Ký Ức Đèo Pha Đin: Từ "Túi Bom" Đến Ngày Vui Giải Phóng
Quàng Văn Khỏ, ở xã Mường É, huyện Thuận Châu, Sơn La, là một trong những người trực tiếp góp sức cho chiến dịch Điện Biên Phủ.
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, đèo Pha Đin nằm giữa hai tỉnh Sơn La và Điện Biên được xem là tuyến đường huyết mạch tiếp vận vũ khí, lương thực cho tiền tuyến. Để cắt đứt tuyến tiếp tế này, quân Pháp liên tục biến nơi đây thành "túi bom" với hàng trăm quả bom phá, bom nổ chậm và bom bi trút xuống mỗi ngày, khiến công tác thông xe, giữ đường trở nên vô cùng gian khổ và nguy hiểm.
Ở tuổi 95, ông Quàng Văn Khỏ (xã Mường É, huyện Thuận Châu, Sơn La) vẫn vẹn nguyên ký ức về những đêm cùng dân công hỏa tuyến băng rừng khiêng đá, san lấp hố bom từ chiều đến mờ sáng dưới sự rình rập oanh tạc của máy bay địch. Cùng ở xã Mường É, ông Lường Văn Hợp lại khắc ghi những lần thực hiện nhiệm vụ giao liên qua mưa bom bão đạn, sẵn sàng nhai và nuốt tài liệu vào bụng để giữ tuyệt đối bí mật cách mạng khi đối mặt với kẻ thù.
Những hy sinh vô bờ bến của hàng ngàn bộ đội, thanh niên xung phong và dân công hỏa tuyến đã góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu". Xã Mường É từng có hàng trăm người tham gia đóng góp sức người, sức của cho chiến dịch và đến nay địa phương vẫn luôn thực hiện tốt chính sách hậu phương quân đội, coi đây là bài học lịch sử vô giá để giáo dục thế hệ trẻ.
Năm 2020, đèo Pha Đin chính thức được công nhận là Di tích quốc gia, tiếp tục giữ vai trò là con đường huyết mạch nối liền giao thương giữa Điện Biên, Sơn La và các tỉnh miền xuôi. Nhờ thiên nhiên ưu ái với khí hậu trong lành và cảnh sắc hùng vĩ, khu vực đỉnh đèo đã phát triển các điểm du lịch hấp dẫn như "Pha Đin Pass" và "Pha Đin Top", thu hút đông đảo du khách thập phương đến thưởng ngoạn.
Đặc biệt, công trình Đền thờ Liệt sỹ tại Khu di tích lịch sử - văn hoá đèo Pha Đin với diện tích hơn 15.000 m2 từ nguồn vốn xã hội hóa đang được hoàn thiện. Đây không chỉ là nơi tri ân công ơn to lớn của các anh hùng liệt sỹ đã ngã xuống nơi đèo dốc lịch sử, mà còn là điểm nhấn tâm linh, du lịch quan trọng, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển trong thời bình.
