KÝ ỨC VỀ CUỘC TIẾN CÔNG VÀ NỔI DẬY TẾT MẬU THÂN 1968
Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Phượng
Tết Mậu Thân 1968 là một trong những sự kiện lớn và gây nhiều tổn thất nhất của Chiến tranh Việt Nam. Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy diễn ra trên phạm vi rộng, bắt đầu vào dịp Tết Nguyên đán năm 1968, với các cuộc tiến công vào nhiều đô thị và căn cứ quân sự ở miền Nam Việt Nam.
Đây không chỉ là một chiến dịch quân sự lớn mà còn để lại những ký ức sâu sắc về sự hy sinh, mất mát của cả người lính và thường dân.
1. Mùa xuân trước giờ nổ súng
6
Tết Nguyên đán vốn là thời điểm người Việt trở về với gia đình, chuẩn bị đón năm mới.
Nhưng Tết Mậu Thân 1968 diễn ra trong bối cảnh chiến tranh vẫn đang rất ác liệt.
Đêm giao thừa và những ngày đầu năm mới, nhiều người dân miền Nam vẫn đang chuẩn bị đón Tết thì tiếng súng bất ngờ vang lên ở nhiều nơi.
Các lực lượng vũ trang của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và Quân đội Nhân dân Việt Nam tiến công vào nhiều mục tiêu quân sự, chính trị và đô thị.
2. Cuộc tiến công trên nhiều chiến trường
8
Cuộc Tổng tiến công diễn ra trên nhiều địa bàn của miền Nam, từ các thành phố lớn đến các khu vực nông thôn.
Các mục tiêu quan trọng được tiến công gồm Sài Gòn, Huế, Đà Nẵng và nhiều tỉnh, thành khác.
Quy mô và tính bất ngờ của cuộc tiến công khiến chiến sự diễn ra dữ dội.
Tại nhiều thành phố, chiến sự kéo dài nhiều ngày, khiến cuộc sống của người dân bị đảo lộn.
3. Ký ức về Sài Gòn
7
Tại Sài Gòn, lực lượng tiến công đánh vào nhiều mục tiêu quan trọng.
Một trong những hình ảnh gây chấn động dư luận quốc tế là cuộc tiến công vào khu vực Đại sứ quán Hoa Kỳ.
Những trận đánh diễn ra ngay trong thành phố.
Người dân phải tìm nơi trú ẩn.
Những con đường vốn đông đúc trở nên vắng vẻ.
Những khu phố bị chiến sự tàn phá.
Đối với nhiều người dân Sài Gòn, ký ức về mùa xuân năm 1968 gắn liền với tiếng súng, tiếng pháo và những ngày tháng sống trong bất an.
4. Huế – những ngày chiến sự kéo dài
6
Huế là một trong những địa bàn diễn ra chiến sự ác liệt và kéo dài nhất.
Lực lượng tiến công chiếm giữ nhiều khu vực trong thành phố. Sau đó, quân đội Việt Nam Cộng hòa và lực lượng Mỹ tổ chức phản công.
Giao tranh diễn ra trong nhiều tuần.
Thành phố Huế chịu thiệt hại nặng nề. Nhiều công trình, nhà cửa bị phá hủy; dân thường phải sơ tán khỏi khu vực chiến sự.
Hàng nghìn người đã thiệt mạng trong và sau trận chiến, và đến nay vẫn còn nhiều tranh luận, nghiên cứu lịch sử về nguyên nhân và số liệu thương vong cụ thể.
5. Những người lính trong cuộc tiến công
6
Ở cả hai phía, hàng vạn người lính đã bước vào những trận đánh khốc liệt.
Nhiều chiến sĩ của lực lượng tiến công đã chiến đấu trong các đô thị, nơi việc cơ động và tiếp tế rất khó khăn.
Phía Việt Nam Cộng hòa và lực lượng Mỹ cũng chịu tổn thất lớn trong các cuộc giao tranh.
Nhiều người lính đã hy sinh ngay trong những ngày đầu năm mới.
Đằng sau mỗi người lính là một gia đình đang chờ đợi.
Có những lá thư không bao giờ đến nơi.
Có những người ra đi mãi mãi không trở về.
6. Người dân – những người chịu hậu quả nặng nề
6
Nếu nhìn cuộc Tổng tiến công chỉ từ góc độ quân sự, chúng ta sẽ bỏ qua một phần rất quan trọng: số phận của người dân.
Họ không lựa chọn chiến tranh nhưng phải sống giữa chiến sự.
Nhiều gia đình mất nhà cửa.
Nhiều người phải rời bỏ quê hương.
Nhiều trẻ em mất cha mẹ.
Nhiều người dân thiệt mạng hoặc bị thương.
Những ký ức ấy trở thành vết thương lâu dài đối với nhiều gia đình.
7. Tết Mậu Thân – bước ngoặt của cuộc chiến
6
Về quân sự, lực lượng tiến công chịu tổn thất rất lớn và không đạt được mục tiêu nhanh chóng làm thay đổi cục diện chính trị tại miền Nam.
Tuy nhiên, về chính trị và tâm lý chiến tranh, cuộc Tổng tiến công có tác động rất lớn.
Các cuộc tiến công cho thấy chiến tranh vẫn còn khả năng diễn ra ngay tại nhiều đô thị lớn, làm thay đổi nhận thức của công chúng Mỹ về triển vọng của cuộc chiến.
Sau Tết Mậu Thân, chính sách của Mỹ đối với chiến tranh Việt Nam có những thay đổi đáng kể, đồng thời mở ra quá trình đàm phán dẫn tới Hội nghị Paris.
Vì vậy, Tết Mậu Thân 1968 thường được xem là một bước ngoặt quan trọng của cuộc chiến tranh.
8. Ký ức còn lại sau hơn nửa thế kỷ
4
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.
Những con đường từng vang tiếng súng nay đã trở thành phố xá đông đúc.
Huế đã trở lại vẻ yên bình của một thành phố di sản.
Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh đã trở thành một đô thị lớn, năng động.
Nhưng ký ức về mùa xuân năm 1968 vẫn còn trong những gia đình từng trải qua chiến tranh.
Đó là ký ức về những người đã hy sinh, những mái nhà bị phá hủy và những năm tháng tuổi trẻ bị chiến tranh lấy đi.
Câu chuyện về hòa bình
Tết Mậu Thân 1968 là một sự kiện lịch sử phức tạp. Khi nhắc lại, cần nhìn nhận đầy đủ cả ý nghĩa quân sự – chính trị và những mất mát to lớn của con người.
Những người lính ở cả hai phía đều có những gia đình chờ đợi họ trở về. Những người dân thường càng không đáng phải chịu cảnh bom đạn.
Ngày nay, khi đất nước đã hòa bình, việc nhìn lại Tết Mậu Thân không chỉ nhằm ghi nhớ một chiến thắng hay một thất bại, mà còn để hiểu chiến tranh đã gây ra những gì cho con người.
“Ký ức về Tết Mậu Thân 1968 nhắc chúng ta rằng lịch sử được viết nên bằng những quyết định lớn, nhưng phía sau mỗi quyết định là số phận của hàng triệu con người. Những người đã ngã xuống, những gia đình đã mất người thân và những người sống sót sau chiến tranh đều xứng đáng được ghi nhớ. Hòa bình hôm nay vì thế càng trở nên quý giá – bởi đó là điều mà biết bao thế hệ người Việt Nam đã phải trả giá rất lớn mới có được.”


