Ký ức Thạch Hãn: Chuyến đò đêm hoa lửa
Dòng sông Thạch Hãn một ngày cuối tháng Sáu năm 2026 phẳng lặng như một dải lụa xanh hiền hòa, soi bóng những rặng tre ngút ngàn của dải đất Quảng Trị. Thế nhưng, trong tâm tưởng của bà Nguyễn Thị Thu, một cựu du kích từng sống qua Mùa hè đỏ lửa năm 1972, dòng sông ấy chưa bao giờ ngừng cuộn chảy những ký ức bi tráng của một "thời hoa lửa".
Năm ấy bà Thu vừa tròn mười bảy tuổi, cái tuổi đẹp nhất của người con gái đất học, cũng là lúc cuộc chiến tại Thành cổ Quảng Trị bước vào giai đoạn khốc liệt nhất. Bà và ông Nguyễn Câu – người bạn thanh mai trúc ngựa, con trai một ngư dân nghèo – chỉ mới làm lễ dạm ngõ đơn sơ thì bom đạn ập đến. Ông Câu theo tiếng gọi của Tổ quốc vào chiến trường miền Nam, còn bà ở lại quê hương cùng người bố chồng, biến chiếc thuyền cào hến của gia đình thành con đò chở bộ đội vượt sông.
Trong suốt 81 ngày đêm lịch sử, dưới mưa bom bão đạn đỏ rực cả bầu trời, con đò nhỏ của bà đã lặng lẽ thực hiện hàng trăm chuyến đi trong đêm. Mỗi chuyến đò chỉ chở vỏn vẹn không quá mười chiến sĩ để đảm bảo an toàn, những người còn lại phải bám phao, tự bơi vượt qua dòng nước xiết. Phần lớn họ đều là những chàng trai còn rất trẻ, chỉ mười tám đôi mươi, gác lại bút nghiên từ các trường đại học lớn ở Hà Nội để lên đường ra trận
.Ký ức đau đớn nhất luôn chập chờn trong giấc ngủ của người nữ du kích năm xưa là tiếng rên la thất thanh và tiếng gọi "Mẹ ơi!" xé lòng của những chiến sĩ bị thương nặng. Nhiều người vừa được bà dìu lên đến bờ sông, chưa kịp chuyển sang trạm quân y thì đã trút hơi thở cuối cùng trên tay bà. Khốc liệt là thế, người đi dập dìu nhưng ngày chiến thắng trở về, trong hàng vạn người con năm ấy qua sông, bà Thu chỉ được gặp lại đúng hai người còn sống sót. Chiến tranh lùi xa, những người lính trẻ nằm lại dưới đáy sông sâu hay hòa mình vào đất mẹ Thành cổ đã hóa thành dáng hình đất nước, để lại một khoảng lặng nghẹn ngào cho người ở lại.
Hơn năm mươi năm sau, những di chứng của bom đạn có thể làm mái tóc bà bạc trắng, trí nhớ lúc quên lúc nhớ, nhưng ký ức về những chuyến đò đêm, về nụ cười của người bố chồng anh hùng cùng gương mặt kiên cường của đồng đội thì chưa bao giờ phai nhạt. Giờ đây, mỗi dịp đặc biệt, hai ông bà lại cùng nhau ra Thành cổ thắp nén tâm nhang, lặng lẽ thả những nhành hoa xuống dòng Thạch Hãn để sưởi ấm cho những linh hồn bất tử. Câu chuyện của họ, giống như hàng ngàn câu chuyện khác được lưu giữ trong đề án Câu chuyện thời hoa lửa, mãi là một bản hùng ca rực rỡ, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về cái giá của hòa bình, độc lập và tự do.



