KÝ ỨC NGƯỜI LÍNH TRỞ VỀ TỪ KHE SANH

Giữa nhịp sống yên bình nơi phố núi Sa Pa hôm nay, ít ai biết rằng trong căn nhà nhỏ thuộc tổ Hàm Rồng 5 có một người lính già vẫn luôn mang trong mình những ký ức dữ dội của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Ông Nguyễn Ngọc Sáng, hội viên Hội Cựu chiến binh phường Sa Pa, đã có những năm tháng tuổi trẻ gắn liền với khói lửa chiến trường, với những trận đánh ác liệt mà đỉnh điểm là Khe Sanh – nơi được ví như “cối xay thịt” của cuộc chiến.

Dù chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng với ông, từng câu chuyện, từng hình ảnh vẫn nguyên vẹn như mới hôm qua. Gió núi đưa những tán lá xào xạc, còn lòng ông, ký ức vẫn thổn thức mỗi khi nhắc lại những người đồng đội đã ngã xuống trên mảnh đất khốc liệt ấy.

Những ngày hành quân gian khổ giữa rừng sâu

Khi được hỏi về những khó khăn trong quá trình chiến đấu, ông Sáng chỉ khẽ cười – nụ cười trầm lắng của người đã trải qua quá nhiều mất mát. Rồi ông kể, cuộc sống của người lính năm xưa không chỉ có bom đạn mà còn vô vàn nỗi gian truân đến từ chính thiên nhiên.

“Chúng tôi phải trốn trong rừng sâu, trong hầm để ngủ. Đêm đến, muỗi cắn không sao chợp mắt được. Rồi các loại vắt rừng trèo lên người cắn khắp nơi, đến sáng dậy thì máu chảy dính hết cả quần áo,” ông nhớ lại.

Bộ đội hành quân dưới trời mưa, quần áo ướt sũng nhưng không dám đốt lửa để sưởi vì sợ máy bay địch phát hiện. Giữa cái rét thấu xương của núi rừng Tây Trường Sơn, người lính chỉ biết nằm co ro trong tấm tăng mỏng. Nhiều đêm lạnh đến mức toàn thân tê cứng, nhưng họ vẫn kiên trì bước tiếp vì nhiệm vụ thiêng liêng của Tổ quốc.

“Có nhiều chuyện lắm, ngồi kể phải 2–3 tiếng mới hết được,” ông Sáng xúc động nói.

Trận Khe Sanh – dấu ấn không thể nào quên

Trong hàng trăm trận đánh lớn nhỏ mà ông từng tham gia, trận đánh để lại ấn tượng sâu nhất trong đời lính của ông chính là trận Khe Sanh – Đường 9 Nam Lào, những ngày tháng 4 lịch sử năm 1968.

Đó là giai đoạn cao điểm của chiến dịch. Quân Mỹ dồn lực chiếm giữ các cứ điểm xung quanh Tà Cơn, trong khi lực lượng giải phóng phải trụ bám các chốt tiền tiêu như 558 và 595 – nơi ghi dấu những câu chuyện mà ông Sáng gọi là “kỳ tích của bản lĩnh và ý chí Việt Nam”.

Chốt 558 – Ngăn bước tiến của hàng loạt đợt tấn công

Ở chốt 558, hai tiểu đội bộ binh với hai khẩu 12,7 ly và một khẩu cối 60 ly được bố trí ở các mỏm đồi, hệ thống hầm hào công sự vững chắc do bộ đội thiết lập. Nhiệm vụ của họ là chặn đánh quân Mỹ từ phía tây cụm cứ điểm Tà Cơn.

Địch liên tục tổ chức tấn công với hỏa lực mạnh và quân số đông gấp nhiều lần. Nhưng suốt nhiều ngày liền, lực lượng ta vẫn kiên cường bám trụ. Đất đá, cây rừng, bờ hào… tất cả trở thành lá chắn, thành đồng minh của bộ đội.

Chốt 595 – Kỳ tích "một người chống 40"

Nếu chốt 558 là biểu tượng của tinh thần kiên cường, thì chốt 595 lại là minh chứng cho sự quả cảm tuyệt đối.

Trong hai ngày 6–7/4/1968, tại đây diễn ra một trong những trận đánh được nhắc đến nhiều nhất tại chiến trường Khe Sanh: một chiến sĩ đã chiến đấu đơn độc chống lại 40 lính Mỹ, giữ vững vị trí, bảo vệ đồng đội, hỗ trợ đắc lực cho toàn tuyến phòng thủ.

Hôm ấy, hai tiểu đội của quân giải phóng đã chặn đánh hai tiểu đoàn Mỹ, suốt hai ngày trời. Kết quả, gần 200 lính Mỹ bị tiêu diệt, một chiến công được ghi vào lịch sử bởi tương quan lực lượng quá chênh lệch.

Những đòn phản công bất ngờ

Ngày 5/4/1968, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 24 của lực lượng giải phóng bất ngờ tấn công vào vị trí địch, loại khỏi vòng chiến đấu hơn 100 lính Mỹ, làm rung chuyển toàn bộ hệ thống phòng thủ của Mỹ tại Đường 9.

Ông Sáng nhớ lại:

“Tiếng pháo, tiếng súng, tiếng đất đá lở rào rào… tất cả hòa thành một âm thanh mà người lính như chúng tôi chẳng thể nào quên. Những đồng đội ngã xuống ngay cạnh mình, và mình biết có khi vài phút nữa cũng đến lượt mình. Nhưng không ai lui bước.”

Ngày trở về và những vần thơ còn mãi

Khi đất nước thống nhất, ông Sáng trở về quê trong niềm vui vỡ òa. Nhưng trong trái tim người lính già, hình ảnh đồng đội nằm lại chiến trường vẫn luôn day dứt. Những lúc nhớ về tháng năm trận mạc, ông lại cầm bút viết thơ – như một cách trò chuyện với ký ức, tưởng niệm những anh em đã hi sinh.

Một trong những bài thơ ông sáng tác, chứa chan cảm xúc tự hào và biết ơn, là bài:

ANH VỀ VUI VỚI VƯỜN CÂY

Thơ: Nguyễn Ngọc Sáng

Gió lao xao gọi đắm say lòng người
Anh về rạng rỡ nụ cười
Ngôi sao quân ngũ rạng ngời niềm tin
Nỗi niềm vinh dự thiêng liêng
Vào chiến dịch Hồ Chí Minh lẫy lừng
Đánh tan cứ điểm Khe Xanh
Mỹ dương cờ trắng ngụy quân phải thua
Ta tìm khắp chốn rừng xanh
Phù Nhơn – Phú Cát đã xanh lấm mồ
Lấm mồ bên suối bên khe
Cây rừng đất đá chở che tháng ngày
Bạn ơi một sáng thu này
Niềm thương tưởng niệm tấm lòng kính dâng

Tri ân một thế hệ anh hùng

Cuộc đời binh nghiệp của ông Nguyễn Ngọc Sáng là câu chuyện tiêu biểu cho thế hệ đã dâng cả tuổi xuân cho độc lập dân tộc. Những năm tháng chiến đấu gian khổ giữa rừng núi, những trận đánh không cân sức tại Khe Sanh, những đồng đội đã mãi mãi nằm lại… tất cả trở thành ký ức không thể phai mờ.

Hôm nay, ông sống bình yên giữa Sa Pa, nhưng sự bình yên ấy được đánh đổi bằng máu và nước mắt của biết bao chiến sĩ như ông. Câu chuyện của ông không chỉ để kể lại, mà còn để nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình, về lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh và chiến đấu vì Tổ quốc.