Ký ức người lính trinh sát: Từ chảo lửa Quảng Trị đến chiến trường Campuchia

Sinh năm 1950, dù là con trai duy nhất trong nhà, chàng thanh niên Nguyễn Ngọc Lan vẫn quyết định gác lại tình riêng để xung phong đi dân công hỏa tuyến tại chiến trường Lào vào năm 1969. Chỉ một năm sau, ông chính thức nhập ngũ vào Tiểu đoàn 22 (Quân khu 4) và được cử đi đào tạo tại Tiểu đoàn 74 ở Hà Tây, bắt đầu chặng đường của một người lính trinh sát dạn dày sương gió.

Những năm 1971 - 1972, ông được điều động vào "chảo lửa" B5 Quảng Trị. Nhiệm vụ của ông là luồn sâu, bí mật nắm tình hình tại các căn cứ khét tiếng của địch như Cồn Tiên, Dốc Miếu. Những ngày tháng đó, ranh giới giữa sự sống và cái chết vô cùng mong manh. Cứ đêm xuống, ông lại lặng lẽ vượt qua trùng trùng lớp lớp hàng rào thép gai của địch để đo vẽ sơ đồ, xác định vị trí. Ban ngày, ông rút ra ngoài, bám trụ trong những căn hầm tự đào cách bốt giặc chỉ chừng một cây số. Bất cứ một sơ suất nhỏ nào cũng có thể phải đánh đổi bằng mạng sống ngay tức khắc. Đã có rất nhiều đồng đội của ông vĩnh viễn nằm lại mảnh đất này, nhưng những người còn sống vẫn kiên cường bám trụ, mang về những tin tình báo mang giá trị sống còn. Đặc biệt, tại cao điểm 91 Quảng Trị, ông đã trực tiếp bắt sống tù binh địch và được trao tặng Huân chương Chiến công.

Đất nước thống nhất chưa lâu, máu lại đổ ở biên giới Tây Nam. Năm 1976, trong biên chế của đại đội trinh sát (Tiểu đoàn 46, Quân đoàn 4), ông tiếp tục hành quân sang chiến trường Campuchia để chiến đấu chống lại quân Pol Pot. Đó là một cuộc chiến dai dẳng và ám ảnh. Khắp các cánh rừng ngầm giăng mắc những loại mìn hiểm độc như Z2, K62 — thứ vũ khí tàn nhẫn cướp đi sinh mạng và để lại thương tật vĩnh viễn cho biết bao bộ đội ta.

Bước ra khỏi những năm tháng đạn bom, người cựu binh ấy mang trên mình tỷ lệ thương tật 53%. Một mảnh đạn xẹt ngang mặt ở chiến trường Quảng Trị đã làm tổn thương nặng nề đôi mắt, khiến thị lực mắt phải hiện chỉ còn 3/10. Chưa dừng lại ở đó, di chứng từ chấn thương sọ não trong những trận đánh sinh tử với quân Pol Pot vẫn đi theo ông suốt nửa đời còn lại.

Bỏ lại sau lưng một thời hoa lửa, người chiến sĩ trinh sát năm xưa giờ đây đang sống những ngày bình yên bên gia đình tại quê nhà, lặng lẽ nhìn bốn người con dần trưởng thành. Từ cậu thanh niên mười chín tuổi rời vòng tay mẹ ngày nào, đến nay ông đã có 53 năm tuổi Đảng — một hành trình trọn vẹn, kiên cường và đầy tự hào của một đời người đã sống vì đất nước.