KỲ TÍCH DƯỚI LÒNG SÔNG SÂU: KHẮC GHI TÊN TUỔI ANH HÙNG LIỆT SĨ TRẦN VĂN DẦN

Sinh năm 1948 tại thôn Hợp Thuận, xã Xuân Phổ cũ (nay là xã Đan Hải, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh) trong một gia đình nông dân nghèo sớm chịu cảnh mồ côi cha, ông đã lớn lên bằng tình yêu thương và sự tảo tần của người mẹ trẻ bên bãi biển hoang sơ. Những năm tháng tuổi thơ gian khó nhưng đầy ắp tình nghĩa nơi làng chài ven biển không chỉ rèn luyện cho ông một dáng người cao lớn, khỏe mạnh mà còn mang lại cho ông kỹ năng bơi lội đặc biệt tinh thông, chuẩn bị cho một hành trình viễn chinh oai hùng sau này.Năm 1962, người anh trai Trần Thanh Tân lên đường nhập ngũ theo tiếng gọi của miền Nam ruột thịt. Tiếp bước lý tưởng cách mạng của gia đình, vào tháng 7 năm 1965, khi vừa tròn 17 tuổi, chàng trai trẻ Trần Văn Dần đã tha thiết viết đơn tình nguyện lên đường tham gia bảo vệ Tổ quốc. Với tố chất bẩm sinh xuất sắc của một người con vùng biển, ông lập tức được tuyển chọn và biên chế vào đơn vị đặc công nước.Sau 8 tháng rèn luyện nghiêm ngặt, trải qua những bài huấn luyện kỹ chiến thuật khắc nghiệt ở miền Bắc, người chiến sĩ trẻ cùng đồng đội hành quân vượt dãy Trường Sơn vào đồng bằng Nam Bộ. Tại đây, ông được biên chế vào Đại đội 5 Đặc công thuộc Trung đoàn 10 Đặc công Rừng Sác, thuộc Phân khu 4 của Quân giải phóng miền Nam — một đơn vị khét tiếng với lối đánh bí mật, bất ngờ và vô cùng tinh nhuệ.Tại chiến trường Rừng Sác, nơi được mệnh danh là "rừng thiêng nước độc" với sự bủa vây của bom đạn, sình lầy và thú dữ, Trần Văn Dần đã nhanh chóng chứng tỏ phẩm chất mưu trí và lòng quả cảm phi thường của mình. Chỉ trong khoảng thời gian ngắn từ năm 1969 đến năm 1971, ông cùng đồng đội đã lập nên những chiến công vang dội khiến quân thù khiếp sợ khi trực tiếp chỉ huy và tham gia đánh chìm 8 tàu hàng quân sự cỡ lớn của địch, phá hủy 1 khẩu pháo 105 ly, dùng mìn định hướng tiêu diệt gọn 2 tiểu đội bộ binh đối phương và phóng hỏa thiêu hủy tới 15 triệu lít xăng dầu tại các kho dự trữ hậu cần. Không những vậy, với sức mạnh thể chất dẻo dai và ý chí sắt đá, ông đã có tới 23 lần một mình tự kéo những hòm đạn nặng trĩu ngược dòng sông Lòng Tàu trong hoàn cảnh gian truân mà thông thường phải cần đến hai người phối hợp.Đỉnh cao của sự dũng cảm và linh hoạt ấy được ghi dấu vào đêm ngày 10 tháng 10 năm 1969 khi ông cùng đồng đội Nguyễn Chất Xê nhận nhiệm vụ sinh tử: đột nhập sâu vào cảng Nhà Bè. Giữa hệ thống phòng thủ dày đặc của địch, các chốt canh gác dày đặc và ánh đèn pha quét liên tục trên mặt nước, hai chiến sĩ đặc công đã mưu trí bơi cách chốt giặc chỉ vỏn vẹn 1 mét nước để đến vị trí mục tiêu. Ngay khi đặt xong khối thuốc nổ nặng 100 kg vào mạn tàu mục tiêu thì trời bắt đầu hừng đông. Đúng lúc chuẩn bị rút lui, một chiếc tàu hàng quân sự khổng lồ có trọng tải 10.000 tấn chở đầy phương tiện chiến tranh bất ngờ tiến vào cảng.Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc khi thời gian ngòi kíp sắp phát hỏa, Trần Văn Dần đã đưa ra quyết định táo bạo: cắt dây ngòi nổ, một tay giữ chặt ngòi để tránh chấn động phụ, lặng lẽ bơi sang áp khối bộc phá vào chiếc tàu mới xuất hiện nhằm đạt hiệu suất phá hủy tối đa. Khi hai chiến sĩ vừa kịp bơi thoát ra xa khu vực nguy hiểm thì một tiếng nổ long trời lở đất vang lên, nhấn chìm con tàu khổng lồ của địch xuống lòng sông sâu.Chiến công lẫy lừng ấy đã khiến cấp ủy ghi nhận ông là người “chiến đấu dũng cảm, mưu trí linh hoạt, phát huy nhiều sáng kiến mới”. Ông được kết nạp Đảng tại trận địa, đề bạt làm Trung đội trưởng và vinh dự nhận 2 Huân chương Chiến sĩ giải phóng cùng hàng loạt huy hiệu Dũng sĩ đánh giao thông, Dũng sĩ Quyết thắng. Dẫu lập nhiều kỳ tích, ông vẫn luôn khiêm tốn ghi trong sổ tay của mình rằng thành tích lập được vẫn chưa thỏa mãn và bản thân phải ra sức rèn luyện điêu luyện hơn nữa để đồng đội tin tưởng.Ngày 30 tháng 6 năm 1971, trong một trận chiến chống càn quét ác liệt của quân thù, Trung đội trưởng Trần Văn Dần đã chiến đấu kiên cường đến hơi thở cuối cùng và anh dũng hy sinh khi tuổi đời mới vừa tròn 23. Do đặc thù địa hình sông nước khắc nghiệt, thi thể của ông cùng hàng trăm đồng đội đã hòa vào sóng nước và đất mẹ Rừng Sác bao la, trở thành một phần của huyền thoại lịch sử.Ngày 20 tháng 12 năm 1973, Đảng và Nhà nước đã truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Trần Văn Dần. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, vào mùa hè năm 2025, những kỷ vật, tư liệu mật do tình báo Hoa Kỳ thu thập từ năm 1971 lưu trữ tại Đại học Công nghệ Texas đã được giải mã. Những nét chữ tay cháy rực ngọn lửa cách mạng và lý tưởng sống cao đẹp của người anh hùng đã vượt nửa vòng Trái Đất để trở về đoàn tụ cùng gia đình nơi quê nhà Hà Tĩnh, viết tiếp một cái kết đầy xúc động và vinh quang cho một huyền thoại Rừng Sác bất tử.