Ký ức chiến trường còn mãi

Ở xã Hoàng Diệu, huyện Chương Mỹ, TP Hà Nội, cựu TNXP Lê Thị Khải là cái tên quen thuộc với nhiều người dân. Sinh năm 1945, bà được biết đến là người luôn nhiệt tình tham gia các phong trào của địa phương, được chính quyền và nhân dân tin yêu. Hiện bà đảm nhiệm cương vị Ủy viên Ban Chấp hành Hội Cựu TNXP xã Hoàng Diệu và Chi hội trưởng Chi hội TNXP thôn Bài Trượng.

Nhưng có lẽ điều khiến nhiều người trân trọng bà hơn cả chính là những câu chuyện về một thời tuổi trẻ. Đó là những năm tháng bà cùng đồng đội khoác áo TNXP, làm nhiệm vụ trên những tuyến đường bị bom đạn tàn phá.

Ký ức từ tuyến đường sắt

Năm 1965, khi vừa tròn 20 tuổi, bà Lê Thị Khải lên đường tham gia lực lượng TNXP. Khi ấy, đất nước đang bước vào những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Những thanh niên như bà hiểu rằng phía trước sẽ có nhiều gian khó, nhưng tiếng gọi của quê hương, đất nước đã thôi thúc họ sẵn sàng lên đường.

Bà được biên chế vào đơn vị N81, thuộc Đội Thanh niên xung phong chống Mỹ, cứu nước. Đơn vị có nhiệm vụ bảo đảm giao thông từ Nam Định đến Thanh Hóa, trong đó đặc biệt chú trọng tuyến đường sắt nối giữa hai tỉnh.

Để những chuyến tàu có thể tiếp tục chạy qua vùng chiến sự, những người TNXP phải thường xuyên sửa chữa đường, đắp lại những đoạn bị bom phá hỏng, rà phá bom mìn và dọn các vật cản. Công việc tưởng như thầm lặng nhưng có ý nghĩa quan trọng đối với việc bảo đảm giao thông trong chiến tranh.

Ngày qua ngày, bà Khải và đồng đội làm việc trong điều kiện thiếu thốn. Bom đạn có thể xuất hiện bất cứ lúc nào. Thế nhưng, nỗi sợ hãi không thể khiến họ bỏ vị trí. Những người trẻ tuổi khi ấy luôn động viên nhau cố gắng hoàn thành nhiệm vụ.

Một trong những kỷ niệm sâu sắc nhất của bà xảy ra vào tháng 7-1965. Được đơn vị cử về phía Nam lấy dụng cụ, bà đi đến nửa cầu Đò Lèn, tỉnh Thanh Hóa thì bất ngờ gặp trận đánh. Một quả tên lửa bắn xuống đầu cầu, mảnh tên lửa văng vào đầu khiến bà bị thương.

Đồng đội nhanh chóng đưa bà đến bệnh viện gần đó. Sau khi điều trị, bà tiếp tục gắn bó với đơn vị. Vết sẹo trên đầu còn lại đến ngày nay trở thành dấu tích của những năm tháng mà bà từng đi qua.

Đến tháng 12-1969, bà Khải xuất ngũ. Trước giờ phút chia tay, những tình cảm dành cho đồng đội khiến bà không thể kìm nén cảm xúc. Trong đêm cuối cùng ở đơn vị, bà sáng tác bài hát chèo “Sáng mãi tên anh” và hát tặng những người đã cùng mình trải qua những tháng ngày gian khổ.

Bài hát chứa đựng lòng biết ơn đối với các liệt sĩ, thương binh và những người đã vì nước quên mình. Những lời ca mộc mạc nhưng giàu tình cảm khiến các đồng đội xúc động. Họ từng cùng nhau đối mặt với bom đạn, từng chia sẻ những thiếu thốn, nguy hiểm và cũng từng động viên nhau trong những thời khắc khó khăn nhất. Vì vậy, ngày chia tay cũng là ngày cảm xúc dâng lên mạnh mẽ.

Nhiều năm sau chiến tranh, bà Khải vẫn giữ trọn tình cảm với đồng đội. Bà tiếp tục tham gia công tác Hội Cựu TNXP và các phong trào tại quê hương. Những câu chuyện bà kể là ký ức về một thế hệ thanh niên từng sống hết mình vì đất nước.

Ở bà, người ta không chỉ nhìn thấy một cựu TNXP năm xưa mà còn thấy hình ảnh một người luôn giữ gìn đạo lý “uống nước nhớ nguồn”. Những đóng góp ấy tuy bình dị nhưng góp phần làm cho ký ức về một thời lịch sử được tiếp nối đến các thế hệ hôm nay.