Tư ấy, tôi như vẫn nghe tiếng pháo rền vang trên đồi 1015, tiếng xích T-54 nghiến trên đá, tiếng mưa trút xuống trên hầm hào Tân Cảnh…

Và những tiếng gọi nhau giữa làn khói đã nhòa vào núi rừng Kon Tum.

Nhật ký: ông Nguyễn Thế Tẩu (đã hy sinh 1968)