Ký ức 50 năm

Trung tướng Nguyễn Đức Sơn, nguyên Phó Tư lệnh Chính trị Quân đoàn 1, Trưởng Ban liên lạc Hội bạn chiến đấu Quân đoàn 1, bồi hồi nhớ lại, ngày 24/10/1973, Quân đoàn 1- Binh đoàn Quyết thắng, một trong những binh đoàn chủ lực, cơ động đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam được thành lập, đáp ứng yêu cầu chiến lược của cách mạng miền Nam trong giai đoạn cao trào của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Đặc biệt, trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, Quân đoàn nhận nhiệm vụ tiến công từ hướng Bắc Sài Gòn. Nhiệm vụ đầu tiên của Quân đoàn là bao vây tiêu diệt địch tại căn cứ Phú Lợi (nay là Sở Chỉ huy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương). Nơi đây có tiểu đoàn bảo an và cảnh sát ngụy với hơn 300 quân cố thủ. Việc chiếm đánh căn cứ này vô cùng khó khăn bởi 10 lớp hàng rào dây thép gai bao quanh. Thế nhưng, trinh sát của ta chỉ phát hiện 9 hàng rào, bộ đội dùng hết bộc phá vẫn chưa thể phá xong. Khi mở được hàng rào, địch dùng 2 xe tăng chặn lại, buộc phải điều thêm hỏa lực, pháo 85 bắn áp chế.

Nhắc về trận đánh tại căn cứ Phú Lợi, ông Đào Văn Cai, nguyên Đại đội phó chỉ huy Đại đội 2, Tiểu đoàn 14, Trung đoàn 186, Sư đoàn 312, Quân đoàn 1 kể thêm, ngày 29/4, đơn vị nhận lệnh kéo pháo vào khu vực căn cứ để bắn phá. Anh em dùng cuốc, xẻng, sức người kéo pháo trên đường ruộng. Rạng sáng 30/4, pháo mới vào được trận địa.

5h15, lệnh nổ pháo được ban ra. Sau 30 phút chiến đấu, đơn vị dùng pháo 85 bắn thẳng vào mục tiêu. Khi hết cơ số đạn, bộ binh và xe tăng đồng loạt xung phong, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Ông Cai nhớ lại: "Việc chiếm lĩnh căn cứ vô cùng khó khăn, đường sá toàn đường ruộng, anh em phải dùng cuốc xẻng để đưa pháo vào. Pháo 85 bắn thẳng, cự ly 900m, tối vào tiếp cận thì gần, nhưng ban ngày lộ diện ngay trước mặt địch. May mắn thay, lực lượng bộ binh, xe tăng và các binh chủng hợp thành đã nhanh chóng, gọn gàng chiếm lĩnh trận địa, giải quyết dứt điểm căn cứ Phú Lợi".

Bên cạnh việc chiến đấu, chiếm lĩnh căn cứ Phú Lợi, Quân đoàn 1 còn nhận nhiệm vụ bao vây, tiêu diệt, ngăn chặn Sư đoàn 5 ngụy từ Lai Khê (Bàu Bàng) và tiến công đánh chiếm Bộ Tổng Tham mưu Quân lực Việt Nam Cộng hòa, Bộ Tư lệnh các binh chủng ngụy ở Gò Vấp, Bình Thạnh.