Cựu chiến binh

KÝ ỨC NGƯỜI LÍNH THẾ HỆ 1961: TỪ TUỔI MƯỜI TÁM NƠI TUYẾN ĐẦU BẢO VỆ BIÊN CƯƠNG ĐẾN NGƯỜI GIỮ LỬA TRUYỀN THỐNG TẠI XÃ YÊN THẾ

Bài viết ghi lại câu chuyện và ký ức của ông Bùi Đức Bảo (sinh năm 1961, tại xã Yên Thế) - một nhân chứng lịch sử tiêu biểu thuộc thế hệ thanh niên sinh ra trong khói lửa kháng chiến và vừa tròn 18 tuổi khi cuộc Chiến tranh bảo vệ biên giới Tổ quốc nổ ra. Qua những hồi ức chân thực về năm tháng thanh xuân cầm súng giữ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc, về tình đồng chí đồng đội nơi chiến hào và hành trình trở về xây dựng quê hương xã Yên Thế trong thời kỳ Đổi mới, câu chuyện là bài học sống động gửi gắm tới thế hệ đoàn viên, thanh niên hôm nay về lòng yêu nước, sự biết ơn và trách nhiệm gìn giữ nền hòa bình của dân tộc.

Bắc Ninh22/10/2026Diệp Văn Quang (Đại học Bách Khoa Hà Nội)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

1. Tuổi trẻ xã Yên Thế và tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc những năm cuối thập niên 1970

Sinh năm 1961 trên mảnh đất xã Yên Thế giàu truyền thống yêu nước và cách mạng, tuổi thơ của ông Bùi Đức Bảo lớn lên trong những năm tháng cả dân tộc đang dốc sức cho cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy gian khổ, hy sinh. Những câu chuyện về các thế hệ cha anh đi trước, những buổi tiễn đưa thanh niên trong làng lên đường ra tiền tuyến và cả những nỗi đau mất mát của các gia đình thương binh, liệt sĩ trong xã đã sớm hun đúc trong tâm hồn người thiếu niên Bùi Đức Bảo lòng yêu nước nồng nàn và ý thức trách nhiệm đối với non sông.

Năm 1975, đất nước thống nhất, những tưởng thế hệ sinh năm 1961 như ông Bảo khi bước vào tuổi trưởng thành sẽ được trọn vẹn sống, học tập và lao động trong hòa bình. Thế nhưng, cuối thập niên 1970 - đặc biệt là năm 1979, khi ông Bùi Đức Bảo vừa bước sang tuổi 18 đôi mươi - tiếng súng xâm lược lại nổ vang nơi biên giới Tổ quốc. Trước vận mệnh của đất nước và lời kêu gọi toàn dân đứng lên bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, cùng với hàng vạn người con ưu tú trên khắp mọi miền quê, chàng thanh niên trẻ Bùi Đức Bảo của xã Yên Thế đã tạm gác lại những ước mơ riêng tư nơi quê nhà, hăng hái lên đường thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng của người công dân đối với Tổ quốc.

2. Ký ức nơi tuyến đầu: Tình đồng chí, đồng đội giữa gian lao bảo vệ biên cương

Trong ký ức của ông Bùi Đức Bảo và những người lính cùng thế hệ sinh năm 1961, những năm tháng tham gia bảo vệ Tổ quốc là quãng đời thanh xuân gian khổ nhất nhưng cũng rực rỡ và đáng tự hào nhất.

Qua lời kể mộc mạc của người nhân chứng lịch sử, cuộc sống chiến đấu của người lính những năm cuối thập niên 1970, đầu thập niên 1980 là chuỗi ngày hành quân vượt qua những địa hình rừng núi hiểm trở, sương muối giá lạnh mùa đông và những cơn mưa rừng xối xả mùa hạ. Nơi tuyến đầu, thiếu thốn đủ bề từ bữa cơm độn sắn, độn ngô, nguồn nước sinh hoạt khan hiếm trên các điểm cao, cho đến những cơn sốt rét rừng ác tính hành hạ. Thế nhưng, giữa lằn ranh sinh tử của đạn pháo và hiểm nguy rình rập, tinh thần kiên cường của những người lính trẻ tuổi mười tám, đôi mươi chưa bao giờ lay chuyển.

Điều đọng lại sâu sắc nhất trong tâm khảm của ông Bùi Đức Bảo mỗi khi nhắc về quá khứ chính là tình đồng chí, đồng đội thiêng liêng. Đó là những đêm thức trắng cùng nhau gác chốt giữa màn sương biên giới đặc quánh; là điếu thuốc lào chia đôi, ca nước suối nhường nhau từng ngụm nhỏ và những lá thư hậu phương gửi lên từ quê nhà được đọc chung dưới ánh đèn dầu leo lét trong hầm. Trong những trận chiến đấu kiên cường giữ từng mỏm đồi, từng cột mốc biên cương, có những người đồng đội cùng trang lứa với ông đã mãi mãi nằm lại nơi rừng sâu núi thẳm ở tuổi thanh xuân đẹp nhất. Chính sự hy sinh cao cả của đồng đội đã trở thành lời nhắc nhở khắc cốt ghi tâm đối với những người lính trở về như ông Bảo: phải sống sao cho xứng đáng với máu xương mà thế hệ mình đã đổ xuống vì sự bình yên của Tổ quốc.

