Kỷ vật của người thương binh

Tình nguyện lên đường nhập ngũ năm 1968 khi vừa tròn 18 tuổi, ông Kháng tham gia hàng trăm trận đánh lớn nhỏ với 4 lần bị thương và mất đi 45% sức khỏe. Ông tâm sự: Nhà tôi có ba anh em trai, cuối năm 1967, người anh trai của tôi lên đường nhập ngũ. 1 năm sau, cha tôi mắc bệnh đã qua đời, rồi tôi cũng lên đường nhập ngũ, gia đình chỉ còn lại người em trai còn nhỏ. Lúc đó mẹ tôi buồn đau vô cùng nhưng theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, tôi quyết tâm khoác chiếc áo lính thực hiện hoài bão của mình.” Ông Kháng biên chế thuộc Đại đội 3, Tiểu đoàn 7, Trung đoàn 209, Sư đoàn 312. Khi được hỏi về những trận đánh tiêu biểu, ông chậm rãi kể: Trận đánh đầu tiên tham gia là hai lần đánh trận đồi ĐK (Lào). Đêm ngày 30/12/1969, sau khi cán bộ lên chốt trinh sát, đơn vị chúng tôi tiến vào tiềm nhập. Cái chốt ĐK ở một đỉnh núi cao chót vót mà bọn địch đóng một đại đội, hầu như toàn bọn phỉ ở trên đó, có cả đàn bà và trẻ con. Hàng ngày, chúng thường bắn pháo ra các con đường mà chúng tôi đi, chúng thường xuyên xuống gài mìn ở các ngả. Nhiệm vụ của đại đội là tập kích tiêu diệt điểm chốt này, mở đường cho các đơn vị thực hiện nhiệm vụ. Đêm đầu tiên, Đại đội 3 chia làm 2 mũi bí mật tiếp cận mục tiêu, khi gần đến hàng rào thì có một tiếng nổ lớn phá trời, sau đó là một loạt nổ tiếp theo làm đất đá phá tung lên. Đội hình bị lộ, bọn địch ném lựu đạn và xả súng xối xả, đơn vị buộc phải rút lui để bảo toàn lực lượng.
Cựu chiến binh Lê Minh Kháng (thứ ba từ trái qua) kể lại quá trình tham qua kháng chiến. Ảnh Văn Nhuận. Đêm thứ hai, chúng tôi tiếp tục tiền nhập. Đêm nay có lẽ gặp nhiều khó khăn, vì đêm hôm trước bị lộ. Vẫn như đêm hôm trước, chúng tôi bò sâu vào tới giữa hàng rào thì những tiếng nổ xé trời vòng quanh chúng tôi, vì gần địch quá nên chúng tôi đành nổ súng. Địch điên cuồng phản ứng mãnh liệt, làm cho đội hình của chúng tôi hỗn loạn… Mọi người rút lui, tôi bị lạc không tìm được đường ra, mãi đến 12 giờ trưa mới tìm về được đến địa điểm. Tối ngày 1/1/1970, đơn vị mới thu được quân, còn thiếu 17 người, 11 người bị thương đã chuyển đi. Đại đội bị thương vong lớn, Đại đội trưởng, Đại đội phó cũng hy sinh cả, còn lại đồng chí Chính trị viên. Trận đánh đó không hoàn thành nhiệm vụ, đơn vị bị tổn thất nặng nề. Sau đó, đại đội được bổ sung thêm người và hỏa lực. Ngày 17/1/1970, đơn vị tôi lại nhận được lệnh mở đợt tấn công đợt 2 lên đồi ĐK. Chúng tôi quyết tâm trả thù cho những đồng chí đã anh dũng hi sinh, trả thù cho đồng bào Lào. Đơn vị tập kết nằm dưới chân đồi ĐK, chiều hôm ấy (ngày 17/1), chúng tôi bắt đầu tiền nhập, khi lên tới lưng đồi thì máy bay địch oanh tạc vào đội hình. Hỏa lực 12,7mm lập tức đáp trả đã bắn rơi 1 máy bay địch. Trời sẩm tối, hỏa lực ở các mỏm đồi khác bắn vào chốt như mưa, mìn định hướng nổ tung hàng rào của địch. Toàn đơn vị xung phong, bọn phỉ trên chốt hoảng sợ bỏ chạy, đại đội tiến lên chiếm chốt, tiêu diệt từng hầm một cho đến tối thì trận đánh kết thúc. Thế là trận ấy chúng tôi đã thắng lợi. Ngày 3/5/1970, đại đội tham gia trận đánh đồi 1612 Bom Lọng (Lào). Trong trận đánh gay go ác liệt ấy đã cướp