Lá Cờ Trong Tà Áo Dài Và Bản Tình Ca Tháng Ba

Đà Nẵng những ngày cuối tháng 3 năm 1975 không phải là một bức tranh tĩnh vật, mà là một thước phim điện ảnh quay chậm với nhịp thở dồn dập, đặc quánh mùi thuốc súng và khói xăng cháy. Giữa "cái túi" khổng lồ đang thắt nút lại bởi hàng vạn tàn quân rã ngũ và dòng người di tản cuồng loạn tại cảng Tiên Sa, có một "cánh chim lửa" nhỏ nhắn đang lẳng lặng thực hiện một cuộc kiến tạo lịch sử. Đó là Lê Thị Bích Đào, người Đội trưởng Biệt động quận Nhất, người đã mang cả vận mệnh thành phố giấu dưới tà áo dài.

Cái chân chất và trần trụi của lịch sử nằm ở chỗ, bà Đào bước vào nội đô không phải bằng súng đạn gầm vang, mà trong hình hài của một người đi buôn gạo. Dưới lớp áo dài thắt eo duyên dáng ấy, bà quấn chặt lá cờ Mặt trận rộng hơn hai mét áp sát vào da thịt. Mỗi nhịp bước qua những chốt chặn dày đặc quân cảnh tại Ngã ba Huế hay cầu Trịnh Minh Thế là một lần bà đánh cược mạng sống với tử thần. Nhưng có lẽ, cuộc chiến khốc liệt nhất không nằm ở họng súng M16 của kẻ thù, mà nằm ở "cuộc đấu tranh không phân giới tuyến" ngay trong tâm khảm người con gái ấy. Giữa những đêm nằm hầm bí mật tại số nhà 187 Phan Châu Trinh hay căn nhà nhỏ đường Yên Bái, bà đã phải nén lại những khát khao đời thường—khát khao được dạo bước dưới trăng sáng như bao đôi lứa khác—để chọn lấy sự lẻ loi, cô quạnh của một chiến sĩ biệt động, lặng lẽ đi trong bóng tối để bảo vệ ánh sáng cho ngày đại thắng.

Sáng ngày 29/3, khi tiếng pháo của Sư đoàn 325 bắt đầu rung chuyển bầu trời phía đèo Hải Vân, bà Đào hiểu rằng giờ G đã điểm. Trong khi quân chủ lực còn đang vượt đèo, lực lượng biệt động tại chỗ đã thực hiện một "cú đánh" bằng trí tuệ và lòng quả cảm. Đứng trước Khách sạn Grand tại số 02 Bạch Đằng—nơi tập trung các sĩ quan cao cấp—bà Đào không chọn cách xối đạn. Giữa làn khói bụi mịt mù, bà cầm chiếc loa pin, đứng hiên ngang giữa đường và thét lớn bằng giọng Quảng Nam rặt: “Hàng sống, chống chết! Tướng Ngô Quang Trưởng đã chạy rồi, đừng làm vật tế thần nữa!”. Tiếng thét ấy mãnh liệt đến mức làm tê liệt ý chí kháng cự cuối cùng; hơn 100 lính đối phương đã buông súng, cởi bỏ quân phục vứt trắng xóa mặt đường trước sức mạnh của sự thật.

9 giờ sáng hôm ấy, lá cờ nửa xanh nửa đỏ chính thức tung bay trên đỉnh Tòa Thị chính. Bà Đào bồi hồi nhớ lại, lúc đó tai bà ù đặc vì tiếng bom đạn nổ phía Sơn Trà, mũi cay nồng mùi xăng cháy, nhưng khi đôi tay chạm vào thớ vải cờ tung bay trong gió biển sông Hàn, bà mới thực sự tin là mình còn sống để thấy quê hương sạch bóng quân thù. Dưới đường, dân mình ùa ra đông như kiến, họ lấy bất cứ thứ gì màu đỏ để vẫy chào. Một bà mẹ chạy đến cầm tay bà, khóc nức nở: “Con ơi, các con về thiệt rồi hả?”. Đó là giọt nước mắt của sự hồi sinh, của một dân tộc đã bị đẩy đến tận cùng đau thương nay tìm thấy lối về.

Thế nhưng, chiến thắng ấy không hề miễn phí. Cách đó không xa, tại sân bay Đà Nẵng, Anh hùng Trần Ngọc Trung đã ngã xuống khi chỉ còn cách giờ phút giải phóng hoàn toàn vài tiếng đồng hồ. Máu của anh thấm vào lòng đường nhựa, minh chứng cho một sự thật trần trụi rằng Đà Nẵng được giải phóng bằng cả máu và nước mắt của những người con quả cảm nhất. Chính nhờ sự hiệp đồng ấy, từ bà Đào đến anh Trung và những tự vệ phố phường, mà những hạ tầng thiết yếu như nhà máy điện, nhà máy nước đã được bảo vệ nguyên vẹn khỏi kế hoạch "tiêu thổ" của địch. Chiều 29/3, điện vẫn sáng, nước vẫn chảy giữa lòng một thành phố vừa đi qua cơn bão lửa—một kỳ tích của sự kiến tạo.

Đà Nẵng hôm nay rực rỡ với những cây cầu ánh sáng, nhưng nền móng vững chắc nhất của nó chính là ý chí của thế hệ hoa lửa năm xưa. Câu chuyện của bà Lê Thị Bích Đào—người phụ nữ giấu cờ trong áo dài, dùng loa pin thay cho đại bác—sẽ mãi là một bản tình ca tráng lệ. Nó nhắc nhở chúng ta rằng, hòa bình hôm nay được đổi bằng những năm tháng lẻ loi và sự hy sinh cao thượng của những người anh hùng dám đứng thẳng trên miệng núi lửa để giành lấy tự do cho dân tộc.