Kỷ vật của Anh hùng Nguyễn Văn Hướng

Ngày đầu chập chững làm công tác sưu tầm, tôi may mắn được đồng nghiệp giúp đỡ, dần dần tiếp cận, gặp gỡ các Anh hùng Quân đội. Một trong những nhân chứng lịch sử đầu tiên tôi được gặp gỡ là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng, Đại tá Nguyễn Văn Hướng. Ấn tượng với ông ngay từ lần đầu liên lạc không chỉ vì khâm phục người lính trận mạc mà còn vì phẩm chất bình dị, đời thường. Khi tôi vừa giới thiệu là cán bộ của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, ông nhã nhặn và thẳng thắn đáp lại: “Khoảng 9 giờ sáng mai, mời cháu tới nhà, bác còn lưu giữ một số kỷ vật chiến trường muốn gửi tặng Bảo tàng”. Trong không gian ấm áp của căn nhà nhỏ tại quận Cầu Giấy (Hà Nội), người Anh hùng, thương binh hạng 2/4, bị vỡ xương hàm mặt, nói không được tròn vành rõ chữ nữa nhưng giọng đầy hứng khởi. Ông gần gũi, dung dị, kể cho tôi nghe về cuộc đời chiến đấu của mình. Ông sinh năm 1944, quê xã Long Sơn, huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An, nhập ngũ tháng 8/1964. Sau thời gian huấn luyện, ông vào chiến trường nhận nhiệm vụ tại Tiểu đoàn 9, Trung đoàn 101, Sư đoàn 325A, Quân khu 4. Từ tháng 8/1964 đến tháng 4/1975, chiến đấu ở chiến trường Tây Nguyên và Nam Bộ, ông đã tham gia 65 trận đánh, diệt 77 tên địch, bắn cháy 09 xe tăng, xe bọc thép. Trong buổi gặp gỡ, ông kể cho tôi nghe về những trận đánh đã hằn sâu trong tâm trí, thậm chí để lại những nỗi đau trên cơ thể ông và sau cùng trao tặng cho Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam một số hiện vật là minh chứng cho sự nỗ lực chiến đấu bền bỉ, kiên cường của ông trong cuộc đời quân ngũ.
Bằng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng của đồng chí Nguyễn Văn Hướng được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Ảnh BTLSQSVN. Khi được hỏi về thành tích đầu tiên trong chiến đấu của mình, ông hào hứng: “Sau thất bại của cuộc phản công chiến lược mùa khô năm 1965-1966, đế quốc Mỹ tiếp tục tăng thêm quân đẩy mạnh chiến tranh ở miền Nam Việt Nam bằng nhiều vũ khí hạng nặng. Trước yêu cầu nhiệm vụ mới, tháng 4/1966, tôi được điều động sang Sư đoàn 9 miền Đông Nam bộ học tập kinh nghiệm đánh xe tăng nhằm tăng cường sức chiến đấu cho đơn vị”. Chiều ngày 27/6/1966, nhận được tin đoàn xe cơ giới của Sư đoàn 25 ngụy chuẩn bị xuất phát từ huyện Hớn Quản (tỉnh Bình Phước) đón quân Mỹ từ huyện Lộc Ninh (tỉnh Bình Phước) rút về theo Đường 13, Sư đoàn 9 bố trí lực lượng phục kích hai bên đường sẵn sàng chiến đấu. Khoảng 10 giờ sáng ngày 28/6/1966, đoàn xe của địch lọt vào trận địa mai phục. Bộ phận làm nhiệm vụ chặn đầu của Sư đoàn 9 nổ súng diệt 01 xe bọc thép M-113, các lực lượng phía sau xung phong, tiêu diệt từng mục tiêu trong đoàn xe cơ giới của địch. Nguyễn Văn Hướng lợi dụng địa hình, vận động tiến công lên sát mặt đường, sử dụng súng chống tăng B-40 bình tĩnh, tự tin bắn cháy 03 xe tăng địch, góp phần vào thành tích diệt 35 xe cơ giới (gồm 30 xe M-113, 5 xe tăng M-41 và M-48), bắn rơi 8 máy bay các loại của Sư đoàn 9. Ông cười hiền hòa: “Sau trận phục kích, tôi được Bộ Chỉ huy quân sự Miền tặng 03 Huy hiệu Dũng sĩ diệt cơ giới. Đây là lần đầu tiên tôi được tặng thưởng với vai trò là một xạ thủ B-40 và cũng là trận đánh tôi tiêu diệt được nhiều xe tăng nhất”. Sau đó, ông đã tặng cho Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam 01 Huy hiệu Dũng sĩ diệt cơ giới được thưởng trong trận đánh này.
