KÝ ỨC TỪ KÍP XE TĂNG HÚC ĐỔ CỔNG DINH ĐỘC LẬP

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

KÝ ỨC TỪ KÍP XE TĂNG HÚC ĐỔ CỔNG DINH ĐỘC LẬP

Trưa 30 tháng 4 năm 1975, giữa những giờ phút cuối cùng của Chiến dịch Hồ Chí Minh, những chiếc xe tăng của Lữ đoàn Tăng thiết giáp 203, Quân đoàn 2 tiến vào trung tâm Sài Gòn. Trong đội hình ấy có hai chiếc xe tăng mang số hiệu 843 và 390, sau này trở thành những hiện vật lịch sử gắn với thời khắc đất nước thống nhất.

Trên xe tăng 390 ngày hôm ấy có bốn người lính: Trung úy Vũ Đăng Toàn – Chính trị viên Đại đội, đồng thời là Trưởng xe; Trung sĩ Ngô Sỹ Nguyên – pháo thủ số 1; Thiếu úy Lê Văn Phượng – Đại đội phó kỹ thuật, kiêm pháo thủ số 2 thay cho đồng chí Đỗ Cao Trường bị thương; và Trung sĩ Nguyễn Văn Tập – lái xe. Họ thuộc Đại đội Tăng 4, Tiểu đoàn Tăng 1, Lữ đoàn Tăng thiết giáp 203, Quân đoàn 2.

Buổi sáng hôm ấy, đội hình xe tăng tiến về Sài Gòn trong điều kiện chiến đấu hết sức khẩn trương. Qua cầu Sài Gòn, các mũi thọc sâu nhanh chóng hướng về những mục tiêu trọng yếu trong nội đô. Trên đường tiến quân, các kíp xe vừa cơ động vừa chiến đấu, vượt qua sự chống trả của đối phương để tiến về phía Dinh Độc Lập.

Xe tăng 843 do Đại đội trưởng Bùi Quang Thận làm Trưởng xe đi trước. Kíp xe gồm Thái Bá Minh, Nguyễn Văn Kỷ và Lữ Văn Hỏa. Cùng hướng về Dinh Độc Lập còn có xe tăng 390 do Vũ Đăng Toàn chỉ huy. Hai chiếc xe tiếp cận Dinh từ những hướng khác nhau nhưng gần như cùng thời điểm.

Khoảnh khắc lịch sử đến vào khoảng 11 giờ trưa.

Xe tăng 843 tiếp cận Dinh trước, húc vào cổng phụ nhưng sau đó bị chết máy. Chiếc xe 390 tiếp tục tiến lên hướng cổng chính.

Ngồi trong khoang xe chật hẹp, những người lính hiểu rằng phía trước là mục tiêu cuối cùng của cuộc tiến công. Một câu hỏi ngắn vang lên từ vị trí lái xe. Nguyễn Văn Tập hỏi Trưởng xe Vũ Đăng Toàn phải xử trí thế nào.

Mệnh lệnh được đưa ra dứt khoát: tiến thẳng.

Nguyễn Văn Tập tăng ga.

Chiếc T-59 mang số hiệu 390 lao về phía cánh cổng sắt.

Và rồi, tiếng động cơ gầm lên giữa trưa 30 tháng 4.

Chiếc xe tăng húc tung cánh cổng chính Dinh Độc Lập, tiến thẳng vào sân Dinh. Khoảnh khắc ấy trở thành một trong những hình ảnh biểu tượng của ngày đất nước thống nhất.

Nhưng phía sau khoảnh khắc chỉ kéo dài vài giây ấy là cả một hành trình chiến đấu mà những người lính xe tăng đã trải qua.

Để có mặt tại Dinh Độc Lập vào trưa 30 tháng 4, họ đã đi qua những chặng đường chiến đấu khốc liệt của mùa Xuân 1975. Những chiếc xe tăng phải cơ động với tốc độ cao, vượt qua địa hình, cầu đường, các điểm chống trả và những nguy hiểm luôn có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.

Trong khoang xe tăng, không có nhiều khoảng trống. Người lính phải làm việc trong tiếng động cơ, sức nóng, khói thuốc súng và sự rung lắc liên tục. Mỗi người đảm nhiệm một vị trí khác nhau, nhưng cả kíp xe phải phối hợp gần như tuyệt đối.

Trưởng xe quan sát và chỉ huy.

Pháo thủ sẵn sàng sử dụng hỏa lực.

Lái xe điều khiển cỗ máy thép vượt qua từng chướng ngại.

Bốn con người, bốn vị trí, một chiếc xe tăng và một nhiệm vụ chung.

Chính sự phối hợp ấy đã đưa chiếc 390 tới cánh cổng Dinh Độc Lập trong thời khắc lịch sử.

