Ký ức bên dòng Xêpangphai

Ông Ngô Văn Xuy (1/6/1947) quê ở xã Diễn Minh, tỉnh Nghệ An. Trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ ông tham gia nhập ngũ vào Xuân Mậu Thân năm 1968 đến tháng 2 năm 1976 ông trở thành phục viên. Trong quá trình tám năm ở quân đội chủ yếu là ở chiến trường, đơn vị quân tình nguyện của Lào đơn vị tiểu đoàn 42 tỉnh đội Nghệ An chủ yếu ở Lào. Tại sông Xêpangphai vào ngày 22/12/1972, trận đánh này cầu bắc qua Xêbangphai năm trên đường 13 của Lào nối liền Duxavan, Thị Xã Tà khẹc. Mục đích là đánh cầu Xêpangphai để tạo điều kiện cho đơn vị khác đánh vào Thị Trấn Tà khẹc mà không cho quân ở Nô xa vằn tiếp viện cho Thị Xã Tà Khẹc. Vì vậy, bắt buộc đánh sập cầu và chốt dữ tại cầu Sêbangphai. Trận đánh này diễn ra hai đợt:

Đợt thứ nhất, diễn ra vào tháng 12/12/1972 do quá trình vượt sông bị lộ, gặp một số dân Lào đi đánh cá về, đêm cùng ngày những người đi đánh cá liên quan đến đội quân Pôn Pốt, địch đã cầm cánh suốt đêm và bắn xối xả vào hướng ta có thể tấn công. Đơn vị 42 tỉnh đội Nghệ An đã tiếp sát đồn Pôn Pốt nhưng không thể lên được. Nhưng ngay lúc đó, có khe cạn, toàn bộ đơn vị ẩn nấp vào khe cạn. Cuối cùng buộc phải rút lui, trận đánh này chưa đánh vì không thể lên được nhưng đơn vị C19 tỉnh đội Nghệ An (đơn vị đặc công) cả đơn vị 42 và C19 đã hi sinh 31 người và nằm lại chiến trường không lấy được ai ra, buộc phải rút lui. Sau khi rút lui, mặt trận chăm sóc và chỉnh quân, bồi dưỡng sức khoẻ. Hạ quyết tâm đánh phá được lần kế tiếp.

Đợt thứ hai, diễn ra ngày 22/12/1972, bởi một khí thế mạnh mẽ, trận đánh vào đêm đó được phối hợp với một quân đội xe tăng từ quân khu lên, một đội pháo 85 nòng dài và kết hợp đơn vị đặc công đánh lần thứ hai. Lần này ông Ngô Văn Xuy được phân công đi sau xe tăng của tiểu đoàn trưởng cùng với đơn vị bộ binh để tiến vào mặt trận. Tuy nhiên xe đi đầu bị bắn cháy ở cửa mở, hai chiếc xe tăng còn lại bị mất phương hướng lao xuống vực thẳm của sông Xêpangphai. Nên hai xe tăng không thể phát huy được, nhưng đơn vị bộ binh (C19 tỉnh đội Nghệ An) ào lên tiến công kết hợp với pháo binh nên đã làm chủ được trận địa. Sau một thời gian đơn vị tiểu đoàn 42 đã tìm được một hầm chôn của 31 chiến sĩ đã hy sinh tại chiến trường và đã được bốc đưa về nước. Trong trận này, riêng đơn vị tiểu đoàn 42 tiểu đoàn trưởng và phó chỉ huy đã rơi xuống sông. May mắn, đơn vị tiểu đoàn 42 và các đơn vị khác đã giành lại được trận địa, xe tăng cháy ở cửa mở, đã hi sinh ba người. Tiểu đội trưởng trinh sát là ông Giai quê ở Anh Sơn (Nghệ An), ông Dĩ ở Anh Sơn (Nghệ An), ông Luyện y tá đều cháy ở trong xe.

Còn ông Ngô Văn Xuy đi xe thứ hai tránh xe cháy trước vượt lên trên lại gặp một người bị thương, tên là Sơn đơn vị A72. Xin ông Xuy cho được đi nhờ ra chỗ nào đó rồi chết đó cũng được, nhưng ông Xuy lại đưa ông Sơn dấu vào trong một lùm cây và hẹn khi nào thắng trận thì sẽ báo với đơn vị để tìm kiếm ông ấy. Nhưng đánh nhau kéo dài đến sáng, khi ra không biết tung tích và không biết nằm ở đâu. Trận đánh diễn ra ác liệt, dành được thắng lợi trong đêm.