KỸ SƯ NGUYỄN NGỌC NHỰT (1918-1952)
Đức Giáo tông Nguyễn Ngọc Tương có 7 người con. Nhiều người đỗ đạt cao, trong đó có kỹ sư Nguyễn Ngọc Nhựt.
Nguyễn Ngọc Nhựt sinh ngày 15/9/1918 tại làng An Hội (nay là Phường 5, thành phố Bến Tre) trong một gia đình thuộc tầng lớp quan lại, địa chủ, tôn giáo trí thức.
Năm 1938, Nguyễn Ngọc Nhựt du học ở Pháp. Đến năm 1943, ông thi đậu bằng E.C.P (kỹ sư cầu cống) loại xuất sắc, sau đó làm chuyên viên kỹ thuật cho các hãng kinh doanh của Pháp trong nhiều năm. Năm 1944, ông lấy vợ. Vợ ông là con một kỹ sư người Pháp đã từng giúp đỡ ông trong những năm tháng khó khăn dưới ách chiếm đóng của phát xít Đức. Ông từ chối việc mình được đề cử vào công ty Kênh đào Suez và chức đại úy công binh ở Đông Dương để xin về nước, Nguyễn Ngọc Nhựt là kỹ sư tài năng có đủ điều kiện sống giàu sang ở Pháp. Thế nhưng, năm 1946, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn đầu phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sang thăm nước Pháp theo lời mời của Chính phủ Pháp, trong một cuộc gặp gỡ giữa trí thức Việt kiều với Bác, kỹ sư Nguyễn Ngọc Nhựt đã tự nguyện xin được về Tổ quốc sớm, để cùng đồng bào xây dựng đất nước.
Nhà cầm quyền Pháp tìm nhiều cách để cản trở dự định đó. Được sự giúp đỡ của người anh ruột là kỹ sư cầu cống Nguyễn Ngọc Bích (1908-1965), ông đã làm căn cước giả rồi trà trộn trong số "thợ không nghề"0) Việt Nam ONS đáp tàu thẳng về Sài Gòn. Đầu năm 1947, Nguyễn Ngọc Nhựt bắt liên lạc với cơ sở cách mạng rồi ra vùng kháng chiến tại khu Đồng Tháp Mười. Ông lao ngay vào công việc tổ chức hướng dẫn anh em công nhân sửa chữa vũ khí, sản xuất đạn dược ở Công binh xưởng Khu 9. Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 và toàn quốc kháng chiến (19/12/1946), ông tham gia chống Pháp ở vùng bưng biền Sóc Trăng và được cử giữ chức Khu bộ phó Khu 9 (Tây Nam Bộ). Ông là đại biểu Quốc hội khóa 1, Ủy viên Thường vụ Quốc hội Việt Nam năm 1946, bị Pháp bắt đầu năm 1947 tại chiến trường Sóc Trăng và bị cưỡng bức lưu trú tại Pháp năm 1948 (ông có quốc tịch Pháp). Tại Paris, những năm 1949 - 1950, ông mở Nhà xuất bản Minh Tân Paris, do ông làm Giám đốc. Nhà xuất bản chuyên in các tác phẩm văn học, sử học, khoa học... bằng tiếng Việt của các tác giả Việt Nam nổi tiếng như Đào Duy Anh, Hoàng Xuân Hãn,...
Tháng 12/1947, Nguyễn Ngọc Nhựt được cử làm Ủy viên Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Bộ, là vị ủy viên trẻ tuổi nhất lúc bấy giờ, phụ trách công tác thương binh và xã hội.
