Ký ức dòng sông Đáy và lý tưởng thời trai trẻ

Sinh năm 1933 tại mảnh đất Phù Vân, Phủ Lý, Hà Nam, tuổi trẻ của bác Nguyễn Bá Thuần gắn liền với những khúc quanh oanh liệt của lịch sử dân tộc. Lớn lên bên dòng sông Đáy hiền hòa nhưng kiên cường, chàng thanh niên tộc Kinh ngày ấy đã sớm hun đúc tinh thần yêu nước và ý chí tự lực tự cường. Khi Tổ quốc cần những bàn tay dựng xây và giữ gìn nền độc lập, bác đã gác lại những dự định cá nhân, gác lại nếp nhà thanh bình nơi quê cũ để hăng hái lên đường ra trận.

Thời kỳ kháng chiến đầy gian khổ, "nếm mật nằm kề" là nơi thử thách bản lĩnh của những người lính tuổi mười đôi mươi. Những đêm dài hành quân ra hỏa tuyến dưới làn mưa bom bão đạn, những ngày tháng bám trụ địa bàn hiểm nguy đã tôi luyện nên một tinh thần thép. Dù các trang hồ sơ hành chính mờ phai theo năm tháng chưa ghi lại hết mọi chiến công, nhưng đối với bác Thuần, quãng đời thanh xuân xông pha nơi trận mạc ấy chính là chương thời hoa lửa kiêu hãnh, oanh liệt và đáng tự hào nhất trong cuộc đời.