đi nhưng người đồng đội của tôi như: Vang, Thịnh, Vi, một số anh em thân thuộc khác cũng hy sinh. Bản thân tôi bị thương do sức ép của bom và được đơn vị đưa về điều trị. Nhấp ngụm nước chè, ông kể tiếp: Năm 1972, tôi được biên chế về Tiểu đoàn 9, thuộc Sư đoàn 5, tham gia chiến dịch Nguyễn Huệ. Ăn tết xong, sau đợt học tập chính trị rất quan trọng lần này ai cũng mong mỏi được ra trận. Nhiệm vụ của sư đoàn là mở bức tường thép Lộc Ninh, căn cứ phòng thủ vững chắc chưa đơn vị nào của ta đánh nổi. Lộc Ninh là một bức tường thép án ngữ ở phía Đông Sài Gòn, là một thị trấn đông người, là nơi phồn hoa phú quý... Nhiệm vụ của đại đội chúng tôi phục kích quân tiếp viện và bảo vệ Sở chỉ huy trung đoàn. Vào chiều hôm ấy ngày 2/4/1972, đại đội tập trung đầy đủ ở một bãi cỏ trong khu rừng già và đọc 12 lời thề danh dự, rồi chúng tôi cùng nhau hô khẩu hiệu: Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh/ Thà chết hoàn thành nhiệm vụ/ Còn hơn sống không hoàn thành nhiệm vụ.
Cựu chiến binh Lê Minh Kháng tặng hiện vật cho Bảo tàng Quân khu 3. Ảnh BTQK3. Đơn vị hành quân liên tục mấy ngày đêm, qua mấy đồi cao su rồi chốt lại ở đồi 177. Ngày hôm sau toàn bộ chiến trường đã nổ súng, các đơn vị bạn vây ép địch, đang giằng co với chúng từng hàng rào. Ngày thứ 2, quân ta vẫn vây ép địch quyết liệt... Chiều hôm ấy, từ hướng Hoa Lư chúng cho xe tăng chi viện đánh vào phía sau đội hình của chúng tôi, đại đội chúng tôi đã bao vây tiêu diệt 4 chiếc xe tăng và toán quân địch . Ngày thứ 3, xe tăng của ta xuất kích, đại đội chúng được theo xe tăng đánh vào chốt. Đêm hôm ấy sau đợt pháo kích, từ bốn hướng xe tăng và bộ binh của ta đánh vào chốt. Hướng của tôi sau khi vào tới cửa mở còn một hàng rào nữa không vào được, lúc này địch phản ứng như điên, chúng bắn như đổ đạn vào của mở của chúng tôi, xe tăng của ta ứ lại. Giây phút ấy, lệnh của Đại đội chỉ đánh tiếp cửa mở, người đầu tiên ôm bọc phá lên bị chúng bắn gục xuống, người thứ 2 cũng gục xuống, người thứ 3 cũng vậy, người thứ 4 là Bắc (người bạn thân cùng xã với tôi). Khi Bắc ôm bọc phá lên tay, lao vào thì tôi sẽ tin rằng Bắc sẽ không còn sống nữa. Nhưng một tiếng nổ hàng rào tung lên, hất Bắc về phía sau. Thế là cả mũi chúng tôi, tăng và bộ binh ào ạt ùa vào chốt. Từ bốn phía, quân ta đã xiết chặt vòng vây, tăng của ta thả cửa tung hoành trong chốt. Bọn địch chống cự không nổi, chúng thi nhau giơ tay lên hàng. Chiến trường đã tạm yên tiếng súng. Kết thúc cuộc gặp mặt, ông trao tặng cho Bảo tàng Quân khu 3 một số kỷ vật như: Mảnh vải dù thu được của địch trong trận đánh Lộc Ninh năm 1972; Bi đông được cấp phát năm 1968; Đĩa làm bằng mảnh xác máy bay; đặc biệt là Áo quân phục đã thấm máu hàng trăm đồng đội đã anh dũng hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc. Ông kể: Có trận đánh làm nhiệm vụ quân y, tôi thường băng bó vết thương và ôm các liệt sĩ để từ biệt, nên máu của các anh đã thấm vào chiếc áo này. Chúng tôi cũng đề nghị ông tìm lại cuốn sổ nhật ký mà ông đã từng ghi chép tại chiến trường để trao tặng cho Bảo tàng Quân khu 3 trưng bày, giáo dục truyền thống cho các thế hệ mai sau./.Văn Nhuận – Bảo tàng Quân Khu 3