Ký ức vĩnh cửu bên dòng Long Đại - Quảng Bình
Bên dòng sông Long Đại hiền hòa, nơi từng hứng chịu biết bao mưa bom lửa đạn của một thời hoa lửa, nay sừng sững một ngôi đền uy nghi, trầm mặc giữa đất trời Quảng Bình nắng gió. Mỗi lần ghé thăm Đền tưởng niệm liệt sĩ bên bến phà Long Đại là một lần bản thân mình lồng ngực lại nghẹn ngào, trào dâng một cảm xúc khó tả. Nơi đây không chỉ là một điểm dừng chân trong hành trình du lịch Quảng Bình, mà là nơi mà mỗi phiến đá, mỗi mái ngói đều như đang thầm kể cho chúng ta nghe về những câu chuyện bi tráng của những người con anh dũng đã ngã xuống vì bình yên của Tổ quốc.Trước năm 1965, bến phà Long Đại thuộc quản lý của Công ty Giao thông vận tải tỉnh Quảng Bình, nằm trên tuyến đường Quốc lộ 15A (ngày nay là nhánh Đông của đường Hồ Chí Minh huyền thoại). Bến phà nối liền hai bờ: bờ Bắc thuộc thôn Long Đại, xã Hiền Ninh và bờ Nam thuộc thôn Xuân Dục, xã Xuân Ninh, huyện Quảng Ninh. Tọa lạc tại vị trí chiến lược Km 1004 + 810, nơi đây trở thành huyết mạch giao thông quan trọng bậc nhất để chi viện cho chiến trường miền Nam.Khi đế quốc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc từ năm 1965, bến phà Long Đại lập tức trở thành mục tiêu trọng điểm ném bom hủy diệt. Để giữ vững mạch máu giao thông, bến phà được bàn giao cho Tỉnh đội Quảng Bình và sau đó thuộc Đoàn 500 Tổng cục Hậu cần. Đêm ngày bám trụ giữa làn bom dày đặc là Đơn vị Công binh C16 (Binh trạm 16). Với tinh thần “Tất cả vì tiền tuyến! Tất cả vì miền Nam ruột thịt!”, những người chiến sĩ ấy đã kiên cường sửa chữa cầu phao, thông bến cho hàng vạn chuyến xe qua. Chính sự quả cảm này đã đưa Đơn vị C16 vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân vào năm 1969.
Những chàng trai, cô gái nằm lại ở tuổi mười tám, đôi mươi
Khi đế quốc Mỹ leo thang đánh phá miền Bắc từ năm 1965, bến phà Long Đại lập tức trở thành mục tiêu trọng điểm ném bom hủy diệt. Để giữ vững mạch máu giao thông, bến phà được bàn giao cho Tỉnh đội Quảng Bình và sau đó thuộc Đoàn 500 Tổng cục Hậu cần. Đêm ngày bám trụ giữa làn bom dày đặc là Đơn vị Công binh C16 (Binh trạm 16). Với tinh thần “Tất cả vì tiền tuyến! Tất cả vì miền Nam ruột thịt!”, những người chiến sĩ ấy đã kiên cường sửa chữa cầu phao, thông bến cho hàng vạn chuyến xe qua. Chính sự quả cảm này đã đưa Đơn vị C16 vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân vào năm 1969.
Nỗi đau chưa kịp nguôi ngoai thì chỉ 3 tháng sau, ngày 19/9/1972, bom Mỹ lại trúng hầm trú ẩn của một đơn vị khác. 16 chiến sĩ TNXP quê Thái Bình (gồm 7 nữ và 9 nam, tuổi từ 17 - 20) đang làm nhiệm vụ ứng cứu giao thông đã anh dũng ngã xuống. Trong đó, 15 người hy sinh tại chỗ, và 1 người trút hơi thở cuối cùng vào ngày 23/9/1972. Sự hy sinh của các anh, các chị ở lứa tuổi thanh xuân đẹp nhất đời người đã hóa thành bất tử, hòa vào lòng đất mẹ Long Đại.
