Kỷ vật dưới chân đèo Vi Ô Lắc và lời thề của người lính Ba Tơ

Mỗi lần có dịp đi qua đèo Vi Ô Lắc lộng gió, nhìn về những dải núi trùng điệp của vùng đất Ba Tơ kiên cường, lòng tôi lại bồi hồi nhớ về câu chuyện của bác Tám Bảy — người cựu chiến binh già hiện đang sinh sống tại xã Ba Vinh, huyện Ba Tơ, tỉnh Quảng Ngãi. Ở tuổi 75, mái tóc đã bạc phơ và đôi chân đã mang nhiều vết thương chiến tranh, nhưng ký ức về một thời hoa lửa trong bác vẫn vẹn nguyên như mới ngày hôm qua.

Bác Tám Bảy sinh năm 1951 trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng. Mùa xuân năm 1970, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, người thanh niên Huỳnh Văn Bảy khi ấy vừa tròn 19 tuổi đã xếp lại chiếc bút nghiên, giã biệt quê nhà Ba Tơ để gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam, trực tiếp chiến đấu tại chiến trường Quảng Ngãi gian khổ.

Kỷ vật thiêng liêng nhất mà bác Tám nâng niu suốt hơn nửa thế kỷ qua không phải là tấm huy hiệu hay chiếc ba lô cũ, mà là một chiếc khăn tay thêu hình bông hoa sim đã ố màu. Chiếc khăn ấy là của anh Hai - người đồng đội, người anh thân thiết cùng quê Ba Tơ trao lại cho bác trong một đêm phục kích dưới chân đèo Vi Ô Lắc năm 1972. Đêm đó, trước trận đánh ác liệt chia cắt lực lượng, anh Hai đã dặn bác: "Nếu anh không về, em cầm chiếc khăn này về đưa cho mẹ, nhắn mẹ là con đã làm tròn nghĩa vụ với quê hương."

Trận đánh ấy, anh Hai đã hy sinh thăng trầm cùng mảnh đất Ba Tơ. Bác Tám Bảy bị thương nặng nhưng may mắn sống sót. Chiếc khăn tay dính vệt máu khô của người đồng đội trở thành kỷ vật nhắc nhở bác phải sống tiếp cả phần đời của người đã khuất. Sau ngày đất nước thống nhất, bác Tám trở về quê hương Ba Tơ, mang theo chiếc khăn tìm về gia đình anh Hai. Bác nhận mẹ của anh làm mẹ nuôi, phụng dưỡng bà lúc ốm đau cho đến ngày bà qua đời, đồng thời tích cực tham gia công tác địa phương, phát triển kinh tế làm giàu cho quê hương.

Lắng nghe câu chuyện của bác Tám Bảy, tôi nhận ra rằng lịch sử không chỉ là những con số hay sự kiện khô khan trong sách vở. Lịch sử nằm ở những sự hy sinh thầm lặng, những tình đồng chí thắm thiết và lòng trung trinh của những con người bằng xương bằng thịt như bác Tám, anh Hai. Tuổi trẻ chúng tôi hôm nay, khi được sống trong hòa bình và tự do, càng phải biết ơn những giọt máu đã đổ xuống mảnh đất Quảng Ngãi anh hùng, từ đó biến lòng biết ơn thành hành động, nỗ lực học tập và cống hiến để dựng xây quê hương ngày càng giàu đẹp.