Ký ức về những ngày giữ Thành cổ Quảng Trị - Ngô Sỹ Xuân

Trong dòng chảy của lịch sử dân tộc, có những ký ức không bao giờ phai nhạt. Đó là ký ức về những năm tháng chiến tranh ác liệt, nơi biết bao người lính đã hiến dâng tuổi thanh xuân vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Với cựu chiến binh Ngô Sỹ Xuân, sinh năm 1950, quê quán Diễn Châu, Nghệ An, những năm tháng quân ngũ là quãng đời thiêng liêng và đáng nhớ nhất.

Tháng 10 năm 1970, ông lên đường nhập ngũ, biên chế vào Đại đội 4, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 229, Bộ Tư lệnh Công binh. Trải qua 10 năm 2 tháng trong quân đội, từ người lính chiến đến cương vị Thiếu úy, Phó Chính trị viên Đại đội, ông luôn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Ký ức sâu đậm nhất trong cuộc đời quân ngũ của ông là 81 ngày đêm chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị trong mùa hè đỏ lửa năm 1972.

Ông vẫn nhớ như in 8 giờ tối ngày 25/6/1972, đơn vị nhận lệnh chuẩn bị đánh chặn quân địch vượt sông Mỹ Chánh tiến xuống phía Nam. Khi ấy, tuyến phòng thủ sông Mỹ Chánh (Quảng Trị) là chiến tuyến vô cùng ác liệt. Máy bay Mỹ, trong đó có cả B-52, liên tục ném bom rải thảm xuống khu vực đơn vị đóng quân. Bom đạn dội xuống ngày đêm, mặt đất rung chuyển, khói lửa bao trùm khắp chiến trường.

Để bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ đã kiên cường bám trụ. Biết bao người đã anh dũng hy sinh hoặc mang trên mình những vết thương không thể lành. Sau hơn nửa thế kỷ, ký ức ấy vẫn nguyên vẹn trong tâm trí người cựu chiến binh.

Điều khiến ông day dứt nhất là sự hy sinh của đồng đội.

Ông nhớ mãi đồng chí Tạ Quang Quyết, người cùng quê Diễn Châu, Nghệ An. Chỉ khoảng một giờ trước khi đồng chí hy sinh, cả hai còn ngồi bên nhau, cùng chia nhau phần bánh lương khô và chút nước ít ỏi còn lại trong bình bi đông. Họ cùng ăn, cùng uống, cùng động viên nhau vượt qua gian khổ. Thế nhưng chỉ ít phút sau, bom đạn đã cướp đi người đồng đội thân thiết ngay trước mắt ông.

Ông cũng không thể quên hình ảnh đồng chí Nguyễn Lê, quê Thanh Chương, Nghệ An, bị thương rất nặng, mất cả hai cánh tay vì bom đạn, máu chảy không ngừng. Chứng kiến đồng đội hy sinh, bị thương ngay bên cạnh, ông không kìm được nước mắt.

Khi ấy, ông chỉ biết tự hứa với lòng mình rằng nếu còn sống trở về, sẽ thay những người đã ngã xuống trở về thăm quê hương của họ, kể cho cha mẹ, người thân và bà con biết về tinh thần chiến đấu, tình đồng chí, đồng đội nơi chiến trường. Nhưng rồi chiến tranh kéo dài, cuộc sống sau ngày phục viên với bao lo toan mưu sinh khiến lời hứa ấy vẫn chưa thực hiện được. Đến nay, đó vẫn là điều khiến ông trăn trở, tiếc nuối mỗi khi nhớ về những người đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.

Sau Hiệp định Paris năm 1973 được ký kết, đơn vị ông tiếp tục hành quân sang nước bạn Lào, phối hợp cùng Quân đội nhân dân Lào chiến đấu tiêu diệt lực lượng phản động tại khu vực Phỉ Vàng Pao. Sau hơn một năm làm nhiệm vụ quốc tế, tháng 5/1974 đơn vị trở về nước để chuẩn bị cho chiến dịch giải phóng miền Nam.

Năm 1975, đất nước hoàn toàn thống nhất. Tuy nhiên, người lính công binh Ngô Sỹ Xuân vẫn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ. Đến tháng 10/1977, ông cùng đơn vị lên đường sang Campuchia làm nghĩa vụ quốc tế, chiến đấu chống chế độ diệt chủng Pôn Pốt. Suốt 3 năm 2 tháng trên đất bạn, nhiều đồng đội của ông đã mãi mãi không trở về. Đó là quãng thời gian đầy gian khổ, hy sinh nhưng cũng là niềm tự hào khi góp phần giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng, vun đắp tình đoàn kết giữa hai dân tộc.

Hơn 10 năm trong quân ngũ, ông Ngô Sỹ Xuân luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Ông hai lần đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua, được đơn vị tín nhiệm và ghi nhận những đóng góp trong chiến đấu cũng như công tác.

Sau khi phục viên vào tháng 12 năm 1980, ông trở về quê hương, tiếp tục cống hiến cho địa phương. Ông từng giữ chức Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã trong 3 nhiệm kỳ, Chủ tịch Hội Người cao tuổi trong 2 nhiệm kỳ. Ông được tặng Kỷ niệm chương Cựu chiến binh, Kỷ niệm chương Đường Hồ Chí Minh, Kỷ niệm chương vì sự nghiệp quốc tế tại Campuchia cùng nhiều phần thưởng khác.

Hiện nay, ông là hội viên Chi hội Cựu chiến binh thôn Tân Bình, xã Lâm Sơn, tỉnh Khánh Hòa.

Đối với ông Ngô Sỹ Xuân, những năm tháng chiến tranh là ký ức không thể nào quên. Mỗi người đồng đội đã ngã xuống là một phần ký ức còn mãi trong trái tim ông. Những câu chuyện về Thành cổ Quảng Trị, về nước bạn Lào, về chiến trường Campuchia không chỉ là ký ức của riêng một người lính, mà còn là minh chứng cho lòng yêu nước, tinh thần quả cảm và sự hy sinh của cả một thế hệ đã cống hiến tuổi xuân để bảo vệ Tổ quốc và làm tròn nghĩa vụ quốc tế. Đó cũng là lời nhắn gửi đến thế hệ hôm nay: hãy biết trân trọng hòa bình, gìn giữ và phát huy những giá trị mà các thế hệ cha anh đã đánh đổi bằng máu, nước mắt và cả tuổi thanh xuân.