Ký ức sống mãi
Hành trình của một thanh niên đi tìm lại những câu chuyện lịch sử trên quê hương Ninh Bình Có những ký ức tưởng chừng đã ngủ yên trong năm tháng, nhưng khi được kể lại bằng giọng nói run run của những nhân chứng lịch sử, mọi thứ như sống dậy trước mắt tôi. Là một đoàn viên thanh niên của quê hương Ninh Bình, tôi đã có dịp gặp gỡ bác Nguyễn Văn Hòa – một cựu thanh niên xung phong từng tham gia phục vụ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Cuộc gặp gỡ ấy giúp tôi hiểu rằng: lịch sử không chỉ nằm trong sách vở, mà còn hiện hữu trong từng con người bình dị quanh ta. Trong một chiều tháng Năm, tôi tìm đến ngôi nhà nhỏ của bác ở phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Căn nhà giản dị, trên tường treo nhiều tấm huân chương đã bạc màu theo thời gian. Bác Hòa năm nay đã ngoài 80 tuổi, mái tóc bạc trắng nhưng đôi mắt vẫn ánh lên sự kiên nghị của một thời bom đạn. Bác chậm rãi kể: “Ngày ấy, thanh niên chúng tôi chỉ có một suy nghĩ duy nhất là phải bảo vệ Tổ quốc. Gian khổ đến đâu cũng không sợ.”
Theo lời bác kể, vào những năm kháng chiến chống Mỹ, nhiều thanh niên Ninh Bình đã tình nguyện lên đường ra mặt trận. Người thì làm bộ đội, người tham gia thanh niên xung phong, vận chuyển lương thực, mở đường, tải đạn. Quê hương Ninh Bình tuy không phải chiến trường ác liệt nhất, nhưng cũng là nơi đóng góp rất lớn cho hậu phương kháng chiến. Bác Hòa nhớ nhất những đêm hành quân dưới mưa bom. Có lần đơn vị của bác phải vận chuyển hàng suốt nhiều giờ trong đêm để tránh máy bay địch. Nhiều đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường khi tuổi đời còn rất trẻ. Bác nghẹn ngào: “Có những người sáng còn trò chuyện với nhau, tối đã hy sinh rồi… Nhưng không ai chùn bước cả.” Nghe bác kể, tôi lặng người. Những câu chuyện tưởng chỉ có trong phim ảnh nay hiện lên chân thực và xúc động vô cùng. Tôi cảm nhận được sự hy sinh to lớn của thế hệ cha anh để đổi lấy hòa bình hôm nay.
Không chỉ kể về chiến tranh, bác Hòa còn nhắc đến những ngày nhân dân Ninh Bình đồng lòng xây dựng quê hương sau hòa bình. Những cánh đồng hoang hóa được khai phá, những con đường mới được dựng xây bằng chính đôi bàn tay của những người từng đi qua bom đạn. Theo các tài liệu lịch sử, Ninh Bình là vùng đất giàu truyền thống văn hóa và cách mạng, từng giữ vị trí quân sự quan trọng trong nhiều giai đoạn lịch sử của dân tộc. Những tài liệu lưu trữ hiện nay vẫn lưu giữ nhiều dấu mốc về thời kỳ đấu tranh giành độc lập, xây dựng và bảo vệ quê hương. Bác Hòa dẫn tôi xem cuốn sổ cũ đã úa vàng theo năm tháng. Trong đó là tên những đồng đội đã hy sinh. Bác bảo: “Chúng tôi già rồi, chỉ mong thế hệ trẻ còn nhớ đến lịch sử, nhớ đến những người đã ngã xuống.” Câu nói ấy khiến tôi suy nghĩ rất nhiều. Là thanh niên hôm nay, chúng tôi được sống trong hòa bình, được học tập và theo đuổi ước mơ. Nhưng để có được điều đó là biết bao máu xương của thế hệ đi trước. Rời khỏi ngôi nhà nhỏ khi chiều đã muộn, tôi vẫn nhớ mãi ánh mắt của bác Hòa. Đó là ánh mắt của một người đã đi qua chiến tranh, mất mát nhưng vẫn luôn tự hào về quê hương và Tổ quốc. “Ký ức sống mãi” không chỉ là những câu chuyện của quá khứ. Đó còn là lời nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay phải biết trân trọng hòa bình, sống có trách nhiệm và tiếp nối truyền thống quê hương Ninh Bình anh hùng. Bởi lịch sử sẽ không bao giờ ngủ quên, khi còn có những con người gìn giữ và kể lại bằng cả trái tim mình.
