KÝ ỨC NGƯỜI LÍNH GIỮ LẰN RANH SINH TỬ

Những năm tháng của cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam (1975 – 1979) đã để lại trong lòng những người lính biết bao ký ức không thể nào quên. Với cựu chiến binh Võ Minh Dũng (sinh năm 1958), mỗi lần nhắc lại những ngày tháng ấy là một lần ông nhớ về những đồng đội đã cùng mình đi qua lằn ranh giữa sự sống và cái chết.

Khi quân Khmer Đỏ của Pol Pot liên tiếp tràn qua biên giới, tấn công các tỉnh phía Nam, đơn vị của ông Dũng lúc đó đang đóng quân tại đèo Phượng Hoàng, tỉnh Đắk Lắk. Nhận được tin báo có giặc, đơn vị lập tức hành quân tăng cường cho chiến trường Tây Nam.

Trong một nhiệm vụ trinh sát, ông Dũng cùng hai đồng đội được giao nhiệm vụ đi trước để nắm tình hình, mở đường cho đơn vị tiến công vào trận địa của địch. Trước khi lên đường, cả ba được quán triệt một nguyên tắc hết sức nghiêm ngặt: tuyệt đối không được giẫm lên những gốc cây đã bị chặt mà phải bước qua, bởi rất có thể địch đã gài mìn bên dưới. Mỗi người di chuyển cách nhau khoảng năm mét để hạn chế thương vong nếu xảy ra tình huống bất ngờ.

Thế nhưng, trong lúc hành quân, một đồng đội của ông là anh Tháo do sơ suất đã giẫm phải một gốc cây khả nghi. Ngay lập tức, cả ba nghe thấy một tiếng “vút” xé không gian. Theo phản xạ được huấn luyện, mọi người lập tức nằm rạp xuống đất.

Đó là một quả mìn KP2 – loại mìn sát thương cực kỳ nguy hiểm. Chỉ cần phát nổ đúng cơ chế, nó có thể gây thương tích nghiêm trọng, thậm chí cướp đi sinh mạng của nhiều người trong bán kính sát thương. May mắn thay, hôm ấy quả mìn chỉ bật kíp nổ mà không phát nổ hoàn toàn. Cả ba người đều thoát nạn trong gang tấc.

Nhớ lại khoảnh khắc ấy, ông Dũng vẫn không khỏi xúc động: “Chỉ cần chậm một nhịp hoặc quả mìn hoạt động đúng cơ chế, có lẽ chúng tôi đã không còn cơ hội trở về.”

Những ký ức về chiến trường Tây Nam còn in đậm hơn trong chiến dịch giải phóng Phnom Penh ngày 7 tháng 1 năm 1979. Khi đoàn xe của đơn vị đang tiến quân, một cuộc tập kích bất ngờ của quân Khmer Đỏ đã khiến đội hình bị ùn lại. Đoàn xe của Thiếu tướng Nguyễn Kim Tuấn (tên thật là Nguyễn Công Tiến), Tư lệnh Quân đoàn 3, cũng bị mắc kẹt giữa đội hình.

Đoàn xe của ông được bảo vệ bởi hai xe bọc thép M113, một xe đi đầu và một xe khóa đuôi, còn các xe chở bộ đội và xe chỉ huy đi ở giữa. Lợi dụng địa hình, quân Khmer Đỏ từ các cống ven bờ mương bất ngờ xuất hiện và nổ súng vào đoàn xe.

Sau một thời gian chiến đấu quyết liệt, lực lượng phục kích bị đẩy lùi. Tuy nhiên, xe của Thiếu tướng Nguyễn Kim Tuấn đã trúng hỏa lực của địch, khiến ông bị thương nặng. Ông được khẩn trương đưa về Sài Gòn bằng trực thăng để cấp cứu nhưng không qua khỏi và từ trần vào ngày hôm sau.

Điều khiến những người lính vô cùng xúc động là trước khi mất, ông đã nhận toàn bộ trách nhiệm về mình để đồng đội không phải chịu kỷ luật vì những sai sót trong quá trình cơ động đội hình.

Hơn bốn mươi năm đã trôi qua, nhưng với cựu chiến binh Võ Minh Dũng, những ký ức ấy vẫn còn nguyên vẹn. Đó không chỉ là những câu chuyện về chiến tranh, mà còn là câu chuyện về tình đồng đội, về lòng dũng cảm và sự hy sinh cao cả của những người lính đã chiến đấu vì hòa bình, độc lập của dân tộc và nghĩa vụ quốc tế cao cả.