3. Trở về quê hương xã Yên Thế: Phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” giữa đời thường

Hoàn thành nhiệm vụ trở về địa phương tại xã Yên Thế trong bối cảnh đất nước đang từng bước vượt qua hậu quả chiến tranh và bước vào công cuộc Đổi mới, ông Bùi Đức Bảo lại bắt tay vào một mặt trận mới - mặt trận lao động sản xuất, xóa đói giảm nghèo và xây dựng quê hương.

Mang theo bản lĩnh đã được tôi luyện trong quân ngũ, dù cuộc sống thời kỳ đầu sau chiến tranh còn muôn vàn thiếu thốn, vất vả, ông Bùi Đức Bảo không quản ngại nắng mưa, cần cù lao động để chăm lo cho gia đình và tích cực tham gia các phong trào chung tại thôn, xã. Trong mắt bà con lối xóm tại xã Yên Thế, ông luôn giữ trọn vẹn tác phong giản dị, kỷ luật, nghĩa tình và thẳng thắn của người lính Cụ Hồ. Từ việc vận động gia đình, người thân chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đến việc hăng hái đóng góp công sức vào phong trào xây dựng nông thôn mới, giữ gìn an ninh trật tự tại cơ sở và thăm hỏi, động viên các gia đình chính sách, đồng đội cũ lúc ốm đau, hoạn nạn, ông luôn là tấm gương sáng về tinh thần trách nhiệm với cộng đồng.

4. Người truyền lửa ký ức cho thế hệ đoàn viên, thanh niên hôm nay

Ở tuổi ngoài sáu mươi, mái tóc đã điểm bạc theo năm tháng, nhưng mỗi khi có dịp trò chuyện cùng các cháu đoàn viên, thanh niên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tại xã Yên Thế trong các buổi sinh hoạt truyền thống, các dịp kỷ niệm Ngày Thương binh -  Liệt sĩ (27/7) hay Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12), ánh mắt và giọng kể của ông Bùi Đức Bảo vẫn vẹn nguyên sự hào sảng của người lính năm xưa.

Ông không kể về chiến tranh để tô hồng bản thân, mà kể để thế hệ trẻ hôm nay hiểu rằng: nền hòa bình, độc lập và cuộc sống ấm no mà chúng ta đang thụ hưởng không phải tự nhiên mà có. Nó được đánh đổi bằng tuổi trẻ, mồ hôi, nước mắt và cả máu xương của biết bao thế hệ cha anh - những người đã sẵn sàng xếp lại trang sách, rời xa mái ấm gia đình ở tuổi 18, 20 để lên đường khi Tổ quốc cần.

Lắng nghe và ghi chép lại câu chuyện đời thực của nhân chứng lịch sử Bùi Đức Bảo (SN 1961, xã Yên Thế) không chỉ là hoạt động lưu giữ ký ức lịch sử tại địa phương, mà còn là nhịp cầu nối liền quá khứ với hiện tại. Câu chuyện của ông là lời nhắn nhủ sâu sắc tới mỗi đoàn viên, thanh niên hôm nay: hãy trân trọng giá trị của hòa bình, sống có lý tưởng, không ngừng học tập, rèn luyện và cống hiến sức trẻ để xây dựng quê hương Yên Thế ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Nguồn tài liệu tham khảo & trích dẫn:

  1. Tư liệu thực tế địa phương: Câu chuyện và ký ức lịch sử của nhân chứng Bùi Đức Bảo (Sinh năm 1961, cư trú tại xã Yên Thế) - Khai thác thông qua hoạt động tìm hiểu nhân chứng lịch sử của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tại địa phương.

  • Bộ Quốc phòng - Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam, Lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam (Giai đoạn bảo vệ Tổ quốc 1975 - 1989), NXB Quân đội Nhân dân, Hà Nội.

  • Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Phát huy bản chất, truyền thống “Bộ đội Cụ Hồ” trong giai đoạn cách mạng mới, NXB Quân đội Nhân dân, Hà Nội.

  • Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Tài liệu tuyên truyền giáo dục truyền thống cách mạng cho thanh thiếu nhi qua ký ức các nhân chứng lịch sử, NXB Thanh niên.

  •  

    Bạn cũng đang lưu giữ
    một câu chuyện lịch sử?

    Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

    Gửi câu chuyện của bạn