Ký ức còn lại sau bom rơi (1)
Một thời hoa lửa… Không chỉ là những trận đánh, những mất mát. Mà còn là tình đồng đội, là tuổi trẻ, là những con người đã sống – và hy sinh – để đổi lấy hai chữ hòa bình hôm nay.
Chiều muộn, gió thổi nhẹ qua hàng tre trước sân. Ông Ba ngồi đó, lặng lẽ nhìn về phía cánh đồng xa. Người ta bảo ông là một cựu chiến binh, từng đi qua những năm tháng ác liệt nhất của chiến tranh. Tôi đến thăm ông vào một ngày tháng Bảy. Chỉ cần nhắc khẽ:
“Ông ơi, kể cháu nghe chuyện thời chiến đi…” Ông cười hiền, ánh mắt xa xăm:
“Chuyện cũ rồi… nhưng nếu cháu muốn nghe, ông kể.” “Ngày ấy, ông mới hai mươi…” Ông nhập ngũ khi tuổi đời còn rất trẻ. Ba lô trên vai, trong đó chỉ có vài bộ quần áo, một cuốn sổ nhỏ và tấm ảnh gia đình. “Lúc đi, bà nội cháu chỉ dặn một câu:
‘Đi thì đi, nhưng nhớ phải sống mà về.’” Nhưng ông hiểu, chiến tranh đâu phải ai cũng có thể trở về. Đơn vị của ông hành quân vào chiến trường miền Nam. Những cánh rừng Trường Sơn bạt ngàn, ngày nắng cháy da, đêm lạnh thấu xương. Thiếu ăn, thiếu nước, sốt rét rừng… nhưng không ai bỏ cuộc. “Lính tụi ông sống với nhau như anh em ruột. Chia nhau từng ngụm nước, từng nắm cơm.” Ông kể, có những đêm hành quân trong im lặng, chỉ nghe tiếng lá rừng xào xạc và tiếng tim đập trong lồng ngực. Trận đánh mà ông nhớ nhất diễn ra vào một buổi sáng mù sương. “Địch phục kích bất ngờ. Đạn bay như mưa.” Ông và đồng đội vừa chiến đấu, vừa tìm cách giữ đội hình. Tiếng súng, tiếng nổ, tiếng gọi nhau hòa vào nhau, hỗn loạn nhưng đầy quyết tâm. Trong khoảnh khắc nguy hiểm nhất, người đồng đội thân thiết – anh Tư – đã lao lên kéo ông vào chỗ an toàn. “Ông còn sống là nhờ nó…” Nhưng ngay sau đó, một loạt đạn quét tới. Anh Tư ngã xuống. Ông dừng lại, giọng nghẹn đi. “Lúc đó… ông chỉ kịp gọi tên nó. Nhưng nó không trả lời nữa.” Trận đánh kết thúc. Đơn vị giữ được vị trí. Nhưng ông mất đi một người anh em. Sau chiến tranh, ông trở về quê. Mảnh đất cũ, ngôi nhà xưa… vẫn đó, nhưng nhiều thứ đã đổi thay. “Có những người ra đi… không bao giờ trở lại.” Ông lấy trong chiếc hộp gỗ cũ một cuốn sổ đã ố vàng. “Đây là nhật ký của anh Tư. Trước khi hy sinh, nó nhờ ông giữ hộ… nói là khi hòa bình sẽ lấy lại.” Ông im lặng. “Nhưng hòa bình rồi… nó không về nữa.” Những năm tháng sau này, ông sống giản dị như bao người dân quê. Làm ruộng, nuôi gà, chăm cháu. Nhưng ký ức chiến tranh thì chưa bao giờ rời xa. “Có những đêm, ông vẫn mơ thấy đồng đội… vẫn nghe tiếng gọi giữa chiến trường.” Trước khi tôi về, ông nói một câu rất chậm: “Chiến tranh qua rồi, nhưng ký ức thì còn mãi. Các cháu sống trong hòa bình, phải biết trân trọng. Đừng để những hy sinh ngày xưa trở nên vô nghĩa.” Tôi rời đi, lòng nặng trĩu. Một thời hoa lửa… Không chỉ là những trận đánh, những mất mát. Mà còn là tình đồng đội, là tuổi trẻ, là những con người đã sống – và hy sinh – để đổi lấy hai chữ hòa bình hôm nay.
