Ký sự lịch sử: Khúc tráng ca trên dốc Chuối

Chiến dịch Điện Biên Phủ những năm 1954 bước vào giai đoạn cam go nhất. Để chuẩn bị cho đại quân nổ súng tiêu diệt tập đoàn cứ điểm của thực dân Pháp, việc kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn qua những dãy núi cao dựng đứng, vực sâu thăm thẳm của vùng Tây Bắc là một nhiệm vụ tưởng chừng như bất khả thi. Giữa cái lạnh thấu xương của núi rừng, hàng ngàn chiến sĩ, dân công hỏa tuyến đã dùng sức người, dây tời để dịch chuyển từng tấc pháo. Trong số họ, đồng chí Tô Vĩnh Diện nổi bật với tinh thần trách nhiệm và lòng quả cảm phi thường.

Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, đơn vị của Tô Vĩnh Diện được lệnh kéo pháo ra khỏi trận địa qua dốc Chuối – một con dốc cực kỳ nguy hiểm với độ dốc lớn và đường đi hẹp, một bên là vách đá dựng đứng, một bên là vực sâu hun hút. Trời tối đen như mực, sương mù dày đặc bủa vây. Khi khẩu pháo cao xạ đang trên đà xuống dốc, một tình huống nguy cấp bất ngờ xảy ra: dây tời chính bị đứt. Khẩu pháo nặng hơn hai tấn mất đà, lao băng băng xuống dốc, kéo theo cả những chiến sĩ đang giữ dây ghìm.

Trong khoảng khắc sinh tử ấy, nếu pháo rơi xuống vực, không chỉ tài sản vô giá của quân đội bị mất, công sức của hàng trăm con người đổ sông đổ biển, mà kế hoạch tác chiến của toàn chiến dịch cũng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Không một chút do dự, với suy nghĩ "thà hy sinh chứ không để mất pháo", Tô Vĩnh Diện đã buông tay ghìm, lao người về phía trước, đem cả tấm thân mình chèn vào bánh pháo. Khẩu pháo khựng lại sau khi đè qua người anh, nằm mấp mé bên bờ vực thẳm. Khi đồng đội lao đến, câu hỏi đầu tiên của người chiến sĩ dũng cảm ấy trước khi trút hơi thở cuối cùng không phải là về vết thương của mình, mà là: "Pháo có sao không các đồng chí?". Sự hy sinh của anh đã bảo toàn được vũ khí, tiếp thêm ngọn lửa quyết chiến quyết thắng cho toàn quân.