Ký ức về người chiến sĩ anh hùng

“Ôi Tổ quốc ta yêu như máu thịt

Như mẹ cha ta, như vợ như chồng.”

(Chế Lan Viên – bài Sao chiến thắng)

Trong một buổi sáng trong trẻo, se se chút cái lạnh mùa đông, chi đoàn lớp 10A2 chúng tôi khoác trên mình màu áo xanh thanh niên, tìm đến nhà chú Hồ Văn Tùng, một cựu chiến binh từng tham gia kháng chiến chống Mỹ và gắn bó cả tuổi trẻ với vùng đất Phú Yên anh dũng. Ngôi nhà tuy nhỏ, bình dị như chính con người chú, nhưng bên trong lại chất chứa cả một góc trời ký ức chẳng bao giờ phai.

Chúng tôi đến không chỉ để lắng nghe một câu chuyện, mà để bước vào một phần lịch sử đang sống, nơi những gì từng chỉ nằm trong trang sách bỗng trở nên hiện hữu, xúc động đến nghẹn lời.

Được biết, chú Tùng sinh ra và lớn lên tại xã Hòa Thịnh, huyện Tây Hòa – vùng đất từng được gọi là “xã quần đùi” bởi sự nghèo khó của những năm tháng chiến tranh. Hoàn cảnh gia đình đơn sơ, cuộc sống thiếu thốn, vậy nhưng chính mảnh đất quê hương ấy đã sớm hình thành trong chú một tinh thần gan góc, giàu nghĩa khí.

Học đến bậc Đệ thất (tương đương lớp 6–7 ngày nay), chú đã chứng kiến quê hương mình bước vào cao trào Đồng Khởi (1963–1964). Những trận phá ấp chiến lược, những con đường đất đỏ dẫn ra vùng giải phóng chính là mạch nguồn thôi thúc chú - khi ấy chỉ mới 15, 16 tuổi, lên đường theo tiếng gọi của Tổ quốc.

Chú kể lại bằng giọng trầm nhưng kiên định:

“Cỡ tuổi các cháu bây giờ, tụi chú đã đi bộ đội hết rồi. Không có con đường nào khác để chọn địch ép, quê hương bị chiếm, thì mình phải đi thôi.”

Từ những năm đầu vào chiến khu, chú tham gia ngành quân báo rồi chuyển sang trinh sát (lực lượng luôn đối mặt với nguy hiểm cận kề, phải sống giữa ranh giới mỏng manh của sự sống và cái chết).

Trong suốt cuộc trò chuyện, ký ức chiến trường hiện lên qua từng khoảnh khắc, như những thước phim mà thời gian không thể xóa nhòa.

Chú chậm rãi kể:

“Đại đội của chú, 90% hy sinh. Cùng học một lớp, cùng đi, vậy mà giờ còn lại có mấy người…”. Đó không chỉ là con số. Đó là tuổi trẻ, là hơi thở, là tiếng cười của những người từng bước cùng nhau ra trận nhưng không thể trở về.

- Tết Mậu Thân 1968, chiến sĩ ta tiến công vào quận Hiếu Xương (Tuy Hòa). Địch bỏ chạy nhưng phản công sau đó vô cùng ác liệt. Trong trận ấy, chú bị thương, mảnh đạn đến nay vẫn còn nằm trong đầu.

- Trận Ba Tròng (1967) – một trong những trận đánh lớn của huyện Tuy Hòa, nơi đơn vị bị địch vây ba lớp. “Quánh suốt, rồi mới phá vây mà chạy ra được” – giọng chú như vẫn còn nguyên sự nghẹt thở của ngày ấy..

Sau khi bị thương, chú được đưa ra Bắc. Trong những năm tháng điều trị, chú đã tự học, kiên trì đến mức thi đỗ và tốt nghiệp đại học Toán. Bên cạnh đó, chú cũng từng giữ chức Giám đốc Sở Giáo dục tỉnh Phú

Yên, dành cả đời cho sự nghiệp trồng người – tiếp tục một hành trình cống hiến khác, bền bỉ và lặng lẽ.

Nhìn người lính già hiền hậu trước mắt, chúng tôi hiểu rằng, chính chiến tranh đã lấy đi tuổi hai mươi của chú - nhưng không lấy được niềm tin, ý chí và nhân cách đẹp đẽ mà chú dành trọn cho đất nước.

Mãi cho đến khi buổi trò chuyện kết thúc, những câu nói của chú vẫn còn đọng lại trong tâm trí mỗi người chúng tôi:

“Thời của tụi chú là thời đánh giặc, có bữa đi cả ngày cả đêm mà không có nước, phải múc nước dưới chum uống. Không có muối, ăn lá giang, ớt để đỡ đói. Có khi phải đào củ nần, củ sum mà ăn…Còn bây giờ, thời của mấy cháu là thời học tập. Cố gắng lên, đừng bắt chước thói hư tật xấu ngoài kia xã hội.”

Những câu nói của chú khiến chúng tôi lặng đi – bởi những dòng sách giáo khoa dù hay chưa bao giờ làm chúng tôi hình dung được đầy đủ đến vậy..và cũng từ đó mà chúng tôi hiểu ra rằng:

Sự bình yên mà ta đang có là đánh đổi bằng máu xương.

Sự đầy đủ hôm nay được làm nên bởi những người đã từng chịu đói khát, bom đạn để bảo vệ mảnh đất này.

Và trách nhiệm của thanh niên ngày nay không phải là lặp lại con đường của cha anh, mà là sống xứng đáng với những gì họ đã đánh đổi.

Chiến tranh tuy đã lùi xa, nhưng ký ức luôn ở lại. Câu chuyện của chú không chỉ là một hồi ức, mà còn là một ngọn lửa, soi sáng cho thế hệ sau. Bên cạnh đó, tự do chưa bao giờ là món quà sẵn có. Hơn bao giờ hết, chúng tôi thấy mình cần phải sống đẹp hơn, nỗ lực hơn, để xứng đáng với những người đã không tiếc đời mình cho Tổ quốc.