Ngày 2/6/1949, trong một trận càn của quân Pháp vào Đồng Tháp Mười, ông bị bắt tại Cái Bèo (thuộc tỉnh Sa Đéc cũ, nay là tỉnh Đồng Tháp). Ông khai là Nguyễn Văn Huyện, làm giáo viên bình dân học vụ tại xã Mỹ Quý, nhưng có kẻ khai báo sự thật về ông với Pháp. Chúng tìm cách mua chuộc, dụ dỗ, ông từ chối. Chúng cho người tự xưng là môn đệ của cha ông, mời ông ra tham gia chính phủ Nam kỳ tự trị với chức vụ bộ trưởng, tùy ông chọn một trong ba bộ Công chánh, Xã hội và Quốc phòng, nhưng không thành. Hết Bazin (trùm mật thám Nam kỳ) đến tướng De Latour - Tư lệnh quân viễn chinh Pháp ở Nam kỳ ra sức dụ dỗ, đe dọa nhưng ông kiên quyết cự tuyệt. Người vợ từ Pháp bay sang can thiệp, bảo lãnh. Ông nói: "Anh và em bây giờ là hai người đứng ở hai đầu trận tuyến. Mỗi người có một Tổ quốc. Anh có Tổ quốc của anh. Em có Tổ quốc của em. Anh và em trung thành với Tổ quốc mình, tất phải xa nhau... Nếu em không bằng lòng theo anh thì em về. (2)" Hết cách, giặc đến gặp gia đình, yêu cầu Giáo tông Nguyễn Ngọc Tương bảo lãnh con mình, nhưng ông từ chối: “Tôi không thể bảo lãnh cho nó được. Nó có sứ mạng riêng của nó."
Chúng dùng nhiều thủ đoạn tra tấn dã man rồi tiêm thuốc độc làm rối loạn thần kinh hòng moi được những điều bí mật ở ông nhưng vô hiệu. Sau hai lần thay đổi nhà tù, chúng làm ông kiệt sức, mất trí. Chúng đưa ông vào nhà thương điên Biên Hòa và giam long ở đấy. Một năm sau, ngày 16/5/1952, ông mất giữa những cơn đau dữ dội mà không được thuốc thang chữa trị.
Có quốc tịch Pháp, được đào tạo trong xã hôi tư bản, Nguyên Ngọc Nhựt vẫn giữ được nhiệt huyết yêu nước. Ông đã dâng hiến cuộc đời mình cho cách mạng và nhân dân. Khi sa vào tay kẻ xâm lược, ông đã vượt qua mọi thử thách, trung thành với lý tưởng đã chọn. Dũng khí của Nguyễn Ngọc Nhựt được người đương thời thán phục, còn kẻ xâm lược phải thất kinh.
Trong lá thư gởi từ trong nhà tù ra, ông khẳng định: “Tôi sẽ không bao giờ nhận định một cách sai lệch đường đi, lối bước đã chọn."
Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được tin ông hy sinh đã đánh điện chia buồn với Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Bộ và gia đình ông. Bức điện có đoạn: “Hồ Chủ tịch và Chính phủ truy tặng liệt sĩ, kỹ sư Nguyễn Ngọc Nhựt Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.” Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt từng đánh giá: “Điều mà người Pháp có lẽ đến bây giờ cũng không thể hiểu nổi là sự hy sinh của Nguyễn Ngọc Nhựt không hề làm cho lớp trí thức ở Nam Bộ chùn bước, sợ hãi, ngược lại đã cổ vũ và khích lệ họ, làm cho họ thêm sôi sục nhiệt huyết tiếp tục ra bưng biền chiến đấu. (1)" Cùng với những trí thức yêu nước khác như Thái Văn Lung, Dương Minh Châu,..... tên tuổi kỹ sư Nguyễn Ngọc Nhựt sống mãi trong lòng nhân dân, đồng thời là niềm tự hào chung của đội ngũ trí thức yêu nước.
Sau ngày 30/4/1975, ở quận Tân Bình, TP. Hồ Chí Minh có con đường mang tên kỹ sư Nguyễn Ngọc Nhựt. Ở thành phố Bến Tre cũng có con đường mang tên ông nhằm vinh danh người con ưu tú của quê hương đã hiến dâng cuộc đời mình cho sự nghiệp vệ quốc vẻ vang. Tín hữu đạo Cao Đài luôn ghi nhớ gương hy sinh cao quý của Khai đạo Nguyễn Ngọc Nhựt, một trong những người tiên phong góp phần xiển dương ý hướng tốt đời, đẹp đạo trên vùng đất Nam Bộ - Thành đồng Tổ quốc.
