Kỷ vật dưới đáy ba lô

Trong bảo tàng Thành cổ Quảng Trị hôm nay, có một kỷ vật khiến ai đi qua cũng phải đứng lại thật lâu: một chiếc lược gỗ nhỏ xíu và một cuốn sổ tay nát bấy vì thấm nước sông. Đó là di vật của liệt sĩ Nguyễn Kỳ Sơn.

​Sơn là một chàng trai Hà Nội hào hoa, giỏi vẽ và yêu nhạc. Trong ba lô của anh, ngoài khẩu súng và đạn dược, luôn có một chiếc lược gỗ anh tự tay gọt từ cành cây khô bên đường hành quân. Anh định bụng ngày chiến thắng sẽ về tặng cho người yêu tên là Hương. Trong cuốn sổ tay, anh vẽ lại hình ảnh những người mẹ Quảng Trị đang ngồi vá áo dưới hầm, vẽ những đứa trẻ vùng ven thành với đôi mắt tròn xoe ngơ ngác giữa tiếng bom.

​Ngày Sơn hy sinh, anh đang ôm chặt lấy một đồng đội bị thương nặng trên đường rút qua sông. Một viên đạn bắn tỉa đã găm vào ngực anh. Khi đồng đội tìm thấy thi thể anh trôi dạt vào bờ, họ thấy tay anh vẫn ghì chặt chiếc ba lô. Bên trong, chiếc lược gỗ vẫn nguyên vẹn, nhưng cuốn sổ tay đã bị máu và nước sông làm nhòe đi những nét vẽ. Những người bạn của anh đã khóc không thành tiếng khi nhận ra rằng, trong giây phút cuối cùng, anh không bảo vệ mạng sống mình, mà anh bảo vệ những ký ức, những tình cảm thiêng liêng mà anh muốn gửi lại cho thế giới này.