KÝ ỨC NGƯỜI LÍNH GIỮA HÒA BÌNH
KÝ ỨC NGƯỜI LÍNH GIỮA HÒA BÌNH
Đó là câu chuyện của một thế hệ cầm súng trưởng thành từ Bắc Kạn, những người lính đã gác lại tuổi xuân, ước mơ, hoài bão để góp phần cho hôm nay đất nước rực rỡ cờ hoa hạnh phúc.
“Anh giận dữ, ngẩng đầu ra trận
Em đồng lòng quyết chí theo anh
Tạm gác tình lứa đôi hò hẹn
Đeo tay nải ra bến tập trung…”
(Đi tòng quân)
Là những câu thơ đầu tiên trong tập thơ bằng tiếng Tày “Khửn tàng tức slấc” (dịch: Lên đường đánh giặc). Cuốn sách đã được Cựu chiến binh Hà Thiêm Thưởng viết lại từ cuốn nhật ký ở chiến trường của ông.
Ông Thưởng sinh năm 1928, từ nhỏ đã thích đi học và có ước mơ trở thành nhà văn. Đầu năm 1948, chàng thanh niên người dân tộc Tày tình nguyện làm đơn xin nhập ngũ. Tại đơn vị, ông là một người hiếm hoi biết chữ nên được giữ lại làm thư ký quân khí. Cũng từ đó, ông bắt đầu gắn bó với công tác tuyên truyền. Ban đầu là dịch thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh sang tiếng Tày, rồi viết các khẩu hiệu và ghi chép thông tin về cuộc kháng chiến. Nhờ thế, đã cho ông tư liệu để ghi lại nhật ký chiến trường của mình.
Năm 1968, ông nhận lệnh đưa quân vào chiến trường miền Nam, sau những trải nghiệm thực tế trên đường hành quân CCB Hà Thiêm Thưởng đã đặt bút viết nhật ký. Theo đó những ngày tháng “Luyện tập”, “lên đường”, rồi “Hiến lễ đón quân” cũng được ông miêu tả tỉ mỉ trong những vần thơ của mình. Vì được tận mắt chứng kiến và trải qua nên nhiều câu thơ đã khiến độc giả thấu hiểu phần nào gian khổ, hy sinh anh dũng của thế hệ đi trước. Đến khi quay lại miền Bắc công tác, ông tiếp tục viết thơ theo những hoạt động tiêu biểu trong cuộc kháng chiến của ta. Những dấu mốc lịch sử như: “Chiến dịch Tây Nguyên”; “Chiến dịch Huế - Đà Nẵng”; “Chiến dịch Hồ Chí Minh”… đều được ông miêu tả, ghi chép lại thành các bài thơ bùng cháy niềm tự hào về dân tộc, về đất nước.
Có lẽ đây là một trong những tập thơ duy nhất bằng tiếng Tày được viết tại chiến trường Miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ. Là nhật ký kháng chiến nên 36 bài thơ được cựu chiến binh Hà Thiêm Thưởng hoàn thành trong 10 năm. Trong đó, ông nhớ nhất là khi làm bài thơ “Việt Nam toàn thắng”.
Ông bảo, lúc ấy ai cũng đang căng thẳng bên chiếc điện thoại, chuông reo ông sẵn sàng cầm giấy bút để nghe chỉ huy chỉ đạo thông báo nội dung cần ghi lại. Khi nghe thấy giọng nói như hét lên của chỉ huy rằng “Việt Nam toàn thắng” cứ lặp đi lặp lại ông vừa hạnh phúc vừa run rẩy cầm bút, cảm xúc đặc biệt vô cùng. Sau đó, ông và mọi người nhận được lệnh thu lại hết các băng rôn, khẩu hiệu, phông bạt cũ, đem về giặt sạch và chỉ viết đúng 4 chữ “Việt Nam toàn thắng” để đi treo vào ngày mới. Vậy là đúng ngày 30/4 lịch sử ấy tôi đã đặt bút viết:
“Tin đại thắng vang dội bốn phương
Toàn thắng rồi Việt Nam toàn thắng…
Ước mong Bác thật sự là đây
Ba mươi xuân, xuân này trọn vẹn…”
(Việt Nam toàn thắng)
Năm 2018, tập thơ “Khửn tàng tức slấc” đã được chính tác giả dành tất cả tâm huyết dịch ra tiếng phổ thông với mong muốn lưu lại cho con cháu sau này. Và “ước nguyện cả đời” của người CCB đã trở thành hiện thực khi Nhà xuất bản Văn hóa dân tộc đã tái bản lại cuốn sách theo bản song ngữ Tày - Việt.
Gấp lại từng cuốn sách về chiến tranh được viết trong thời bình, hẳn rằng nhiều độc giả sẽ như chúng tôi, cảm thấy trong tim đang được thắp lên ngọn lửa tự hào về một thế hệ cha ông anh dũng, kiên trung. Xin phép được kết thúc bài viết bằng đôi lời nhắn nhủ: “…Giá trị của mỗi giây phút được sống trong hòa bình đã được đánh đổi bằng biết bao máu xương của những người con ưu tú: Đừng để những dòng máu đổ ra từ ngày ấy trở nên hoài phí! Ai biết trân trọng mỗi phút giây yên ổn trong hiện tại sẽ biết gắng hết sức mình để đừng phải nhìn thấy máu đồng loại chảy nữa! Nếu chúng ta không nhớ những điều này, làm sao xứng đáng với sự hy sinh đó chứ?” (trích từ bài viết "Cái giá của chiến thắng" trong Những người lính Bắc Kạn một thời máu lửa).
