Ký ức của nữ du kích Nguyễn Thị Thu

Quảng Trị những ngày cuối tháng Mười, trời đất bỗng trở nên u trầm trong những cơn mưa xối xả. Khi nước dòng Thạch Hãn dâng cao, đục ngầu và chảy xiết, cũng là lúc bà Nguyễn Thị Thu (71 tuổi, xã Triệu Phong) lại ngồi lặng lẽ bên hiên nhà, để trái tim mình ngược dòng thời gian trở về hơn 50 năm trước. Với bà, mưa Quảng Trị không chỉ là nước, mà là miền ký ức đau thương nhưng vô cùng oai hùng về một thời "mưa bom bão đạn".

Mùa hè đỏ lửa năm 1972, khi ấy bà Thu mới tròn 17 tuổi – cái tuổi đẹp nhất của đời người con gái. Ở tuổi "trăng tròn" ấy, bà đã nên duyên với ông Nguyễn Câu. Một lễ dạm ngõ đơn sơ giữa thời chiến, một lời hẹn ước trăm năm chưa kịp thành đám cưới thì tiếng súng nổ vang. Ông Câu lên đường vào miền Nam chiến đấu, còn bà Thu ở lại cùng bố chồng là ông Nguyễn Con – một ngư dân nghèo – tiếp tục bám trụ dòng sông để phục vụ cách mạng.

Em tự hỏi, điều gì đã khiến một cô gái 17 tuổi mảnh mai lại có đủ can đảm để hằng đêm đối mặt với tử thần trên dòng nước? Có lẽ, đó chính là tình yêu: yêu người lính đang chiến đấu phương xa và yêu mảnh đất miền Trung nắng cháy đang bị giày xéo bởi quân thù. Bà đã biến chiếc đò cào hến nhỏ bé của gia đình thành một "con tàu" chở đầy hy vọng, đưa các chiến sĩ vượt sông để tiếp cận Thành cổ.

Trong ký ức mờ ảo bởi di chứng của bom đạn, bà Thu vẫn không thể nào quên những đêm tối như mực trên sông. Khi ấy, không có ánh đèn đường, chỉ có ánh hỏa châu lóe lên từ bom đạn mới giúp bà nhìn rõ mặt những người lính trẻ. Đa phần họ là sinh viên các trường đại học ở Hà Nội, những chàng trai vừa gác bút nghiên, mang theo mùi mực tím và hơi ấm của giảng đường vào trận địa.

Bà nghẹn ngào kể rằng con đò của bà đã đưa hàng ngàn chiến sĩ qua sông, nhưng số người trở lại chỉ đếm trên đầu ngón tay. Có những người lính bị thương nặng, khi bà vừa đưa kịp vào bờ thì họ đã trút hơi thở cuối cùng trong tiếng gọi "Mẹ ơi!" xé lòng. Câu nói của bà: "Trong hàng vạn chiến sĩ được tôi chở qua sông, sau này chỉ có 2 người còn sống được tôi chở về" đã khiến em lặng người. Dòng Thạch Hãn ấy, dưới đáy sông sâu, biết bao xương máu của các anh đã hòa vào phù sa để giữ cho Thành cổ được đứng vững.

Chiến tranh khốc liệt đã làm nhòa đi những khuôn mặt, những cái tên. Thế nhưng, tình đồng chí, tình quân dân thì mãi mãi bất tử. Năm 2018, một cụ ông tóc bạc phơ từ Thái Nguyên đã lặn lội hàng trăm cây số vào Quảng Trị tìm gặp bà. Đó là ông Phạm Hùng – một trong số ít những người lính năm xưa may mắn còn sống sót.

Cuộc gặp gỡ sau 46 năm giữa nữ du kích "mặt tròn bầu bĩnh" ngày nào và người chiến sĩ trẻ năm xưa nay đã thành ông lão tóc trắng như mây, là một minh chứng hùng hồn cho sức sống của dân tộc Việt Nam. Họ ôm nhau khóc, không chỉ vì vui mừng được gặp lại, mà còn khóc thay cho hàng vạn đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi đáy sông lạnh lẽo.

Là một học sinh lớp 8 sống trong thời bình, hằng ngày được cắp sách đến trường trong sự yên ả của làng quê, em cảm thấy những gì mình đang có thật sự vô giá. Đọc câu chuyện của bà Thu, em bỗng thấy dòng sông Thạch Hãn không chỉ là một địa danh địa lý, mà là một dòng sông huyền thoại, nơi mỗi ngọn sóng đều mang hơi thở của lịch sử.

Em vô cùng khâm phục bà Thu – người phụ nữ Quảng Trị kiên trung, dũng cảm. Bà đã dùng tuổi thanh xuân của mình để làm nhịp cầu cho các chiến sĩ, chấp nhận hy sinh hạnh phúc cá nhân để phụng sự Tổ quốc. Sự day dứt của bà về những người lính không trở lại nhắc nhở em rằng: Hòa bình hôm nay không được xây đắp bằng lời nói, mà bằng máu, mồ hôi và nước mắt của bao thế hệ đi trước.

Em tự hứa với bản thân sẽ học tập thật tốt tại mái trường Lương Thế Vinh, rèn luyện ý chí và đạo đức để xứng đáng với sự hy sinh của những người lính sinh viên năm xưa và những người "đưa đò" thầm lặng như bà Thu. Chúng em – thế hệ trẻ hôm nay – sẽ là người tiếp nối con đò của bà, đưa đất nước đi tới những bến bờ tươi sáng và giàu đẹp hơn.