Kỳ tích tuổi mười chín và đôi vai thép bảo vệ cầu Hàm Rồng

Hàm Rồng, Thanh Hóa những ngày tháng Tư năm 1965 là một “tọa độ lửa” đúng nghĩa. Để cắt đứt huyết mạch chi viện Bắc - Nam, đế quốc Mỹ đã dội xuống nơi đây hàng vạn tấn bom đạn. Trong khói lửa ngút trời ấy, hình ảnh một cô gái dân quân Nam Ngạn nhỏ bé, chỉ cao hơn 1,4m và nặng vỏn vẹn 42kg, nhưng đã vác trên vai hai hòm đạn pháo nặng tới 98kg băng qua bom đạn, đã trở thành một huyền thoại bất tử của ý chí Việt Nam.

Đó chính là chị Ngô Thị Tuyển. Ở tuổi 19 tràn đầy xuân sắc, chị không màng hiểm nguy, bơi qua dòng sông Mã cuộn đỏ dưới làn mưa bom để tiếp đạn cho tàu hải quân, rồi lại thoăn thoắt gánh cơm ra trận địa pháo phòng không phục vụ bộ dội. Khi đoàn xe tiếp đạn vừa tới đê, có hai hòm đạn pháo 37mm bị dính chặt vào nhau bởi đai sắt móc khóa. Giữa lúc trận địa đang khẩn cấp cần tiếp đạn, các chiến sĩ dùng thuổng bật ra chưa được, không một chút đắn đo, chị Tuyển ghé vai vác cả hai hòm đạn nặng 98kg – nặng hơn gấp đôi trọng lượng cơ thể mình – băng qua triền đê sạt lở bom cày, kịp thời tiếp viện cho pháo thủ bắn rơi máy bay Mỹ.

"98kg không phải là trọng lượng của đạn, mà đó là trọng lượng của lòng yêu nước". Đôi vai của người con gái Nam Ngạn năm ấy đã gánh vác cả vận mệnh của một cây cầu, một con đường huyết mạch và niềm kiên định thiêng liêng của một thế hệ "Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược". Ngày 1/1/1967, chị vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân khi mới 21 tuổi. Chị đã đi qua cuộc chiến, mang quân hàm Trung tá trước khi nghỉ hưu và vừa thanh thản trở về với đồng đội vào tháng 7 năm 2026, để lại một tượng đài bất khuất sáng mãi bên bờ sông Mã hiền hòa.