Huy hiệu Dũng sĩ diệt cơ giới của Anh hùng Nguyễn Văn Hướng trao tặng Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Ảnh BTLSQSVN. Theo dòng hồi tưởng, ông tiếp tục kể với tôi về trận đánh đã khiến ông mang nỗi đau về thể xác. Đó là trận đánh ngày 21/3/1967, tại ấp Đồng Rùm (huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh), Trung đoàn 16 Bộ Chỉ huy quân sự Miền phối hợp chiến đấu với Trung đoàn 2 thuộc Sư đoàn 9 tổ chức tập kích Lữ đoàn 3 thuộc Sư đoàn 4 ngụy. Trên cương vị là Trung đội trưởng Trung đội 3, Đại đội 13, Tiểu đoàn 9, Trung đoàn 16, Anh hùng Nguyễn Văn Hướng đã chỉ huy đơn vị kiên cường chiến đấu. Khi xạ thủ B-40 hy sinh, ông nhanh chóng sử dụng súng B-40, bắn cháy 02 xe tăng địch. Quân địch chống trả quyết liệt khiến ông trúng đạn, bị vỡ xương hàm mặt, Chỉ huy Trung đoàn 16 quyết định đưa ông ra miền Bắc an dưỡng, điều trị nhưng ông kiên quyết xin ở lại, quyết tâm tự khắc phục những khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày do vết thương gây ra, sát cánh cùng đồng đội tiếp tục chiến đấu. Việc tình nguyện ở lại đơn vị của ông đã có ảnh hưởng tích cực đến tinh thần, niềm tin và động lực chiến đấu của cả đơn vị. Sau ngày đất nước thống nhất, ông lần lượt công tác tại Tiểu đoàn 30 thuộc Sư đoàn 5, Tiểu đoàn 40 thuộc Sư đoàn 477, Quân khu 7 và Cục Chính trị thuộc Quân khu Thủ đô. Trên các cương vị công tác, ông đều hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, được đồng đội tin yêu, mến phục. Ngày 06/11/1978, với những thành tích xuất sắc đạt được, ông đã được Chủ tịch Hội đồng cố vấn Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng. Về nghỉ công tác nhưng ông vẫn thường xuyên tham gia các hoạt động giáo dục truyền thống, nói chuyện chuyên đề, kể chuyện chiến đấu, truyền cảm hứng rèn luyện và phấn đấu lao động, học tập cho các em học sinh, sinh viên trên địa bàn.
Bình tông – chiến lợi phẩm của Anh hùng Nguyễn Văn Hướng trao tặng Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Ảnh BTLSQSVN. Tại buổi gặp gỡ, tôi hiểu ông đã dành sự trân trọng và cảm thông đặc biệt cho chúng tôi – những con người sinh ra và may mắn được lớn lên khi đất nước đã sạch bóng quân thù, nay đang cặm cụi đi tìm từng dấu vết lịch sử để lưu giữ những chiến công chói lọi của quân dân ta trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Không chút phân vân, ông trao cho chúng tôi sự tin tưởng tuyệt đối khi hiến tặng Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam bằng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng, 01 Huy hiệu Dũng sĩ diệt cơ giới và chiếc bình tông ông đã gìn giữ bao năm qua. Đón nhận những kỷ vật bình dị mà vô cùng thiêng liêng, chúng tôi ra về với luồng khí mới rạo rực trong lòng, trăn trở làm sao để tuyên truyền, giới thiệu câu chuyện của người Anh hùng Quân Giải phóng tới đông đảo công chúng, nhất là thế hệ trẻ để hiểu, học tập và noi gương lớp lớp cha ông đi trước./.Kiều Dung