Ký ức người lính Trường Sơn (1)
Hiền lành, gần gũi, thương bộ đội như con em trong nhà...", đó là chia sẻ mở đầu câu chuyện của người chiến sĩ lái xe năm nào khi nói về Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên sau những chuyến tháp tùng thủ trưởng vượt mưa bom, bão đạn trên các tọa độ lửa của đường Trường Sơn huyền thoại. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những kỷ niệm một thời hào hùng vẫn vẹn nguyên trong ký ức của người lính Trường Sơn Mai Văn Hà (Khu phố 1, phường Ba Đồn, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình).
"Không phải cầm súng đánh giặc mới là anh hùng..."
Sau Tết Mậu Thân 1968, máy bay Mỹ càng điên cuồng đánh phá, rải thảm trên tuyến đường Trường Sơn. Việc vận chuyển ngày càng khó khăn, ác liệt hơn. Đầu năm 1969, ông Hà bất ngờ nhận được lệnh đón một người đặc biệt từ vùng Tây Bố Trạch đi công tác ở vùng Long Đại, Lệ Kỳ (Quảng Ninh) hiện nay. Trời tối, đón được người tại điểm liên lạc, vị khách ngồi bên lái phụ, trong cabin còn mấy cán bộ dân sự. Quãng đường vài chục km nhưng thời chiến, cũng phải mất cả đêm mới hoàn thành. Mò mẫm giữa đêm nhưng các vị khách rất ngạc nhiên vì xe chẳng phải vấp đá núi hay miệng hố bom. Đến gần khu vực Long Đại thì xe chững lại, trước mắt là cả đoàn xe vận tải của quân ta bị bom đánh trúng, lửa cháy ngùn ngụt, bắt lan cả mấy cánh rừng. Trên trời còn nghe tiếng máy bay địch gầm gừ, pháo sáng thả chói cả khoảng trời, tiếng lửa cháy bén và cả tiếng đồng đội kêu thảm vì người bị bắt lửa.
Với những thành tích trong chiến đấu, ông Mai Văn Hà được Nhà nước trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhì.Vị khách xưng bằng anh và gọi chú với ông Hà, nói: "Chú thấy đi được không?". Ông Hà trả lời: "Thưa thủ trưởng, đi tiếp thì còn đường sống, nếu dừng lại thì chắc chắn bị máy bay đánh tiếp". "Vậy đi tiếp", vị khách điềm tĩnh trả lời. Ngay sau đó, ông Hà dứt khoát nhảy xuống xe, cởi áo trộn vào bùn dưới hố bom, quấn chặt miệng và đắp bùn phủ kín bình dầu của xe để tránh bắt lửa. Rồi dứt khoát vượt trận địa hoang tàn, khói lửa ngay trước mắt. Sau khi tới trạm kế tiếp, ông Hà mới biết vị khách chính là Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên tiếng tăm lừng lẫy trên tuyến đường Trường Sơn.
Giai đoạn 1969-1970, máy bay địch đánh ác liệt, nhiều tuyến đường bị hư hại nặng. Ông Hà gần như chạy liên tục, cũng bởi có những tuyến chỉ xe Zil ba cầu mới qua kịp được. Một lần khác, ông Hà lại nhận được lệnh chở Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên vào vùng Lệ Thủy để nắm bắt tình hình chiến trường. Hôm đó, bất ngờ máy bay địch quần thảo liên tục, phải nghỉ ngày và đi mấy đêm mới tới. Ông Hà nhớ lại, trên đường, Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên còn nhường cả khẩu phần lương khô, nước uống và bảo: "Ăn đi cho lại sức để đi tiếp. Bác biết tiếng tay lái cừ của chú rồi!". Lúc chia tay, vị tướng Trường Sơn vỗ vai cười và nói một câu đến bây giờ ông Hà vẫn nhớ, "không phải cầm súng đánh giặc mới là anh hùng"...
