Ký ức Ia Đrăng qua lời kể của nhân chứng

Tại Hội thảo khoa học “Chiến thắng Plei Me - Tầm vóc, ý nghĩa và bài học lịch sử”, diễn ra sáng 18/11, tại Gia Lai do Bộ Quốc phòng chủ trì phối hợp với Tỉnh ủy Gia Lai tổ chức, Cựu chiến binh (CCB) Nguyễn Văn Lừng, nguyên chiến sĩ Đại đội 7, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 66 xúc động kể lại những giờ phút khốc liệt ở Ia Đrăng, nơi ông và đồng đội đã trải qua một trong những trận đánh ác liệt nhất, qua đó mang đến một góc nhìn chân thực, sinh động về những ngày tháng khốc liệt trong Chiến dịch Plei Me.

CCB Nguyễn Văn Lừng phát biểu tại hội thảo.

Hồi ức của CCB Nguyễn Văn Lừng tái hiện một cách mạnh mẽ không khí khốc liệt của trận đánh. Khi Trung đoàn 66 hành quân tới sông Ia Đrăng, quân Mỹ sử dụng máy bay ném bom phát quang, đổ quân xuống những bãi trống nhằm thiết lập căn cứ dã chiến. Với sự phán đoán chính xác của Bộ Tư lệnh B3, Tiểu đoàn 8 được giao nhiệm vụ giáp trận ngay từ giờ phút đầu.

Những loạt đạn đầu tiên của Đại đội 6 và Đại đội 7 bí mật ém quân trong rừng đã khiến đội hình đổ bộ đường không của Mỹ rơi vào thế bị động. Bộ đội ta chiến đấu kiên cường, linh hoạt, tận dụng từng gốc cây, ụ mối để bám trụ, tiêu diệt từng tốp quân đối phương dù bom đạn trút xuống dữ dội.

Trong ký ức của CCB Nguyễn Văn Lừng, những giây phút sinh tử diễn ra liên tiếp. Ông chứng kiến chiến sĩ liên lạc Nguyễn Văn Nhảy quần nhau với một lính Mỹ giữa bãi trống. Súng hết đạn, ông buộc phải lao vào hỗ trợ đồng đội bằng lưỡi lê. Xạ thủ trung liên Nguyễn Văn Đích ngã xuống ngay tại trận địa do pháo địch dội xuống. “Bất chấp nguy hiểm, tôi vội chạy ào đến cõng Đích đi. Đồng chí Nhảy cũng chạy theo mang khẩu súng của Đích và những băng đạn trung liên. Tới chỗ yên tĩnh, tôi đặt Đích xuống nhưng anh đã tắt thở” ông kể ngắn gọn.

Một trong những điểm nhấn của bài tham luận là quyết tâm thọc sâu vào sở chỉ huy dã chiến của địch, nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm trong điều kiện bom đạn dày đặc. Khi đại đội chỉ còn 12 người, rồi 9 người, không còn chỉ huy trực tiếp, anh em chiến sĩ đã tin tưởng giao quyền chỉ huy cho Nguyễn Văn Lừng, người y tá đại đội nhưng giàu kinh nghiệm, bình tĩnh và quyết đoán. Sự phân tích tình huống mưu trí, lựa chọn thời điểm giữa hai đợt ném bom để xung phong; bám sát đội hình tuần tra của địch để thâm nhập; khống chế, tiêu diệt sở chỉ huy dã chiến Mỹ trong khoảnh khắc chớp nhoáng, đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của trận đánh. Những quyết định ấy thể hiện rõ phẩm chất của người lính Tây Nguyên: mưu trí, dũng cảm, kiên gan bám trụ đến cùng trong mọi hoàn cảnh.

Sau chiến đấu, tổ ba người gồm Nguyễn Văn Lừng, Nguyễn Văn Nhảy và Mỵ Duy Tầm trở lại trận địa làm công tác tử sĩ. Khung cảnh hoang tàn bởi chất độc hóa học và bom đạn, những thi thể đồng đội và cả lính Mỹ nằm lại trên bãi chiến trường, cùng mùi khét của khói bom, đã để lại ấn tượng day dứt đến tận hôm nay.

Trong quá trình rời khỏi trận địa, máy bay địch trút bom xuống khe suối khiến hai chiến sĩ Nhảy và Tầm hy sinh ngay bên cạnh. CCB Nguyễn Văn Lừng cũng bị thương nặng, được chuyển về bệnh viện và điều trị trong tình trạng mất sức, chấn thương tai, mặt đầy máu. Sự hy sinh anh dũng của chiến sĩ liên lạc Nguyễn Văn Nhảy, xạ thủ trung liên Nguyễn Văn Đích hay Đại đội phó Y Siêng - người dân tộc ở Kon Tum là những minh chứng sinh động cho tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” của người lính Trung đoàn 66.

Trở về tuyến sau, ông nhận được thư động viên của Trung đoàn cùng quyết định tặng thưởng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba, sự ghi nhận cho tinh thần chiến đấu quả cảm của người lính Đại đội 7 trong Chiến dịch Plei Me.

Kết thúc tham luận, CCB Nguyễn Văn Lừng bồi hồi xúc động khi ôn lại chặng đường 60 năm đã qua kể từ ngày cùng đồng đội bước vào trận đánh Ia Đrăng. Dù thời gian lùi xa nhưng những giá trị mà các chiến sĩ Trung đoàn 66 và lực lượng tham gia Chiến dịch Plei Me để lại vẫn còn vẹn nguyên. Chiến thắng Ia Đrăng là minh chứng cho ý chí kiên cường, sức mạnh đoàn kết và nghệ thuật tác chiến tài tình của Quân đội ta trong những ngày đầu đối đầu với lực lượng Mỹ. Đó cũng là biểu tượng bất tử của lòng quả cảm, niềm tin và khát vọng giành độc lập, tự do cho Tổ quốc.

Tại hội thảo, những ký ức chân thực, đậm chất người lính như của CCB Nguyễn Văn Lừng đã góp phần khẳng định tầm vóc to lớn của Chiến thắng Plei Me; đồng thời nhắc nhở các thế hệ hôm nay về trách nhiệm gìn giữ và phát huy truyền thống vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam. “Đất nước muôn đời biết ơn các anh; lịch sử mãi mãi khắc ghi tên tuổi các anh” - lời kết của CCB Nguyễn Văn Lừng cũng là thông điệp lắng đọng, thiêng liêng gửi tới hội thảo và các thế hệ người Việt Nam hôm nay.

https://mod.gov.vn/vn/chi-tiet/sa-ttsk/sa-tt-qpan/ky-uc-ia-drang-qua-loi-ke-cua-nhan-chung