Ký Ức Thiêng Liêng Trên Đất Bạn Lào Của Người Chiến Sĩ Việt Nam.

Năm 1966, chàng thanh niên Đặng Mạnh Quỳnh, quê xã Thanh Liên, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An, lên đường nhập ngũ, gia nhập Tiểu đoàn 12, Trung đoàn 222 Pháo cao xạ, Quân khu 4, trực tiếp chiến đấu bảo vệ vùng trời quê hương trước sự leo thang chiến tranh của đế quốc Mỹ.Đến năm 1969, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta bước vào giai đoạn ác liệt nhất, trên đất nước bạn Lào, đế quốc Mỹ cũng không ngừng mở rộng quy mô chiến tranh xâm lược. Tháng 8-1969, chúng phát động chiến dịch mang tên "Cù Kiệt" — trong tiếng Lào có nghĩa là "cứu vãn danh dự" — huy động đến 20 tiểu đoàn đặc biệt với 12.000 quân, cùng 5.000 quân Thái Lan khoác quân phục ngụy Lào. Không dừng lại ở đó, địch còn tung vào chiến dịch cả máy bay ném b.o.m chiến lược B52, 5 đại đội máy bay chiến đấu, 100 máy bay lên thẳng cùng một lực lượng p.h.á.o binh hùng hậu, tất cả đặt dưới sự chỉ huy của Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), với mưu đồ chiếm lại khu vực chiến lược Cánh đồng Chum thuộc tỉnh Xiêng Khoảng.Trước tình hình cấp bách đó, tháng 9-1969, đơn vị của ông Quỳnh nhận lệnh hành quân sang nước bạn Lào, trực tiếp tham gia chiến đấu bảo vệ tuyến hành lang chiến lược, giữ vững các tuyến đường huyết mạch, hỗ trợ lực lượng bộ binh tác chiến và cắt đứt nguồn tiếp viện của địch. Bằng tinh thần chiến đấu quả cảm, không quản gian khổ hy sinh, quân và dân hai nước Lào - Việt đã từng bước đập tan chiến dịch "Cù Kiệt", giành được những thắng lợi mang ý nghĩa chiến lược quan trọng. Riêng Tiểu đoàn 12 trong chiến dịch này đã lập nhiều chiến công xuất sắc, tiêu biểu là bắn hạ 6 máy bay địch, trong đó có cả chiếc OV-10 — loại máy bay trinh sát hiện đại bậc nhất thời bấy giờ — đồng thời thu giữ nhiều v.ũ k.h.í, khí tài quan trọng, góp phần mở rộng vùng giải phóng và làm thay đổi cục diện chiến trường theo hướng có lợi cho quân và dân hai nước.Hồi tưởng lại những năm tháng đầy gian khổ và mất mát ấy, cựu chiến binh Đặng Mạnh Quỳnh không giấu được sự xúc động. Ông kể rằng chiến tranh vô cùng tàn khốc, dù cuối cùng ta giành được thắng lợi nhưng cái giá phải trả bằng sự hy sinh cũng rất lớn — có những đồng chí vừa mới bổ sung vào đơn vị hôm trước, hôm sau đã vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường. Mỗi lần tự tay chôn cất đồng đội, lòng ông lại quặn thắt, nhưng chính nỗi đau ấy càng hun đúc thêm quyết tâm chiến đấu để trả thù cho những người đã ngã xuống.Trong gần 3 năm chiến đấu trên đất bạn, ông Quỳnh cùng đồng đội đã tham gia không biết bao nhiêu trận đánh ác liệt, góp phần bảo vệ vững chắc vùng giải phóng, đồng thời vun đắp thêm tình đoàn kết keo sơn giữa hai dân tộc Việt - Lào. Đến tháng 7-1972, theo yêu cầu nhiệm vụ cách mạng, ông trở về nước, tiếp tục chiến đấu trên địa bàn Quân khu 4. Sau ngày đất nước thống nhất, ông được cử đi học tại Trường Phòng không, rồi ra trường về công tác tại Nhà Văn hóa Quân khu 4. Đến năm 1996, ông chuyển về Trường Quân sự Quân khu 4 và sau đó nghỉ hưu, sinh sống tại phường Hà Huy Tập, TP Vinh, tỉnh Nghệ An.Những năm tháng "nếm mật nằm gai" trên đất bạn Lào đã để lại trong ông Quỳnh một ký ức sâu đậm về tình cảm gắn bó keo sơn giữa quân tình nguyện Việt Nam với nhân dân Lào anh em. Hình ảnh bà con các bản làng đùm bọc, sẵn sàng sẻ chia từng hạt gạo, củ sắn, tấm chăn mỏng giữa những đêm rừng lạnh giá đã trở thành điểm tựa tinh thần to lớn, tiếp thêm nghị lực để người lính vượt qua muôn vàn hiểm nguy, hoàn thành trọn vẹn nhiệm vụ quốc tế cao cả.Một trong những kỷ niệm không thể nào quên trong cuộc đời người lính già chính là lần ông lên cơn sốt cao, co giật giữa rừng sâu, đúng lúc đơn vị đang hành quân qua một bản làng hẻo lánh ở Xiêng Khoảng. Giữa tình thế nguy cấp ấy, một người phụ nữ Lào đã không quản hiểm nguy, lặn lội xuyên rừng tìm lá thuốc mang về sắc cho ông uống. Ông vẫn thường nói, nếu không có người phụ nữ Lào tốt bụng ấy, có lẽ ông đã không còn sống đến ngày hôm nay.Tình cảm giữa bộ đội Việt Nam và nhân dân Lào còn được thể hiện rõ nét qua những khoảnh khắc sống c.h.ết. có nhau. Có lần đơn vị ông bị địch phục kích, một đồng đội trúng đạn bị thương nặng. Giữa mưa bom bão đạn, một người dân Lào đã dũng cảm sát cánh cùng ông đưa người đồng đội bị thương về tuyến sau để cấp cứu. Dù đã được chăm sóc hết lòng, người đồng đội ấy vẫn không qua khỏi, mãi mãi nằm lại trên đất Triệu Voi. Bà con dân bản đã lo liệu an táng cho anh thật chu đáo, nhưng đến tận bây giờ, ông Quỳnh vẫn chưa thể tìm được thân nhân của liệt sĩ để báo tin.Dù thời gian có trôi qua bao lâu, ký ức về chiến trường Lào, về tình đồng chí đồng đội và tấm lòng sẻ chia chan chứa nghĩa tình của nhân dân Lào vẫn luôn sống mãi trong lòng cựu chiến binh Đặng Mạnh Quỳnh. Đã hơn 50 năm trôi qua kể từ ngày ấy, ông vẫn chưa có dịp trở lại đất nước Lào. Trong lòng người lính già vẫn luôn cháy bỏng một khát vọng: được cùng đồng đội trở lại chiến trường xưa, tận mắt chứng kiến sự đổi thay của đất nước bạn, để ôn lại những kỷ niệm sâu sắc và thiêng liêng giữa quân và dân hai nước Việt - Lào anh em.