Sau khi xe tăng tiến vào sân Dinh, các chiến sĩ nhanh chóng triển khai thực hiện nhiệm vụ. Những người lính đi cùng đội hình tiến công tiếp tục kiểm soát các vị trí trọng yếu.

Cùng thời điểm ấy, Đại đội trưởng Bùi Quang Thận từ xe tăng 843 bước xuống, mang theo lá cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và tiến lên nóc Dinh. Hình ảnh lá cờ tung bay trên nóc Dinh Độc Lập đã trở thành một biểu tượng đặc biệt của ngày 30 tháng 4 năm 1975.

Tại Dinh Độc Lập, Tổng thống chính quyền Sài Gòn Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng. Chiến dịch Hồ Chí Minh kết thúc thắng lợi, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đi đến hồi kết và đất nước bước vào một thời kỳ mới.

Nhưng lịch sử không chỉ được làm nên bởi những mệnh lệnh lớn hay những cái tên ở cấp chiến dịch.

Lịch sử còn được viết bởi những người lính ngồi trong khoang xe tăng.

Bởi người lái xe giữ chắc tay lái.

Bởi người pháo thủ sẵn sàng trong từng giây phút.

Bởi người trưởng xe đưa ra quyết định trong khoảnh khắc mà phía trước chỉ còn cánh cổng và mục tiêu cuối cùng.

Khi nhìn lại nửa thế kỷ đã qua, các thành viên kíp xe 390 vẫn nhắc về những đồng đội và những năm tháng chiến đấu bằng ký ức rất đỗi giản dị. Trong số bốn người của kíp xe năm xưa, pháo thủ Lê Văn Phượng đã qua đời năm 2016; những người còn lại tiếp tục mang câu chuyện về chiếc xe tăng 390 đến với các thế hệ sau.

Chiếc xe tăng 390 ngày nay được lưu giữ tại Bảo tàng Tăng thiết giáp. Xe tăng 843 được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Hai chiếc xe không chỉ là những hiện vật quân sự mà còn là những chứng nhân vật chất của một thời khắc lịch sử.

Mỗi khi đứng trước chiếc xe tăng 390, người ta có thể hình dung lại buổi trưa cách đây hơn nửa thế kỷ: tiếng động cơ, những con đường Sài Gòn, cánh cổng sắt và những người lính trẻ đang tiến về phía trước.

Họ khi ấy còn rất trẻ.

Có người mới bước qua tuổi đôi mươi.

Có người đã trải qua nhiều năm chiến đấu.

Nhưng tất cả đều có chung một điểm: họ đã đi đến tận cùng nhiệm vụ của mình.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua. Những người lính năm xưa đã trở thành những cựu chiến binh tóc bạc. Cánh cổng Dinh Độc Lập đã trở thành một chứng tích lịch sử. Chiếc xe tăng 390 đã trở thành bảo vật được gìn giữ cho các thế hệ mai sau.

Còn ký ức về buổi trưa 30 tháng 4 năm 1975 vẫn sống động.

Đó là ký ức về một thế hệ đã đi qua chiến tranh bằng tuổi trẻ của mình.

Là ký ức về những người lính đã cùng nhau ngồi trong một khoang xe chật hẹp, cùng tiến về phía trước giữa những giờ phút quyết định của lịch sử.

Và hôm nay, khi đất nước sống trong hòa bình, mỗi lần nhìn lại hình ảnh chiếc xe tăng 390 húc đổ cánh cổng Dinh Độc Lập, chúng ta không chỉ nhìn thấy một cỗ máy thép.

Chúng ta nhìn thấy những con người.

Những người đã góp một phần tuổi trẻ của mình vào mùa Xuân thống nhất.

Để hôm nay, các thế hệ sau được sống trong hòa bình, được học tập, lao động, xây dựng quê hương và viết tiếp những trang mới của đất nước.

Nhớ về kíp xe tăng 390 cũng là nhớ về biết bao người lính đã không trở về sau chiến tranh.

Họ để lại phía sau những người mẹ, người cha, người vợ, những người con và những đồng đội mãi mãi mang theo ký ức về một thời hoa lửa.

Vì thế, mỗi ngày bình yên hôm nay càng đáng được trân trọng.

Và mỗi câu chuyện về những người lính năm xưa càng cần được kể lại bằng sự chân thành, chính xác và lòng biết ơn.

Ký ức từ kíp xe tăng húc đổ cổng Dinh Độc Lập không chỉ kể về một khoảnh khắc lịch sử.

Đó còn là câu chuyện về lòng dũng cảm, tình đồng đội và tinh thần hoàn thành nhiệm vụ của những người lính đã đi đến tận cùng mùa Xuân 1975.